ABŞ–İran müharibəsi: diplomatiya bitdi, risklər böyüdü - Professor yazır
YAZARLAR
Bugün, 14:08
Saleh Məmmədov,
Professor
***
İki saat əvvəl yayılan xəbərlər Yaxın Şərqdə yeni və daha təhlükəli mərhələnin başlandığını göstərir. ABŞ İran ərazisində genişmiqyaslı zərbələr endirib.
Reuters-in məlumatına görə, ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın hava müdafiə sistemləri, komanda-idarə mərkəzləri, sahil radarları, gəmi əleyhinə raket obyektləri və Hörmüz boğazı ətrafında SEPAH-a aid qayıqları hədəfə aldığını bildirib.
Ən ciddi siyasi mesaj isə Donald Trampdan gəldi: o, İranla atəşkəs və sülh danışıqları prosesinin artıq “bitdiyini” bəyan edib. Bu, sadəcə diplomatik ifadə deyil; bu, müharibənin lokal toqquşmadan açıq ABŞ–İran qarşıdurmasına keçməsi deməkdir.
Hadisənin mərkəzində üç məsələ dayanır: İranın nüvə və raket proqramı, Hörmüz boğazına nəzarət və İsrailin təhlükəsizliyi. Hörmüz boğazı dünya neft ticarətinin əsas damarlarından biridir. Orada hər bir hərbi eskalasiya neft qiymətlərini, sığorta xərclərini, dəniz daşımalarını və qlobal inflyasiyanı dərhal silkələyir.
İran çox da əldən düşmüş ölkə deyil. ABŞ onu havadan və texnoloji baxımdan üstələyir, amma İranın asimmetrik cavab imkanları var: raketlər, dronlar, regional proksi qüvvələr, dəniz yollarına təzyiq və ABŞ bazalarına qarşı cavab zərbələri. Ona görə bu müharibə “bir gecəlik əməliyyat” kimi bitməyə bilər.
Ən təhlükəli ssenari münaqişənin nəzarətdən çıxmasıdır. Əgər İran Hörmüz boğazında daha sərt addım atsa, ABŞ cavabı genişləndirə bilər. Əgər ABŞ İranın strateji obyektlərinə daha dərin zərbələr endirsə, İran regiondakı ABŞ bazalarını və İsrail hədəflərini vurmağa cəhd edə bilər.
Azərbaycan üçün bu hadisə birbaşa təhlükəsizlik və iqtisadi siqnaldır. Biz İranla qonşuyuq, Xəzər regionundayıq, enerji ixracatçısıyıq və qlobal bazarlardan asılıyıq. Neft qiymətinin qalxması qısa müddətdə gəlir yarada bilər, amma regionda müharibənin genişlənməsi ticarət, logistika, investisiya və təhlükəsizlik risklərini artırar.
Mənim qənaətim budur: ABŞ–İran müharibəsi artıq təkcə iki dövlətin qarşıdurması deyil. Bu, yeni dünya nizamının, enerji təhlükəsizliyinin və Yaxın Şərqin gələcəyinin sınağıdır. Diplomatiya qapısı bağlandıqca, hərbi səhv ehtimalı artır. Müharibələr adətən planla başlayır, amma çox vaxt planlaşdırılmamış nəticələrlə bitir.
MİA.AZ
.svg)
.svg)
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
"Alqoritmlər qorxu və qəzəb doğuran məlumatları daha geniş auditoriyaya çıxarır" - Zahid Oruc
Bugün, 16:20 CƏMİYYƏT
-
Azərbaycandan Gürcüstana elektrik enerjisi veriləcək - Prezident İlham Əliyev sazişi təsdiqlədi
Bugün, 16:09 GÜNDƏM
-
Vaqif Poeziya Günləri keçiriləcək - Bu tarixdə
Bugün, 15:58 MƏDƏNİYYƏT
-
Türkiyə super liqasında yeni mövsüm: püşk atıldı, derbi vaxtları bəlli oldu
Bugün, 15:51 İDMAN
-
Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun növbəti iclası keçirilib - Müzakirəyə nə çıxarılıb?
Bugün, 15:47 CƏMİYYƏT
-
Sevda Sanəliyeva: "Ərim var ki, gizlədim də"
Bugün, 15:41 ŞOU-BİZNES
-
Müğənni Mehinin ölkədən çıxışına qadağa qoyulub - VİDEO
Bugün, 15:29 ŞOU-BİZNES
-
Ərdoğanın daha bir liderə hədiyyə etdiyi tapança gündəm oldu – Hava limanında xəbər tutdu və…
Bugün, 15:20 GÜNDƏM
-
Ərdoğan liderlərə bu tapançanı hədiyyə edib – İlk dəfə görüntüləndi (FOTO)
Bugün, 15:11 GÜNDƏM
-
MİQ imtahanlarının vaxtı açıqlandı
Bugün, 14:59 GÜNDƏM
-
Küveytdən İranın hücumu barədə açıqlama: 4 raket, 10 dron zərərsizləşdirildi
Bugün, 14:46 DÜNYA
-
İran XİN-dən ABŞ-ın son hücumu barədə daha bir – AÇIQLAMA
Bugün, 14:33 DÜNYA
-
Nazir Vilayət Eyvazov rəisləri topladı: yeni tapşırıqlar verildi - DİN-də kollegiya iclası
Bugün, 14:29 CƏMİYYƏT
-
Xırdalan bələdiyyəsinin sabiq sədrinin cinayət işi - Məhkəməyə göndərildi
Bugün, 14:24 KRİMİNAL
-
YENƏ AZAL, YENƏ ŞİKAYƏT: "Bu, necə məsuliyyətsizlikdir?" - Sərnişin nədən narazıdır?
Bugün, 14:11 CƏMİYYƏT
-
ABŞ–İran müharibəsi: diplomatiya bitdi, risklər böyüdü - Professor yazır
Bugün, 14:08 YAZARLAR
-
Həbsdə olan TV rəhbəri sərbəst buraxıldı
Bugün, 13:54 PRESS
-
Rəsmi Moskva: “Əgər NATO strateqləri bir anlıq dayanıb düşünsəydilər..."
Bugün, 13:47 SİYASƏT
-
Məşhur aktrisa illərə meydan oxuyur
Bugün, 13:18 ŞOU-BİZNES
-
SOCAR və "Technip Energies Italy S.p.a." şirkəti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb
Bugün, 13:12 İQTİSADİYYAT
-
"O vaxt MTN-dəki səlahiyyətlərindən istifadə edən Mövlam Şıxəliyev..." - YAP-ın keçmiş təşkilat sədri restoran qalmaqalından danışdı
Bugün, 12:57 SİYASƏT
-
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Bugün, 12:33 İQTİSADİYYAT
-
Türkiyədə yeni tədris proqramı: nə dəyişəcək? - TƏHLİL
Bugün, 12:28 DÜNYA
-
Qubada qadınların sahibkarlıq potensialını gücləndirən layihə başa çatdı - FOTOLAR
Bugün, 12:23 CƏMİYYƏT
-
Polis Sabunçuda əməliyyat keçirdi, saxlanılanlar var
Bugün, 12:15 KRİMİNAL
-
"Turan Tovuz" klubunda yeni təyinat oldu
Bugün, 12:08 İDMAN
-
Pezeşkianla XİN başçısına İraqda hücum olub - VİDEO
Bugün, 12:01 DÜNYA
-
Hadrutda əkin yerləri yerli sakinlərə paylanacaq - Şərtlər
Bugün, 11:50 İQTİSADİYYAT
-
Aparıcı dövlət qurumlarında reklam adıyla mənimsəmələrdən söz açdı: "Bəzi reklam agentlikləri var ki..."
Bugün, 11:30 PRESS
-
"Sea Breeze"də qalmaqal - Reper Elşad Xosedən polisə şikayət olunub
Bugün, 11:19 ŞOU-BİZNES
-
İran ABŞ-ın son hücumundakı itkiləri açıqladı – Tramp isə “Razılaşmaq istəyirlər, lakin etibarım qalmayıb” deyir
Bugün, 11:10 GÜNDƏM
-
Dövlət Məşğulluq Agentliyində yeni təyinat olub
Bugün, 11:09 CƏMİYYƏT
-
Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə uşaqların qəbulu prosesi başlayıb
Bugün, 11:00 CƏMİYYƏT
-
“Azəri Med” daha 35 milyon manatlıq daha layihəni udub - Kimə məxsusdur?
Bugün, 10:47 İQTİSADİYYAT