00:00 09 avqust 2026

Uşaqların tərbiyəsi üçün cərimə çıxış yolu deyil  - Vahid Tağıyev yazır

Uşaqların tərbiyəsi üçün cərimə çıxış yolu deyil  - Vahid Tağıyev yazır

YAZARLAR

23.04.2026, 10:21

Vahid Tağıyev,

Təcrübəli, peşəkar təhsil işçisi

***

Milli Məclisdə qəbul edilən yeni yanaşmaya görə, uşağı “tərbiyə etmək məqsədilə” fiziki təsir göstərən və psixoloji olaraq sıxışdıran valideyn və müəllim 200 manat cərimələnəcək.

Bu müzakirələr cəmiyyət üçün aktual, hər gün müxtəlif fəsadlara səbəb olan və həllini çoxdan gözləyən bir problemin artıq yüksək səviyyədə etirafıdır.

Sual yaranır: Biz problemi həll edirik, yoxsa sadəcə nəticəni cəzalandırırıq?

Bu gün uşağın davranışı yalnız ailədə formalaşmır. Onun dünyası telefon ekranındadır, sosial şəbəkələrdədir, nəzarətsiz informasiya axınındadır. Bunların təsiri altında olan həmyaşıdları ilədir. O, gördüyünü təqlid edir. Bəs bu mühitin qarşısını almadan, bu təsirləri zəiflətmədən yalnız valideyni və müəllimi cərimələməklə nəyi dəyişəcəyik?

Bizim əsrlərlə formalaşmış tərbiyə dəyərlərimiz var: ailə, hörmət, böyüyə ehtiram, məsuliyyət hissi… Bu dəyərlər bu gün sarsılır. Bu artıq təkcə sosial məsələ deyil — milli məsələdir.

 Məktəb əvvəlki kimi tərbiyə ocağı ola bilirmi?

Günümüzün reallığı budur ki, məktəbdə tərbiyədən çox ali məktəbə qəbul imtahanı düşünülür. Bu tələbat isə əsasən məktəbdən kənarda repetitorla reallaşdırılır. Şagird şəxsiyyət kimi deyil, testi əzbərləyən və cavablayan kimi formalaşır. Müəllim də, valideyn də bu prosesin içindədir — gərgin, yorğun, bəzən də çıxış yolu axtaran vəziyyətdə...

Belə bir mühitdə problemləri, onların yaranma səbəblərini aradan qaldırmadan, cərimə ilə həll etmək olarmı?

Yeni qərarda qeyd olunduğu kimifiziki zorakılıq məsələsi qəbuledilməzdir - bu, birmənalıdır. Ona qarşı mübarizə də anlaşılandır və icra edilməsi ciddi çətinlik yaratmaya bilər.

 Amma tətbiqi daha çətin, təhlükəli olan digər məsələ - psixoloji zorakalıqla bağlıdır. Psixoloji təsirin sərhədləri harada başlayır, harada bitir? Bunun meyarı nədir? Bu yanaşmanın insanlar arasında nə qədər mübahisə yaradacağı nəzərə alınırmı? Bu suallar cavabsız qalırsa, tətbiq edilən cəza necə ədalətli hesab oluna bilər?

Nəticəsini əvvəlcədən hesablamaq daha çətin olan digər məsələ isə bu qərardan sonra uşaqların rəftarı, onların müəllim və valideynlər ilə münasibətləridir. Müşahidə olunan gündəlik neqativ hadisələr fonunda özünü daha toxunulmaz hiss edən uşaqların idarə edilməsi daha da çətin olmayacaqmı?  

Yetişməkdə olan nəslin tərbiyəsi cəza ilə qurula bilməz. Valideynin və müəllimin bu şəkildə cəzalandırılması əlavə psixoloji gərginlik və qeyri- sağlam mühit yarada bilər.

Tərbiyə — münasibətlə, nümunə ilə, mühitlə formalaşır.

