00:00 26 iyun 2026

Qarğa, məndə ChatGPT var… - Təbriz VƏFALI YAZIR

Qarğa, məndə ChatGPT var… - Təbriz VƏFALI YAZIR

YAZARLAR

26.08.2025, 10:53

Təbriz VƏFALI

***

Halal olsun həmkəndlilərimə. Kəndimizdə ağına-bozuna baxmadan ağsaqqaldan qarasaqqala, ağbirçəkdən qarabirçəyə kimi, hər kəs zamanla ayaqlaşmağı, gələcək dövrün hər çətinliyinə sinə gərməyi, yeniliyə alışmağı, müasir dövrün ixtiralarını asanlıqla qavramağı, müasirliyi addımbaaddım izləməyi çox yaxşı bacarırlar. Ona görə kəndçilərimin bilmədikləri şeylərə qurd düşər.

Bizim kənddə Sultanəli adlı həmyaşıdım var. Zalım oğlu o qədər kitab oxuyub ki, göydəki ulduzları sayıb qurtarmaq olar, amma onun oxuduğu kitabların sayı-hesabı bilinmir. Əsl canlı ensiklopediyadır. Hardan sual versən, ordan cavab verir. Tarixdən tarixçilərə, ədəbiyyatdan ədəbiyyat müəllimlərinə, kənd təsərrüfatından aqronomlara dərs keçər.

Hələ lüğətlərin köməkliyi ilə rus və ingilis dillərində çap olunmuş kitabları oxuyar, tərcümələr edərdi.  
Amma di gəl ki, çox kitab oxumaqdan, çox çalışmaqdan səhhətində ciddi problem yaranıb, başında kəskin ağrıları var, gözlərində zəiflik olduğundan eynək taxır. Amma yenə də Nuh deyir, peyğəmbər demir. Kitab oxumaqdan vaz keçmir.

Sultanəli özünü dəlisov adam kimi aparır, qeyri-adi davranışlar sərgiləyir. Ona görə də həmkəndlilərim ona “dəli” ayaması qoşublar. 

Dünən Sultanəli mobil telefonuma zəng eləmişdi. Hal-əhvaldan sonra hazırda hansı kitablarla maraqlandığını, oxuduğunu, hansı tərcümələri etdiyini soruşanda ucadan şaqqanaq çəkdi, az qaldı qəşş edə. Dedi, ay juurnalist qardaş, indi kəndimizdə kitab-zad oxuyan yoxdur. Arı şirəyə yığılan kimi bizim kənddə hər kəs daraşıb telefonlara, kömpüterlərə. Hamı internetə qoşulub. Kəndçilərimiz telefonlarına, kompüterlərinə ChatGPT proqramı yazdırandan üzübəri evlərdəki televizorları, radioları toz basıb. Kitabları, jurnalları, qəzetləri ocaq qalamaq üçün yandırırlar. Kəndimizdə həmin proqram vasitəsilə məqalələr oxuyur, tərcümələr edirlər: “Hətta ChatGPT hesabına həmkəndlimiz 70 yaşlı çayçı Əlisəftər dayı əməlli-başlı şair, 65 yaşlı pensiyaçı mühasib Ağanisə xala ingilis, rus, fransız və digər xarici dillərdən məqalələr tərcümə edərək adlı-sanlı tərcüməçi, 60 yaşlı çoban siyasətdən, iqtisadiyyatdan və digər sahələrdən məqalələr yaza-yaza peşəkar jurnalist olub. İndi kəndimizdə “torbada pişik yoxdur”, hamı “torbasında ChatGPT gəzdirir”. Kəndimizdə “qarğa məndə qoz var” deyən yoxdur. Hamı deyir, “qarğa, məndə ChatGPT var”.

“Yuxarılar”a “xodu” olmadığını deyən Sultanəli məndən xahiş etdi ki, onun təklifini hökümətə çatdırım: “Onlara de ki, dövlət büdcəsini boşu-boşuna dağıtmasınlar. Azərbaycanda süni intellektin, ChatGPT-nin günbəgün populyarlıq qazanması, ondan istifadə edənlərin sayının saniyəbəsaniyə artması, həmçinin sözügedən proqramların müxtəlif çeşidli imkanları və potensial gücləri imkan verir ki, respublikamızda jurnalistlərin, qəzetlərin, saytların, ekspertlərin, mütəxəssislərin, şairlərin, yazıçıların, publisistlərin, tərcüməçilərin, siyasi şərhçilərin və digərlərinin saylarını minimuma endirək. Çünki əksər jurnalistlər məqalələrini, xəbərlərini süni intellektə, ChatGPT-yə yazdırır. Nəyə lazımdır bu proqramla “baslarını girləyən” jurnalistlər, onların saytları, qəzetləri, jurnalları. Onlara büdcədən ayrılan pullar heyifdir. 

Süni intellekt, ChatGPT vasitəsilə xarici dillərdəki mətnləri tərcümə edənlərin, “tərcüməçi”lərin sayı günbəgün artır. Həmin proqramlarda ayrı-ayrı məsələlərlə, problemlərlə bağlı axtarış verib ordakı materilalları öz beyinlərinin məhsulu kimi ictimayətə sırıyan “ekspert”lərin, “mütəxəssis”lərin, “siyasi şərhçi”lərin sayı qarışqa ordusunun üzvlərinin sayından çoxdur. Belələrinə dövlət niyə havayı pul versin, axı? 

Ona görə də süni intellektə, ChatGPT-yə əlçatanlığın asanlaşdırılması yolu ilə xərcləri minimallaşdırmaq, dövlət büdcəsini zənginləşdirmək olar. Sonucda ölkəmiz varlanacaq”.   

Ürəyimdə dedim, vallah düz deyir, “dəli” Sultanəli haqlıdır.

“Dəlidən doğru xəbər” buna deyərlər…    

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

Beynəlxalq Bank, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank... - Osman Gündüz problem və yoxa çıxan pullardan yazır

25.06.2026, 12:49

Beynəlxalq Bank, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank... - Osman Gündüz problem və yoxa çıxan pullardan yazır
\"Onu ilk dəfə həbs olunduğum gecə gördüm, dedi,  “Gördün, torbanı necə tikdim?” - Jurnalist həbsdən yeni çıxan generaldan yazdı

25.06.2026, 12:41

"Onu ilk dəfə həbs olunduğum gecə gördüm, dedi,  “Gördün, torbanı necə tikdim?” - Jurnalist həbsdən yeni çıxan generaldan yazdı
Bakıda tezliklə dəyişkən iş qrafiki... - Vüqar Bayramov yazır

11.06.2026, 09:28

Bakıda tezliklə dəyişkən iş qrafiki... - Vüqar Bayramov yazır
Həmin o parazit öz mənfəətini güdüb, rahatca işləyəcək, amma...

04.06.2026, 10:47

Həmin o parazit öz mənfəətini güdüb, rahatca işləyəcək, amma...
\"Reallıqları görmədən tənqid axınına qoşulmaq doğru deyil\" - Vahid Tağıyev yazır

31.05.2026, 18:24

"Reallıqları görmədən tənqid axınına qoşulmaq doğru deyil" - Vahid Tağıyev yazır
Qarşıda növbəti ağır mərhələ var:  ya yeni yol tapılmalı, ya yeni yol salınmalıdır

25.05.2026, 01:09

Qarşıda növbəti ağır mərhələ var:  ya yeni yol tapılmalı, ya yeni yol salınmalıdır
\"ADY-də problem artıq təkcə qiymət siyasəti deyil\" - Nazirlik yanında İc­timai Şu­ra üzvü 47 milyon dolların taleyini sorğulayır

22.05.2026, 17:19

"ADY-də problem artıq təkcə qiymət siyasəti deyil" - Nazirlik yanında İc­timai Şu­ra üzvü 47 milyon dolların taleyini sorğulayır
UŞAQ PULU, YOXSA NİSYƏ DƏFTƏRİ: “Doğub, törəyib, sonra da “pulumu verin!” deyə qışqırmayın” - Mirşahin elə sözlər yazdı ki...

22.05.2026, 11:12

UŞAQ PULU, YOXSA NİSYƏ DƏFTƏRİ: “Doğub, törəyib, sonra da “pulumu verin!” deyə qışqırmayın” - Mirşahin elə sözlər yazdı ki...
GÜRCÜSTANA QATAR QİYMƏTİ: SV və kupenin qiyməti gizlədilir - Nazirlik yanında Şura üzvü ağlasığmaz qiymət siyasətindən yazdı

20.05.2026, 17:26

GÜRCÜSTANA QATAR QİYMƏTİ: SV və kupenin qiyməti gizlədilir - Nazirlik yanında Şura üzvü ağlasığmaz qiymət siyasətindən yazdı
İTV-nin, yoxsa \"Hədəf\"in sahibinin qeyri-peşəkarlığı... - Yalçın İslamzadə \"sandığı açdı\"

20.05.2026, 15:22

İTV-nin, yoxsa "Hədəf"in sahibinin qeyri-peşəkarlığı... - Yalçın İslamzadə "sandığı açdı"
SÖZÜM SİZƏDİR: NARAZI VƏ \"ƏLİ PAYALI\" VALİDEYNLƏR...

16.05.2026, 21:40

SÖZÜM SİZƏDİR: NARAZI VƏ "ƏLİ PAYALI" VALİDEYNLƏR...
Vüsal müəllimin şübhəli fikri... - Osman Gündüz yazır

16.05.2026, 11:59

Vüsal müəllimin şübhəli fikri... - Osman Gündüz yazır

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR