YENİDƏN ÇALXALANAN SURİYA və ya İSRAİLİN PLANI: nə baş verir? (TƏHLİL)
SİYASƏT
10.03.2025, 14:59
Suriyada vəziyyət yenidən gərginləşib. Yayılan xəbərlərdə proses devrilmiş lider Bəşər Əsədə bağlı qüvvələrlə Əhməd əş-Şaraya sadiq yeni hökumət gücləri arasında döyüşlər kimi təqdim edilir, lakin məsələ bir qədər fərqlidir.
Hər şeydən öncə ələvi və nusayrilərin Əsədin devrilmə prosesində susub, o ölkədən qaçandan aylar sonra hərəkətə keçməsi məntiqsiz görünür.
Ələvilərin gec-tez Suriyada muxtariyyət, hətta müstəqillik iddiası ilə çıxış etməsi gözlənilirdi. Onsuz da Suriyada hakimiyyət dəyişikliyi fonunda ölkədəki ələvilər ciddi narahatlıq içində idilər. Ələvilərdən fərqli olaraq nusayrilər Əsəd ailəsinin ən sadiq tərəfdarları olub. Rejimin devrilməsi və Suriyanın yeni lideri Əhməd əş-Şaranın hakimiyyətə gəlməsi fonunda ələvi-nusayrilərin hədəfə gəlməsi an məsələsi idi.
Əslində, bunun ən təməl səbəbi əş-Şaranın radikal keçmişi ilə bağlıdır. İŞİD-in Yaxın Şərqdə yaratdığı qorxu və etdiyi qətliamlar, Əş-Şaranın bir dövr yollarının bu terror təşkilatı ilə kəsişməsi ələvi-nusayriləri narahat edirdi. Şara yeni konstitusiyada etnik və dini azlıqların hüquqlarının tanınacağını desə də, ələvilər buna inanmır.
Əş-Şaranı hərəkətə keçirən əsas məsələ isə bu ilin fevralında türkmənlər, kürdlər və ərəblərdən ibarət Suriya ələvilərinin ölkənin qərbindəki Uqarit bölgəsində muxtariyyət elan etməsi oldu. Ələvilərin muxtariyyət elan etdiyi Uqarit bölgəsi Suriyanın Latakiya və Tartus vilayətlərini əhatə edir. Bu vilayətlər strateji baxımdan çox mühümdür, çünki Suriyanın Aralıq dənizinə çıxışını təmin edir. Yəni Uqarit bölgəsinin muxtar olması Suriyanın Aralıq dənizinə çıxışını bloklaya bilər.
İndiki məqamda əsas sual isə ələviləri üsyana kimin sövq etməsidir. Əslində bir çox yerli-xarici ekspert Rusiya-İran faktorunu qabardır. Xüsusilə İranın ələvi qiyamının pərdəarxasındakı ölkə olduğunu iddia edir. Bu iddianı əsaslandıranların arqumenti isə dekabrın sonlarında Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidanın Dəməşqə ilk səfərində İranın ali rəhbəri Əli Xameneinin Suriya gənclərini “ayağa qalxmağa” çağırmasıdır.
İran ali rəhbərinin ələvilər üzərində nüfuzu yoxdur. Ümumiyyətlə, ələvilik şiəlikdən gəlsə də, xeyli fərqləri var. Bu mənada İrandan çox prosesin pərdəarxasında İsrailin olması daha realdır. Bunu ələvi qiyamının başladığı vaxt da təsdiq edir.
Qiyam yeni hökumətin cənubda druzi, şərqdə isə kürd separatizmi arasında sıxışdığı bir vaxtda başlayıb. Proses sabiq rejimlə yeni rejim arasındakı güc və sərvət mübarizəsi kimi görünsə də, regional dinamika daha çox diqqət çəkir.
İsrail regionun siyasi xəritəsini öz maraqları çərçivəsində tərtib etmək istəyir. Bu prosesi Qəzzada HƏMAS, Livanın cənubunda “Hizbullah”la mübarizə fonunda açıq-aydın gördük. Sıra Suriyadadır. Qeyd etdiyim kimi, İsrail Suriyanı zəiflətmək üçün cənubda druzi, şərqdə kürd, şimal-qərbdə isə ələviləri ayaqlandırır. Təl-Əvivin Suriyanı parçalayıb, ya da sırf zəiflətmək üçün belə bir plan irəli sürdüyünü zaman göstərəcək. Proses Suriya üçün heç də xoş deyil.
Turan Rzayev
MİA.AZ
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Ərdoğan Azərbaycandan belə yola salındı - FOTOLAR
Bugün, 20:54 GÜNDƏM
-
Prezident və xanımı adından Ərdoğan və xanımının şərəfinə rəsmi ziyafət verilib - FOTOLAR
Bugün, 20:09 GÜNDƏM
-
Şahbuza mövsümün ilk qarı yağır - FOTOLAR
Bugün, 18:35 CƏMİYYƏT
-
Xankəndi Konqres Mərkəzində 8 Noyabr - Zəfər Gününə həsr olunan konsert proqramı keçirlib - VİDEO
Bugün, 18:31 MƏDƏNİYYƏT
-
"HEÇ KİM ARAMIZA GİRƏ BİLMƏZ" - Ərdoğan Qarabağda Azərbaycan prezident ilə görüşdü, mühüm bəyanat və mesajlar verildi - VİDEO, FOTOLAR (Yenilənb)
Bugün, 18:30 GÜNDƏM
-
ƏLİYEVLƏ ƏRDOĞANIN ŞUŞA GÖRÜŞÜNƏ DAMĞA VURAN GÖRÜNTÜ... - FOTO
Bugün, 18:13 SİYASƏT
-
İlham Əliyevlə Ərdoğan Xocalı Soyqırımı və Şuşa qalası önündə - FOTOLAR
Bugün, 17:53 GÜNDƏM
-
Birinci xanımlar çay masasında söhbətləşdi - FOTOLAR
Bugün, 17:13 GÜNDƏM
-
Türkiyə dövləti Ağdamda məktəb tikir: "Gələn il İlham qardaşımla birlikdə məktəbin açılışını edəcəyik"
Bugün, 16:20 GÜNDƏM
-
Heydər Əliyev və xanımı Alyona Əliyeva Zəfər abidəsini ziyarət ediblər - FOTOLAR
Bugün, 16:14 GÜNDƏM
-
Ərdoğan: "İlham Əliyevin liderliyi ilə Azərbvaycan xalqı qəhrəmanlıqla Qarabağı azad etdi"
Bugün, 16:12 GÜNDƏM
-
ƏLİYEV VƏ ƏRDOĞAN AİLƏLƏRİ İLƏ BİR ARADA - FOTOLAR
Bugün, 15:20 GÜNDƏM
-
Ərdoğan Qarabağda: “Gözəl şeylər hiss edirik, hava da gözəldir” - VİDEO
Bugün, 14:27 GÜNDƏM
-
İlqar Tağıyev, Etibar Məmmədov və Seymur Seyidov... - Keçmiş “Azərsu” ASC-nin rəhbər şəxslərinin fəaliyyəti yoxlanılır + VİDEO
Bugün, 14:18 CƏMİYYƏT
-
Azərbaycan Prezidentinin xalqa müraciəti: "Bu təbrik sözlərimi mən Xankəndidə, Zəfər tağının önündə deyirəm..." - VİDEO
Bugün, 12:00 GÜNDƏM
-
AZƏRBAYCANIN ZƏFƏRİ: TARİXİ DƏYİŞƏN 44 GÜN
Bugün, 11:50 SİYASƏT
-
Daşkəsən, Kəlbəcər və Şahdağa qar yağıb
Bugün, 11:49 CƏMİYYƏT
-
Tokayev Prezident İlham Əliyevi Zəfər Günü münasibətilə təbrik edib: "Azərbaycan BMT Nizamnaməsinin fundamental prinsiplərinə və..."
Bugün, 11:28 GÜNDƏM
-
"Əziz qardaşım, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə, eləcə də cəsur və qardaş..." - "Pakistan Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyəcək"
Bugün, 09:52 GÜNDƏM
-
Şura: "Azərbaycan mediası 44 günlük Vətən müharibəsi boyunca yorulmadan mübarizə aparıb"
Bugün, 09:07 PRESS
-
BU GÜN ZƏFƏR GÜNÜDÜR
Bugün, 00:02 GÜNDƏM
-
ƏRDOĞAN: "Türkiyə və Azərbaycan qardaşlığının aşa bilməyəcəyi heç bir maneə yoxdur" (YENİLƏNİB)
07.11.2026, 22:11 GÜNDƏM
-
Hacıqabulda "8 Noyabr – Zəfər Günü"nə həsr olunmuş bayram konserti keçirilib - FOTOLAR
07.11.2026, 20:28 GÜNDƏM
-
DİN: "Zəfər Günün mübarək, Azərbaycan!" - VİDEO
07.11.2026, 20:28 GÜNDƏM
-
"Eşq olsun Azərbaycan xalqına! Qarabağ Azərbaycandır!" - Prezidentdən yeni paylaşım + VİDEO
07.11.2026, 20:23 GÜNDƏM
-
Ermənistan Təhlükəsizlik Şurası: "Biz niyə türklərlə savaşmalıyıq? - "70 il ərzində bizə aşılanan, guya Rusiyadan yapışmaq lazımdır, əks halda türklər..."
07.11.2026, 18:00 SİYASƏT
-
Zəfərimizin 6-cı ildönümü: “Zəfər Nəğməsi” adlı musiqili aksiya keçirilib - VİDEO
07.11.2026, 17:42 MƏDƏNİYYƏT
-
Əkin sahələrinin suvarılmasına 477 milyon manat xərclənəcək
07.11.2026, 17:07 İQTİSADİYYAT
-
"Cənab Prezident, əziz Qardaşım..." - Ərdoğan İlham Əliyevə daha bir məktub göndərdi
07.11.2026, 14:11 GÜNDƏM
-
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı gəmilərə xəbərdarlıq verilib
07.11.2026, 13:51 GÜNDƏM
-
POLKOVNİKLƏR GENERAL-MAYOR, GENERAL-MAYOR İSƏ GENERAL-LEYTENANT OLDU - Prezident onlara ali hərbi rütbələr verdi
07.11.2026, 13:32 GÜNDƏM
-
Prezident Ağdamda - FOTOLAR (YENİLƏNİB)
07.11.2026, 12:51 GÜNDƏM
-
Sabah yağış yağacaq
07.11.2026, 12:31 CƏMİYYƏT
-
Əli Əsədovun müavini təqaüdə göndərilir?
07.11.2026, 12:09 SİYASƏT