00:00 26 sentyabr 2026

TƏHSİLİ GÖZLƏYƏN TƏLATÜM... - Kamran Əsədov yazır

TƏHSİLİ GÖZLƏYƏN TƏLATÜM... - Kamran Əsədov yazır

YAZARLAR

14.11.2025, 10:13

Kamran ƏSƏDOV,

Təhsil eksperti

***

Əslində, bu gün müəllimlər arasında gedən müzakirələr bir həqiqəti çılpaq şəkildə ortaya çıxarır: islahatın mahiyyəti deyil, yalnız maaş maraqlandırır.

Təəssüf ki, 99 faiz müəllimin yazdıqlarında “şagird”, “keyfiyyət”, “nəticə”, “təhsil” sözləri belə keçmir. Hamının dərdi eynidir: “Maaş nə qədər olacaq?”. Amma eyni müəllimlər bir dəfə də soruşmur ki, “niyə bu ölkədə uşaqların 60 faizi oxuduğunu anlamır?”, “niyə 11-ci sinif buraxılışında on minlərlə uşaq 0–100 bal aralığında ilişib qalır?”, “niyə hər evde bir repititor əzabı yaşanır?”

Hələ sonra kimsə cəsarətlə deyir: “Sən Finlandiyanın maaşını verirsən?”

Bağışlayın, amma siz Finlandiyanın nəticəsini verirsinizmi?

Finlandiya, Estoniya, Sinqapur səviyyəsində göstəriciniz varmı?

Daha sərt desəm: nəticələrimiz bir çox Afrika ölkələrindən aşağıdır. Bunu maaş deyil, sistemli laqeydlik yaradıb.

Kənd məktəbləri ilə bağlı arqumentlərə gələk. Bir qisim müəllim yazır:

“İstilik yoxdur, kompüter yoxdur, otaq soyuqdur – əlavə iş necə görək?”

Bu sözlər doğrudur, amma arqument deyil. Bu, sadəcə illərlə yığılan problemlərin etirafıdır. Bütün bu çatışmazlıqların səbəbi elə əvvəlki sistem idi – “saat yığan” mexanizm regionların ehtiyacını görünməz edirdi. Yeni model isə ilk dəfə imkan verir ki, bu problemlər rəsmi şəkildə ölçülsün və resurs ədalətli bölünsün.

Əgər məktəbdə şərait pisdirsə, bunun günahı islahatda deyil. Günah köhnə sistemdə, “stavka” rejimində, “görünməz problemlər” siyasətindədir.

Və bir həqiqəti deməyin vaxtıdır:

Şərait düzəlsin, sonra islahat olaq — bu, məsuliyyətdən qaçmağın ən rahat formasıdır.

Məhz şərait düzəlsin deyə islahat lazımdır.

Əksinə deyil.

Dünya təcrübəsi ortadadır:

Finlandiyada, Estoniyada, Sinqapurda müəllim məktəbə bağlıdır, 18–24 saat dərs deyir, qalan vaxtını metodik hazırlıq və şagirdlə fərdi işə sərf edir. Buna görə nəticə yüksəkdir.

Bizdə isə müəllimin böyük hissəsi məktəbdə vaxt keçirmək yox, tez evə qaçıb repititorluq etmək istəyir. Valideynlərin pul yükünü, uşaqların əzabını düşünən yoxdur.

Bu gün təqdim edilən model nəyi dəyişir?

• Müəllim “saat yığan” yox, məsuliyyət daşıyan mütəxəssisə çevrilir.

• Əməkhaqqı sabit və yüksək olur.

• Məktəb real ehtiyacına görə vəsait alır.

• Şagirdin keyfiyyəti gündəliyin mərkəzinə qayıdır.

• Müəllim məktəbdə tək qalmaq yox, peşəkarlaşmaq üçün vaxt qazanır.

Bütün etirazların kökündə bir həqiqət dayanır: təhsil nəticəsi ilə üzləşmək istəməyənlər var.

İslahatı əngəlləmək istəyənlərin əksəriyyəti köhnə sistemin rahatlığını itirməkdən qorxur.

Ona görə də açıq deyirəm:

Bu islahat müəllimə qarşı deyil. Əksinə, müəllimin nüfuzunu, maaşını, sosial təminatını yüksək səviyyəyə qaldırmaq üçün ən doğru addımdır.

Əgər biz dəyişmək istəmiriksə, təhsil də, nəticə də dəyişməyəcək. Maaş artımı da bir müddət sonra heç bir təsir göstərməyəcək.

Bu dəfə Nazirlik çox ciddi və cəsarətli bir yola çıxıb.

Və bu yolun qarşısını kimin və niyə kəsmək istədiyi artıq çox aydın görünür.

P.S.Yazı müəllifin Feysbuk hesabından götürülüb!

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

Şəhid qızının atası ilə söhbəti... - Seymur Verdizadə yazır

25.09.2026, 13:38

Şəhid qızının atası ilə söhbəti... - Seymur Verdizadə yazır
\"Tovuz-Turan\"ın prezidenti klubdan gedir: \"Çox təəssüf ki, axırda Ehtiram bəyi də iyrəndirdilər\" - Jurnalist elə şeylər yazdı ki....

22.09.2026, 09:16

"Tovuz-Turan"ın prezidenti klubdan gedir: "Çox təəssüf ki, axırda Ehtiram bəyi də iyrəndirdilər" - Jurnalist elə şeylər yazdı ki....
Təəssüf etməli, yoxsa sevinməli? - VAHİD TAĞIYEV YAZIR

18.09.2026, 09:59

Təəssüf etməli, yoxsa sevinməli? - VAHİD TAĞIYEV YAZIR
Əndazəsini aşan TOYLAR: bu gedişlə hara gedirik?

15.09.2026, 11:48

Əndazəsini aşan TOYLAR: bu gedişlə hara gedirik?
Biz evimizi itirdik, amma ümidimizi itirmədik… - Seymur Verdizadə  yazır

08.09.2026, 15:47

Biz evimizi itirdik, amma ümidimizi itirmədik… - Seymur Verdizadə  yazır
MİSTİK ÇAĞIRIŞ VƏ TARİXİ GENOFONDUN OYANIŞI: “Çingiz xanın əsgəri\" və Dəmir Yumruq (Hekayə)

28.08.2026, 21:07

MİSTİK ÇAĞIRIŞ VƏ TARİXİ GENOFONDUN OYANIŞI: “Çingiz xanın əsgəri" və Dəmir Yumruq (Hekayə)
Əniştə Əkrəm Əylislini niyə öpmüş və ya AYB-nin üz qarasının taleyi

24.08.2026, 13:20

Əniştə Əkrəm Əylislini niyə öpmüş və ya AYB-nin üz qarasının taleyi
Yerlibazlıq və qohumbazlıqdan dövlətçilik prinsipinə...

18.08.2026, 10:05

Yerlibazlıq və qohumbazlıqdan dövlətçilik prinsipinə...
“Daş yuxular”ın mənəvi atası AYB və ya Qərb dünyası ilə erməni lobbisinin Əylisli fiaskosu... 

17.08.2026, 12:01

“Daş yuxular”ın mənəvi atası AYB və ya Qərb dünyası ilə erməni lobbisinin Əylisli fiaskosu... 
Süni intellekt hüquq sahəsinə necə bir təsir göstərəcək? - Gənc hüquqşünas yazır

17.08.2026, 00:03

Süni intellekt hüquq sahəsinə necə bir təsir göstərəcək? - Gənc hüquqşünas yazır
VƏTƏNDƏN UZAQDA, VƏTƏNƏ YAXIN... - Deputat yazır

15.08.2026, 19:26

VƏTƏNDƏN UZAQDA, VƏTƏNƏ YAXIN... - Deputat yazır
Tarixi Vaşinqton görüşü: ABŞ-Azərbaycan əlaqələrində və Cənubi Qafqazın sülh gündəliyində mühüm mərhələ

07.08.2026, 18:09

Tarixi Vaşinqton görüşü: ABŞ-Azərbaycan əlaqələrində və Cənubi Qafqazın sülh gündəliyində mühüm mərhələ

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR