Təhsilin əhəmiyyəti nədir? - İnsanlar bu həqiqəti nə qədər dərk edir?
YAZARLAR
23.12.2025, 08:48
Vahid Tağıyev,
Təcrübəli, peşəkar təhsil işçisi
***
“Təhsil millətin gələcəyidir!” - HEYDƏR ƏLİYEV
***
Təhsilin əhəmiyyəti nədir? Və ya insanlar bu həqiqəti nə qədər dərk və ya ifadə edir?
Bu sual ilk baxışda sadə görünə bilər. Lakin müşahidələr göstərir ki, əksər hallarda bu suala verilən cavablar ümumi sözlər səviyyəsində qalır. Təhsilin real mahiyyəti, cəmiyyət üçün daşıdığı dərin əhəmiyyət çox zaman dolğun və əsaslandırılmış şəkildə ifadə olunmur. Bu səbəbdən məsələyə yenidən və daha ciddi münasibət göstərməyə ehtiyac olduğunu düşünürəm. Bu mövzuda əvvəllər sosial şəbəkələrdə yazılarım olub, indi də toxunmağımın əsas səbəbi məhz budur.
Təhsilə bəsit yanaşma problemi
Bu gün təhsilə yalnız diplom və ya gələcək dolanışıq mənbəyi kimi baxan yanaşmalar kifayət qədər yayılıb. Halbuki təhsilin əhəmiyyətini bu qədər dar çərçivəyə salmaq ciddi yanlışlıqdır.
Belə yanaşma:
- təhsilin mahiyyətini bəsitləşdirir,
- cəmiyyətdə məsuliyyətsiz gözləntilər formalaşdırır,
- uzunmüddətli perspektivdə isə müxtəlif neqativ sosial halların əsasını qoyur.
Bu, eyni zamanda təhsilin mahiyyəti ilə bağlı maarifləndirici və təbliğat işinin lazımi səviyyədə aparılmadığını da göstərir. Ailə tərbiyəsində və ümumitəhsil məktəblərində erkən yaşlardan uşaqlara təhsilin mənası və dəyərinin düzgün aşılanmaması, görünür, məsələnin sistemli təşkil edilməməsi bu boşluqları daha da dərinləşdirir.
Təhsil nədir: bilik, yoxsa şəxsiyyət?
Unutmamalıyıq ki, təhsil insana təkcə bilik vermir.
Təhsil insana:
- cəmiyyətdə mövqe,
- davranış mədəniyyəti,
-məsuliyyət hissi qazandırır.
Təhsil sadəcə oxumaq deyil - təhsil insan olmaq yoludur.
Bildiyini ifadə edə bilməmək problemi
Narahatlıq doğuran digər mühüm məqam ondan ibarətdir ki, kifayət qədər təhsilli insanlar belə, bildikləri halda təhsilin əhəmiyyətini aydın, sistemli və inandırıcı şəkildə ifadə etməkdə çətinlik çəkirlər.
Deməli:
- təhsilin əhəmiyyətini bilmək başqa,
- onu düşüncədə aydınlaşdırıb sözə çevirmək tamam başqa məsələdir.
Bir dəfə intellektual potensialı yüksək olan onlarla gəncin iştirak etdiyi müzakirədə bu sualı səsləndirdim. Aydın, əsaslandırılmış və sistemli cavab eşitmədim. Bir daha müşahidə etdim ki, problem yalnız bilməməkdə deyil, həm də dərk ediləni ifadə edə bilməməkdədir.
Təhsil niyə cəmiyyət üçün həlledicidir?
Əslində təhsil sadəcə diplom deyil.
Təhsil insanın:
- necə düşündüyünü,
- necə qərar verdiyini,
- necə yaşadığını,
-cəmiyyətə nə verdiyini müəyyən edir.
Ölkənin hərtərəfli inkişafı iqtisadiyyatın yüksək templə irəliləməsini tələb edir. Bu isə elmi nailiyyətlərin, qabaqcıl texnologiyaların və müasir idarəetmə üsullarının tətbiqi ilə yanaşı, insanların müasir bilik və bacarıqlara yiyələnməsini zəruri edir. Bütün bunlar yalnız keyfiyyətli təhsil vasitəsilə mümkündür.
Təhsil - rifahın və dayanıqlılığın əsasıdır
Keyfiyyətli təhsil insanı əmək bazarında güclü edir, lakin bununla kifayətlənmir.
O, insana:
- inam,
- dayaq,
- seçim imkanı verir.
Təhsilli insan dəyişən dünyayanın yeni sahələrinə tez uyğunlaşır, rəqabətqabiliyyətli olur, texnologiyanı mənimsəyir, ömürboyu öyrənməyə açıq qalır.
Təhsil rifahdır - təkcə maddi deyil, həm də mənəvi rifahdır. Təhsilli insan sağlam həyat tərzini daha şüurlu seçir, ətraf mühitə daha məsuliyyətli yanaşır, ailədə, işdə və cəmiyyətdə örnək olur. Onun biliyi gündəlik davranışında, münasibətində və mövqeyində əks olunur. Özünün və cevrəsinin rahat və məmnun olmasına əsas yaradır.
Təhsil şəxsiyyət formalaşdırır
Təhsil insanı təkcə peşə sahibi etmir, şəxsiyyətə çevirir. Etik dəyərləri, məsuliyyəti və layiqli vətəndaş mövqeyini formalaşdırır. Cəmiyyət də məhz belə insanlar hesabına güclənir.
Nəticə olaraq:
Ona görə də təhsil sahəsində çalışan hər birimiz - müəllimlər, rəhbərlər, mütəxəssislər, habelə valideynlər - bu sualın cavabını sadəcə bilməklə kifayətlənməməliyik. Onu deməyi, izah etməyi və inandırmağı da bacarmalıyıq. Bu, həm də tərbiyədə, yetişən nəsildə dəyərlər formalaşdırmaq məsələsidir. İnsan əvvəl inanır, sonra hərəkət edir. İnancı formalaşdırmayan fikir isə təsirsiz qalır.
Unutmamalıyıq ki, “oxumuş adamsan, sən bilərsən” ifadəsi sadəcə gündəlik bir deyim deyil. Bu, cəmiyyətin təhsildən gözləntisinin və təhsilli insana yüklədiyi məsuliyyətin qısa və dəqiq ifadəsidir.
MİA.AZ
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
ƏRDOĞANDAN TRAMPIN SEÇKİDƏ UDUZMASINA REAKSİYA: "Köşəlik cümlə qurmaq hələ tezdir..."
Bugün, 01:04 GÜNDƏM
-
UEFA Konfrans Liqası: "Trabzonspor" uduzdu
Bugün, 00:37 İDMAN
-
Türkiyədə sabiq nazir və əri 2 saat 15 dəqiqə istintaqa ifadə verdi - Məhkəməyə göndərildilər
Bugün, 00:30 SİYASƏT
-
İRANLA ABŞ ARASINDA GƏRGİNLİK YENİDƏN ARTIR - Putin araya girdi, rəsmi Tehran onun israrına rədd cavabı verdi
Bugün, 00:17 GÜNDƏM
-
"The Independent": Dövlət katibi istefa verəcək, o, prezidentliyə namizəd olacaq! - "ÖLKƏ TRAMPDAN ÜZ ÇEVİRİB!" - İDDİALARA REAKSİYA
Bugün, 00:10 GÜNDƏM
-
39 yaşlı kişi bıçaqlandı
Bugün, 00:07 KRİMİNAL
-
Türkiyədə film kimi qətliam törədilib: 8 nəfər yoldan keçrkən öldürülüb, bir nəfər ağır yaralanıb (FOTO)
Bugün, 00:05 KRİMİNAL
-
Avropa Liqası: 8 oyun keçirildi - NƏTİCƏLƏR (YENİLƏNİB)
05.11.2026, 23:48 İDMAN
-
Müctəba Xamenei Putinə məktub göndərib
05.11.2026, 22:50 GÜNDƏM
-
Daha bir şirkət rəhbərinin ölkədən çıxışına qadağa qoyuldu
05.11.2026, 22:03 KRİMİNAL
-
Çempionlar Liqasında "Həftənin komandası": Türkiyə komandalarından iki futbolçunun da adı var
05.11.2026, 21:39 İDMAN
-
Mətbuat Şurasının sədr müavinləri, icraçı katibi seçildi
05.11.2026, 21:03 PRESS
-
"Liverpul"u devirən "Fənərbaxça" nə qədər qazandı?
05.11.2026, 20:08 İDMAN
-
Başqasının torpağında tikilən ev: hüquqi taleyi necə həll olunur? - EKSPERTDƏN İZAHAT
05.11.2026, 19:45 CƏMİYYƏT
-
"Amedspor" "Qalatasaray"la oyuna ciddi hazırlaşır: "Bu oyun, şübhəsiz ki, liderlik baxımından böyük oyun olacaq"
05.11.2026, 19:41 İDMAN
-
Tramp çağırışları geri çevirdi: "Müdafiə naziri vəzifədə qalacaq"
05.11.2026, 19:32 DÜNYA
-
Türkiyə və İran XİN başçıları müzakirə aparıb - Telefonda
05.11.2026, 19:24 GÜNDƏM
-
39 cinayəti vardı, həbsxanadan iznə buraxıldı və...
05.11.2026, 19:14 KRİMİNAL
-
İsrail hərbçiləri 30 fələstinlini həbs edib
05.11.2026, 19:02 DÜNYA
-
Özbəkistan Prezidenti İlham Əliyevə məktub göndərdi: "Sizin müdrik və ardıcıl siyasətiniz, yüksək rəhbərlik məharətiniz və..."
05.11.2026, 18:37 GÜNDƏM
-
Onlara da məcburi köçkün statusu veriləcək
05.11.2026, 18:07 GÜNDƏM
-
Prezident televiziya və radio işçilərini təltif etdi - SİYAHI
05.11.2026, 18:00 PRESS
-
Vilayət Eyvazov polis olmaq istəyən 179 nəfəri seçim turunun növbəti mərhələsinə buraxdı - VİDEO
05.11.2026, 17:58 CƏMİYYƏT
-
Prezident Fərman imzaladı - Zəngilan və Qubadlı ərazilərində yeni qurum yaradıldı
05.11.2026, 15:49 GÜNDƏM
-
Samir Yəhyazadə məhkəmə zalında yenidən həbs edilib
05.11.2026, 14:40 KRİMİNAL
-
"Həbsxana mənim yaralı yerimdir" - "Bu gün elə olur ki, mən qızıma zəng etməyə utanıram"
05.11.2026, 14:29 ŞOU-BİZNES
-
Deputat: "Müavinət ödənişlərində gələn il kəskin artımlar olacaq"
05.11.2026, 14:20 İQTİSADİYYAT
-
Hörmüz boğazında daha iki neft tanker və bir yedək gəmisi minaya düşüb
05.11.2026, 14:09 DÜNYA
-
GƏLƏN İL PENSİYA BU QƏDƏR ARTACAQ - Deputat Milli Məclisdə məbləği açıqladı
05.11.2026, 13:48 İQTİSADİYYAT
-
Tibbi sığorta xərcləri ilə bağlı qanun dəyişir
05.11.2026, 13:17 CƏMİYYƏT
-
ƏRDOĞAN AZƏRBAYCANA GƏLİR: "Türkiyə və Azərbaycan qardaşlığının aşa bilməyəcəyi heç bir maneə yoxdur" (YENİLƏNİB)
05.11.2026, 13:11 GÜNDƏM
-
500 dollarlıq eynəklə ifadəyə yollanan sabiq nazir jurnalistlərin sualları cavablandırmaqdan yayınıb - FOTO
05.11.2026, 12:59 SİYASƏT
-
TAKSİ SÜRÜCÜLƏRİ VERGİYƏ CƏLB OLUNUR
05.11.2026, 12:59 İQTİSADİYYAT
-
Vüqar Rəhimzadə: Şuşa əməliyyatı tarixi Zəfərimizin zirvəsində dayanır
05.11.2026, 12:52 SİYASƏT