"Mal qıtlığını müşahdiə edəcəyik, manatın dəyəri..." - Koronavirus Azərbaycan iqtisadiyyatına necə təsir edə bilər?
İQTİSADİYYAT
25.02.2020, 21:35
"Dünyada Çin mallarının idxalına məhdudiyyət qoyulması Azərbaycana, eləcə də digər ölkələrin iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşməyəcək. Hətta indidən bu fəsadlar hiss olunmağa başlayıb".
Mia.az xəbər verir ki, bunu Modern.az-a iqtisadçı Samir Əliyev dünyanı cənginə alan koronavirusun iqtisadiyyata təsirlərindən danışarkən bildirib.
S.Əliyev qeyd edib ki, Çin Azərbaycanın əsas xarici iqtisadi tərfdaşlarından biridir:
"İdxalda Rusiya və Türkiyə əsas yerləri tutsa da, son məlumatlara əsasən Çinin burada payı 11 faizdir. Yəni Azərbaycana gələn 100 manatlıq malın 11 manatı Çinin payına düşür. Buradan geyim mallarından tutmuş, elektrotexnikaya qədər hər şey idxal edilir. Bizim "Binə", Sədərək" kimi iri ticarət mərkəzlərimiz, eləcə də şəhərin müxtəlif yerlərindəki "Mall"larda daha çox Çidən gətirilən mallar-başdan ayağa qədər geyimlər, kosmetika məhsulları və s. üstünlük təşkil edir. Ona görə də Çinlə ticarət əlaqələrinin məhdudlaşdırılmasının təsirini təbii olaraq hiss edəcəyik".
İqtisadçı Çində baş verən proseslərin Azərbaycana təsirlərini iki istiqamətdə-birbaşa və dolayı olaraq dəyərləndirib:
"Birbaşa təsiri odur ki, virusa görə Çindən gətirilən mallara ya qadağa qoyulub, ya da məhdudlaşdırılıb. Bu o deməkdir ki, çin malları idxalda üstünlük təşkil etdiyindən, avtomatik olaraq mal qıtlığına və qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Dolayı təsiri özü də iki istiqamtədə baş verir. Virusun təsir müddətindən asılı olaraq neft qiymətlərində enmələr müşahidə ediləcək. Çin faktiki olaraq ən çox neft idxal edən ölkədir. Təkcə ötən ilin yanvar ayı ilə müqayisədə bu il Çinin pərakəndə avtomobil satışında 92 faiz azalma qeydə alınıb. Bu isə yalnız bir nümunədir. Çində bütün sahələr üzrə ən çox idxalçı dövlətdir. Burada vəziyyət pisləşdikcə, bütün ölkələrə təsiri müşahidə ediləcək".
Onun sözlərinə görə, proses uzanarsa, manatın devalvasiyası da qaçılmaz olacaq:
"Neft qiymətlərinin kəskin bahalaşmasının acı nəticələrini hələ 2015-ci ildə yaşadıq. Dolayı yolun ikinci təsiri isə vacib idxalçı ölkələr Rusiya və Türkiyədən gözlənilir. Təsəvvür edin ki, Rusiya və Türkiyə Çinlə əlaqələri dayandırıb, sərhədləri bağlayıb. Türkiynin özündə istehsal olunan malların çoxunun da xammalı Çindən alınır. Çinlə əlaqələrimiz tam dayandırılarsa, Türkiyə bazarı Azərbaycanı tam təmin edəcək gücdə deyil. Çinlə əlaqələr məhdudlaşdırıldığından Türkiyənin özündə də qıtlıq yaranacaq, tələbat artacaq.
Avtomatik olaraq, Çini Türkiyə, Pakistan, Hindistan kimi ölkələr əvəz etməyə başlayacaq. Bu o deməkdir ki, həm Rusiya, həm də Türkiyədə mal qıtlığı yarana bilər, həm də bahalaşma ola bilər.
2015-ci ildə neft ucuzlaşdı, bu da manatı ucuzlaşdırdı. İndi isə ikibaşlı təsir gözlənilir. Hazırda milli valyutanın məzınnəsi dəyişməsə belə, mal qıtlığını müşahdiə edəcəyik. Üstəgəl, neftin qiyməti də ensə, bu, manatın devalvasiyasına gətirib çıxaracaq. İranla sərhədlərin bağlanması sərhədyanı rayonlarda sosial vəziyyəti pisləşdirə bilər".
Ekspert Çinin "fevralın sonuna kimi virusu lokallaşdırmağa çalışacağıq" xəbərlərinə inamın az olduğunu deyib:
"Bunu Amerika, Avropa desəydi, inanmaq olardı. Amma Çin qapalı ölkədir. Məlumatlar maksimum dərəcədə gizli saxlanılır, hətta rəqəmlərin üzərində oynayırlar. Amma proses uzanar və bir neçə ay çəkərsə, çox böyük neqativ fəsadlara səbəb ola bilər. Ondan götürək ki, hazıra bu virusun təhlükəsi bütün ölkələrdə hiss edilir. Təkcə Rusiya sərhədləri bağladığına görə gün ərzində 1milyard dollar itirir. Ayrı-ayrı ölkələrdən virusun yayılması xəbərlərinin gəlməsi bazarı təzyiq altında saxlayır".
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Partiya sədri: “Prezidentlə görüşməmişəm, danışmamışam”
Bugün, 17:07 SİYASƏT
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Bugün, 17:00 İQTİSADİYYAT
-
Prezident fərman imzaladı - Dəyişiklik
Bugün, 16:57 GÜNDƏM
-
Filippin parlamentində atışma olub
Bugün, 16:38 DÜNYA
-
Axtarışda olan aktyor saxlanıldı – İstanbulda + FOTO
Bugün, 16:29 MƏDƏNİYYƏT
-
Bəzi rayonlarda külək güclənəcək - Xəbərdarlıq
Bugün, 16:17 GÜNDƏM
-
"Biləsuvar" - "Şəfəq" və "Zəngəzur" - "Marafon" oyunlarının vaxtı bəlli oldu
Bugün, 16:06 İDMAN
-
"Nar" WUF13 çərçivəsində inklüziv təcrübə proqramı iştirakçılarını təltif edib - FOTOLAR
Bugün, 15:59 İQTİSADİYYAT
-
Mauro İkardi "Qalatasaray"dan ayrılır
Bugün, 15:45 İDMAN
-
Statistika Komitəsində dəyişiklik - Yeni sədr özünə müşavir götürdü
Bugün, 15:32 İQTİSADİYYAT
-
Saleh Səmədov ev dustaqlığına buraxılmadı - Məhkəmə iclası
Bugün, 15:19 SİYASƏT
-
21 il sonra komanda ÇL-yə vəsiqə qazandı – Ulduz furtbolçu ağladı
Bugün, 15:10 İDMAN
-
Medianın İnkişafı Agentliyi jurnalistlər üçün müsabiqə elan edib - Şərtlər
Bugün, 14:52 PRESS
-
Emin Əmrullayev imtahanlarla bağlı əmr imzalayıb
Bugün, 14:37 GÜNDƏM
-
Səhiyyə Nazirliyi "General Hospital"da araşdırmaya başlayıb
Bugün, 14:31 CƏMİYYƏT
-
Tahir Kərimli şeir yazdı: “Həyat, nə üçün bu qədər incitdin məni?”
Bugün, 14:27 MƏDƏNİYYƏT
-
Deputat: "Bizim mətbəximizdə dolmadır, bozbaşdır, lülə kababdır, bundan başqa hansı var?" - MÜSAHİBƏ
Bugün, 14:10 SİYASƏT
-
TƏBİB rəhbəri məşhur alimin qızını yüksək vəzifəyə təyin edib
Bugün, 13:58 CƏMİYYƏT
-
“Fənərbağça”da “tıxac”: icarədə olan 12 futbolçu geri göndərilir – SİYAHI
Bugün, 13:43 İDMAN
-
TƏBİB SƏDRİ ONLARI YENİ VƏZİFƏLƏRƏ TƏYİN ETDİ- SİYAHI + FOTO
Bugün, 13:40 GÜNDƏM
-
İranlı spiker: “Ordumuz istənilən hücuma cavab verməyə hazırdır”
Bugün, 13:22 DÜNYA
-
"Azərbaycanfilm"in baş redaktoru: "Rüstəm İbrahimbəyov təyin olunduğu gün ittifaq "öldü""
Bugün, 13:18 MƏDƏNİYYƏT
-
Rektor TƏBİB-in keçmiş əməkdaşına vəzifə verdi
Bugün, 13:15 CƏMİYYƏT
-
Ceyhun Bayramov İran XİN başçısı ilə müzakirə apardı - Telefonda...
Bugün, 13:02 SİYASƏT
-
Bu ayın pensiyaları nə vaxt ödəniləcək? - AÇIQLAMA
Bugün, 12:57 İQTİSADİYYAT
-
Türkiyədən idxal olunan bioloji aktiv qida məhsulları məhv edilib
Bugün, 12:45 İQTİSADİYYAT
-
Yağış yağacaq - Sabahın hava proqnozu
Bugün, 12:16 CƏMİYYƏT
-
“Qalatasaray”ın futbolçusuna İstanbulda hücum oldu: yumruqlu dava... – 32 yaşlı şəxsin elə mesajları ortaya çıxdı ki... (FOTO)
Bugün, 12:04 İDMAN
-
134 ünvanda qurbanlıq heyvanların satışı və kəsimi aparılacaq
Bugün, 12:01 İQTİSADİYYAT
-
Bakı, Sumqayıt və Abşeronun bəzi ərazilərində su kəsiləcək
Bugün, 11:54 CƏMİYYƏT
-
İlham Əliyev Slovakiya Milli Şurası sədrini qəbul edib - Müzakirə + FOTOLAR
Bugün, 11:51 GÜNDƏM
-
Bakı məktəblərində distant dərslər... - Hansı formada keçiriləcək?
Bugün, 11:38 GÜNDƏM
-
Mehdi Cavadov bu qurumda müşavir oldu (Yenilənib)
Bugün, 11:32 CƏMİYYƏT
-
"Qalatasaray" Vilfrid Sinqo ilə yollarını ayırır
Bugün, 11:28 İDMAN