00:00 26 oktyabr 2026

Uşaqların tərbiyəsi üçün cərimə çıxış yolu deyil  - Vahid Tağıyev yazır

Uşaqların tərbiyəsi üçün cərimə çıxış yolu deyil  - Vahid Tağıyev yazır

YAZARLAR

23.04.2026, 10:21

Vahid Tağıyev,

Təcrübəli, peşəkar təhsil işçisi

***

Milli Məclisdə qəbul edilən yeni yanaşmaya görə, uşağı “tərbiyə etmək məqsədilə” fiziki təsir göstərən və psixoloji olaraq sıxışdıran valideyn və müəllim 200 manat cərimələnəcək.

Bu müzakirələr cəmiyyət üçün aktual, hər gün müxtəlif fəsadlara səbəb olan və həllini çoxdan gözləyən bir problemin artıq yüksək səviyyədə etirafıdır.

Sual yaranır: Biz problemi həll edirik, yoxsa sadəcə nəticəni cəzalandırırıq?

Bu gün uşağın davranışı yalnız ailədə formalaşmır. Onun dünyası telefon ekranındadır, sosial şəbəkələrdədir, nəzarətsiz informasiya axınındadır. Bunların təsiri altında olan həmyaşıdları ilədir. O, gördüyünü təqlid edir. Bəs bu mühitin qarşısını almadan, bu təsirləri zəiflətmədən yalnız valideyni və müəllimi cərimələməklə nəyi dəyişəcəyik?

Bizim əsrlərlə formalaşmış tərbiyə dəyərlərimiz var: ailə, hörmət, böyüyə ehtiram, məsuliyyət hissi… Bu dəyərlər bu gün sarsılır. Bu artıq təkcə sosial məsələ deyil — milli məsələdir.

 Məktəb əvvəlki kimi tərbiyə ocağı ola bilirmi?

Günümüzün reallığı budur ki, məktəbdə tərbiyədən çox ali məktəbə qəbul imtahanı düşünülür. Bu tələbat isə əsasən məktəbdən kənarda repetitorla reallaşdırılır. Şagird şəxsiyyət kimi deyil, testi əzbərləyən və cavablayan kimi formalaşır. Müəllim də, valideyn də bu prosesin içindədir — gərgin, yorğun, bəzən də çıxış yolu axtaran vəziyyətdə...

Belə bir mühitdə problemləri, onların yaranma səbəblərini aradan qaldırmadan, cərimə ilə həll etmək olarmı?

Yeni qərarda qeyd olunduğu kimifiziki zorakılıq məsələsi qəbuledilməzdir - bu, birmənalıdır. Ona qarşı mübarizə də anlaşılandır və icra edilməsi ciddi çətinlik yaratmaya bilər.

 Amma tətbiqi daha çətin, təhlükəli olan digər məsələ - psixoloji zorakalıqla bağlıdır. Psixoloji təsirin sərhədləri harada başlayır, harada bitir? Bunun meyarı nədir? Bu yanaşmanın insanlar arasında nə qədər mübahisə yaradacağı nəzərə alınırmı? Bu suallar cavabsız qalırsa, tətbiq edilən cəza necə ədalətli hesab oluna bilər?

Nəticəsini əvvəlcədən hesablamaq daha çətin olan digər məsələ isə bu qərardan sonra uşaqların rəftarı, onların müəllim və valideynlər ilə münasibətləridir. Müşahidə olunan gündəlik neqativ hadisələr fonunda özünü daha toxunulmaz hiss edən uşaqların idarə edilməsi daha da çətin olmayacaqmı?  

Yetişməkdə olan nəslin tərbiyəsi cəza ilə qurula bilməz. Valideynin və müəllimin bu şəkildə cəzalandırılması əlavə psixoloji gərginlik və qeyri- sağlam mühit yarada bilər.

Tərbiyə — münasibətlə, nümunə ilə, mühitlə formalaşır.

Valideyni məktəbdən incik salaraq və uzaqlaşdıraraq yox, onu bu prosesə anlayışla cəlb etməklə nəticə əldə etmək olar. Müəllimi ittiham etməklə yox, ona dayaq olmaqla daha sağlam nəticəyə nail olmaq mümkündür.

Unutmayaq:

Bu gün verdiyimiz qərarlar sabah necə bir cəmiyyətə sahib olacağımızı müəyyən edir.

Uşaqlarımızı qorumaq istəyiriksə, əvvəlcə onları formalaşdıran mühiti dəyişməliyik.

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

Əyyaş, ailə-uşağını küçələrə atan, kitabdan-mütaliədən uzaq, amma... - Samir Feyruzov yazır

23.10.2026, 19:01

Əyyaş, ailə-uşağını küçələrə atan, kitabdan-mütaliədən uzaq, amma... - Samir Feyruzov yazır
DƏMİR YUMRUQ: Öz nəğməsini oxuya bilməyən xalqa başqaları ağı dedirdər - Kəbutər Hakverdi yazır

20.10.2026, 10:18

DƏMİR YUMRUQ: Öz nəğməsini oxuya bilməyən xalqa başqaları ağı dedirdər - Kəbutər Hakverdi yazır
Anam məni danladı...

06.10.2026, 11:42

Anam məni danladı...
Azərbaycan və Türkiyə qardaşlığı, birliyi sarsılmazdır! - VAHİD TAĞIYEV YAZIR

04.10.2026, 17:25

Azərbaycan və Türkiyə qardaşlığı, birliyi sarsılmazdır! - VAHİD TAĞIYEV YAZIR
Ağ işıq (esse)

27.09.2026, 12:34

Ağ işıq (esse)
Şəhid qızının atası ilə söhbəti... - Seymur Verdizadə yazır

25.09.2026, 13:38

Şəhid qızının atası ilə söhbəti... - Seymur Verdizadə yazır
\"Tovuz-Turan\"ın prezidenti klubdan gedir: \"Çox təəssüf ki, axırda Ehtiram bəyi də iyrəndirdilər\" - Jurnalist elə şeylər yazdı ki....

22.09.2026, 09:16

"Tovuz-Turan"ın prezidenti klubdan gedir: "Çox təəssüf ki, axırda Ehtiram bəyi də iyrəndirdilər" - Jurnalist elə şeylər yazdı ki....
Təəssüf etməli, yoxsa sevinməli? - VAHİD TAĞIYEV YAZIR

18.09.2026, 09:59

Təəssüf etməli, yoxsa sevinməli? - VAHİD TAĞIYEV YAZIR
Əndazəsini aşan TOYLAR: bu gedişlə hara gedirik?

15.09.2026, 11:48

Əndazəsini aşan TOYLAR: bu gedişlə hara gedirik?
Biz evimizi itirdik, amma ümidimizi itirmədik… - Seymur Verdizadə  yazır

08.09.2026, 15:47

Biz evimizi itirdik, amma ümidimizi itirmədik… - Seymur Verdizadə  yazır
MİSTİK ÇAĞIRIŞ VƏ TARİXİ GENOFONDUN OYANIŞI: “Çingiz xanın əsgəri\" və Dəmir Yumruq (Hekayə)

28.08.2026, 21:07

MİSTİK ÇAĞIRIŞ VƏ TARİXİ GENOFONDUN OYANIŞI: “Çingiz xanın əsgəri" və Dəmir Yumruq (Hekayə)
Əniştə Əkrəm Əylislini niyə öpmüş və ya AYB-nin üz qarasının taleyi

24.08.2026, 13:20

Əniştə Əkrəm Əylislini niyə öpmüş və ya AYB-nin üz qarasının taleyi

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR