Əyyaş, ailə-uşağını küçələrə atan, kitabdan-mütaliədən uzaq, amma... - Samir Feyruzov yazır

$MHP lideri: \"Türkiyə ilə Azərbaycan arasında etimadın qorunması vacibdir\"$

MHP lideri: "Türkiyə ilə Azərbaycan arasında etimadın qorunması vacibdir"

Mərkəzi Bankda yeni təyinat olub

Arif Mərdanov kollektivə belə təqdim edildi - FOTO

Prezident İlham Əliyev Fərman imzalayıb

Bakı, Gəncə və Sumqayıtda əməliyyat: 82 kiloqram narkotik vasitə və...

Azərbaycanda terrorizmin maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə gücləndirilir

Magistratura və doktoranturanı bitirərən hərbçilər... - Yeni qanun

Cavanşir Feyziyevin apteki dərmanları reseptsiz satırmış - Şirkəti cərimələndi

Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Gürcüstanda saxlanılıb və...

$Kılıçdaroğlu ilə Özgür Özəl arasında yeni dava: \"5 milyonu geri gətir, yoxsa...\"$

Kılıçdaroğlu ilə Özgür Özəl arasında yeni dava: "5 milyonu geri gətir, yoxsa..."

Türkiyədə mədəndə partlayış: 2 ölü, 5 yaralı var

Hansı əhali qrupları riskli davranışa malik insanlar hesab edilir? - Açıqlama

CƏMİYYƏT

21.08.2026, 17:40

Ölkədə yüksək riskə malik əhali qrupları arasında insanın immunçatışmazlığı virusu (İİV) əleyhinə profilaktika işləri Qeyri Hökumət Təşkilatları (QHT) tərəfindən davam etdirilir.

Bununla bağlı Mia.az-a məlumat verən “Hüquqi İnkişaf və Demokratiya” Vətəndaş Cəmiyyətinin İnkişafına Yardım İctimai Birliyinin sədri Zülfiyyə Mustafayeva bildirir ki, profilaktika proqramları müxtəlif QHT-lər tərəfindən 3 hədəf qrupu arasında keçirilir:

- Məlum olduğu kimi, zərərin azaldılması proqramları İİV-lə mübarizədə ən effektiv usul olaraq bütün dünyada tanınır və qəbul olunur. Dünya Səhiyyə Təşkilatı bildirir ki, bu proqramlar vasitəsilə risk qrupu arasında İİV-ə yoluxma hallarını aşağı salmaqla yanaşı, İİV-ə yoluxmanı vaxtında aşkar etmək və müalicəyə yönəltmək mümkün olub. Ölkəmizdə bu proqramlar 2006-cı ildən AİDS, Vərəm və Malyariya üzrə Qlobal Fond tərəfindən həyata keçirilir və layihənin əsas resipienti Səhiyyə Nazirliyidi. Bizim təşkilat həmin ildən bu proqramları riskli davranışa malik əhali qrupu olan qadınlar arasında həyata keçirir.

- Hansı əhali qrupları riskli davranışa malik insanlar hesab edilir?

- Müxtəlif ölkələr üzrə risk qrupları dəyişir. Layihənin ilk illərində bizim QHT-lər küçə uşaqları, miqrantlar, gənclər, məhbuslar arasında da işləyirdi. Lakin sonradan, kəşfiyyat-epidemioloji nəzarət layihələrinin köməyilə bizim ölkə üzrə əsas hədəf qrupları və onların sayı müəyyənləşdirildi. Hazırda zərərin azaldılması proqramları yalnız inyeksion narkotik istifadəçiləri (İNİ), seks xidməti göstərən qadınlar, KSK (kişilərlə seks edən kişilər) və transgenderlər arasında həyata keçirilir. Zərərin azaldılması proqramları nəticəsində ölkəmizdə İNİ vasitısilə İİV-in yayılması hallarında böyük azalma qeydə alınıb. Əksinə, KSK, transgender və heteroseksual münasibətlər vasitəsilə yoluxmalar artıb. Bizim təşkilatın hədəf qrupu seks xidməti göstərən qadınlardı. Bundan başqa, bizim ölkədə anadan uşağa vertikal yolla İİV-in yoluxması da hələ davam edir. Biz bu vəziyyətin qarşısını ala bimirik. Halbuki, bəzi ölkələr bu yolla yoluxmanı tam şəkildə ləğv edib.

- Zərərin azaldılması proqramları çərçivəsində sizin hədəf qrupu arasında hansı işlər görülür?

- Bu proqramlar İİV-lə mübarizəni nəzərdə tutur. Biz insanların həyat tərzinə və olduğu sosial vəziyyətə qarışmırıq. Çünki bu, zərərin azaldılması proqramlarının fəlsəfəsinə ziddir. İnsanlar olduğu yerdə, istənilən situsiyada sadəcə davranışını dəyişməlidi. Biz onlara davranışı dəyişdirməyi izah edir, bunun üçün steril materiallarla təmin edir, İİV barədə məlumatlandırır və müayinəyə yönəldir, müalicəyə sadiq qalmağı təşviq edirik. Layihə mütəxəssisləri onlara ehtiyac olduğu halda psixoloji, narkoloji və hüquqi dəstək göstərir. Autriclər sosial müşayiət edir. Bütün hədəf qrupu arasında İİV-lə yaşayan insanlar var və onların arasında fəaliyyət isə spesifik xüsusiyyətləri ilə seçilir. Bu işlər davamlı və uzunmüddətli fəaliyyəti nəzərdə tutur.

Hüseyn

MİA.AZ