Valideyni məktəbdən incik salaraq və uzaqlaşdıraraq yox, onu bu prosesə anlayışla cəlb etməklə nəticə əldə etmək olar. Müəllimi ittiham etməklə yox, ona dayaq olmaqla daha sağlam nəticəyə nail olmaq mümkündür.

Unutmayaq:

Bu gün verdiyimiz qərarlar sabah necə bir cəmiyyətə sahib olacağımızı müəyyən edir.

Uşaqlarımızı qorumaq istəyiriksə, əvvəlcə onları formalaşdıran mühiti dəyişməliyik.

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

Tarixi Vaşinqton görüşü: ABŞ-Azərbaycan əlaqələrində və Cənubi Qafqazın sülh gündəliyində mühüm mərhələ

07.08.2026, 18:09

Tarixi Vaşinqton görüşü: ABŞ-Azərbaycan əlaqələrində və Cənubi Qafqazın sülh gündəliyində mühüm mərhələ
Beyin çürüməsi

05.08.2026, 10:11

Beyin çürüməsi
Tik-Tokda itirdiyimiz gələcək... Mətləb Salahov yazır...

31.07.2026, 18:01

Tik-Tokda itirdiyimiz gələcək... Mətləb Salahov yazır...
Geyim mədəniyyəti və insan haqqında yaranan ilk təəssürat... - Vahid Tağıyev yazır

30.07.2026, 19:46

Geyim mədəniyyəti və insan haqqında yaranan ilk təəssürat... - Vahid Tağıyev yazır
Rəqəmsal aqressiya, mənəvi aşınma: Biz hara gedirik? - Vahid Tağıyev yazır

24.07.2026, 13:20

Rəqəmsal aqressiya, mənəvi aşınma: Biz hara gedirik? - Vahid Tağıyev yazır
\"Aşsüzən media” və ya AZAL-ın dərəbəyliyi... - ELXAN ŞÜKÜRLÜ YAZIR

15.07.2026, 17:09

"Aşsüzən media” və ya AZAL-ın dərəbəyliyi... - ELXAN ŞÜKÜRLÜ YAZIR
\"Məmurlar əvvəl özləri üçün iqtisadi güc əldə edir, sonra onu ailə üzvlərinə ötürürlər\" - Pis nümunə dövləti zəiflədir...  

13.07.2026, 14:48

"Məmurlar əvvəl özləri üçün iqtisadi güc əldə edir, sonra onu ailə üzvlərinə ötürürlər" - Pis nümunə dövləti zəiflədir...  
ABŞ–İran müharibəsi: diplomatiya bitdi, risklər böyüdü - Professor yazır

09.07.2026, 14:08

ABŞ–İran müharibəsi: diplomatiya bitdi, risklər böyüdü - Professor yazır
Məcburi köçkün statusu ləğv olundu: bu şəxslərə 3 il hər ay müavinət ödəniləcək - DEPUTAT YAZIR 

30.06.2026, 19:02

Məcburi köçkün statusu ləğv olundu: bu şəxslərə 3 il hər ay müavinət ödəniləcək - DEPUTAT YAZIR

Beynəlxalq Bank, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank... - Osman Gündüz problem və yoxa çıxan pullardan yazır

25.06.2026, 12:49

Beynəlxalq Bank, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank... - Osman Gündüz problem və yoxa çıxan pullardan yazır
\"Onu ilk dəfə həbs olunduğum gecə gördüm, dedi,  “Gördün, torbanı necə tikdim?” - Jurnalist həbsdən yeni çıxan generaldan yazdı

25.06.2026, 12:41

"Onu ilk dəfə həbs olunduğum gecə gördüm, dedi,  “Gördün, torbanı necə tikdim?” - Jurnalist həbsdən yeni çıxan generaldan yazdı
Bakıda tezliklə dəyişkən iş qrafiki... - Vüqar Bayramov yazır

11.06.2026, 09:28

Bakıda tezliklə dəyişkən iş qrafiki... - Vüqar Bayramov yazır

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR