ABŞ-da 2026-cı il aralıq seçkiləri: siyasi nəticələr, geosiyasi perspektivlər və Cənubi Qafqaza təsiri... - TƏHLİL
SİYASƏT
04.11.2026, 17:47
3 noyabr 2026-cı ildə ABŞ-da keçirilən aralıq seçkilər ölkənin daxili siyasi həyatında mühüm hadisəyə çevrildi. Seçkilərin nəticələri Demokratlar Partiyasının Konqresdə mövqelərini gücləndirməsi, Respublikaçılar Partiyasının isə ciddi siyasi itkilərlə üzləşməsi ilə yadda qaldı.
Demokratların Nümayəndələr Palatasında və Senatda üstünlük əldə etməsi Donald Tramp administrasiyası üçün mühüm siyasi xəbərdarlıq hesab edilə bilər. Bu nəticə Amerika cəmiyyətində mövcud hakimiyyətin siyasətinə münasibətin dəyişdiyini və siyasi qüvvələr balansının yenidən formalaşdığını göstərir.
Respublikaçıların məğlubiyyətinin əsas səbəbləri arasında iqtisadi narazılıq, yaşayış xərclərinin artması, inflyasiya, eləcə də Tramp administrasiyasının daxili və xarici siyasəti ilə bağlı mübahisələr xüsusi yer tutur. Seçicilərin əhəmiyyətli hissəsi hökumətin iqtisadi siyasətinin onların gündəlik həyatında gözlənilən müsbət nəticələri yaratmadığını düşünürdü. Bununla yanaşı, İranla müharibə və Yaxın Şərqdə artan gərginlik enerji bazarlarına və yanacağın qiymətinə təsir göstərərək daxili iqtisadi narazılığı daha da gücləndirdi. Trampın seçki kampaniyasına birbaşa müdaxiləsi də nəticələrin onun şəxsi siyasi nüfuzu ilə əlaqələndirilməsinə səbəb oldu. Beləliklə, seçkilər müəyyən mənada prezidentin fəaliyyətinə verilən siyasi qiymətləndirməyə çevrildi.
Demokratların qələbəsindən sonra ABŞ-da hakimiyyət institutları arasında qarşıdurmanın güclənəcəyi gözlənilir. Konqresin hər iki palatasında üstünlüyə malik olan Demokratlar prezident administrasiyasının qərarlarına daha ciddi nəzarət edə, büdcə, miqrasiya, səhiyyə, vergi və hərbi xərclərlə bağlı məsələlərdə Respublikaçılarla mübarizəni gücləndirə bilərlər. Eyni zamanda, bu qələbə Demokratlara 2028-ci il prezident seçkilərinə daha əlverişli siyasi mövqedən hazırlaşmaq imkanı yaradır. Lakin Konqresdə üstünlük əldə edilməsi Trampın prezidentlik səlahiyyətlərini avtomatik məhdudlaşdırmır və bütün siyasi qərarların dəyişdirilməsi üçün kifayət etmir.
Seçkilərin nəticələri ABŞ-ın xarici siyasətinə də müəyyən təsir göstərə bilər. Xüsusilə İranla müharibə, Ukraynaya hərbi və maliyyə yardımı, NATO çərçivəsində münasibətlər və Çinlə strateji rəqabət məsələləri Konqresdə daha geniş müzakirə predmetinə çevrilə bilər. Demokratların üstünlüyü Avropa ilə münasibətlərdə daha proqnozlaşdırılan siyasətin formalaşmasına və Ukraynaya dəstək məsələsinin yenidən gündəmə gəlməsinə şərait yarada bilər. Bununla belə, ABŞ-ın xarici siyasətində əsas istiqamətlərin qısa müddətdə tamamilə dəyişəcəyini gözləmək düzgün olmazdı. Çünki xarici siyasətin müəyyənləşdirilməsində prezidentin səlahiyyətləri mühüm olaraq qalır.
Azərbaycan və Cənubi Qafqaz baxımından da Vaşinqtonda siyasi qüvvələr balansının dəyişməsi diqqətlə izlənilməlidir. ABŞ-ın regiondakı maraqları, xüsusilə enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat dəhlizləri, Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri və regional təhlükəsizlik məsələləri gələcək siyasi müzakirələrdə əhəmiyyətini qoruyacaq. Demokratların Konqresdə üstünlük əldə etməsi ABŞ-ın Azərbaycan siyasətində dərhal dəyişiklik olacağı anlamına gəlmir, lakin ikitərəfli münasibətlərə və regionla bağlı qərarlara təsir göstərə biləcək yeni siyasi şərait yaradır.
Ümumilikdə, 2026-cı il aralıq seçkilərini yalnız partiyalar arasında qələbə və məğlubiyyət kimi deyil, ABŞ cəmiyyətinin mövcud siyasi kursa münasibətinin ifadəsi kimi qiymətləndirmək lazımdır. Demokratlar qazandıqları üstünlüyü real siyasi və iqtisadi nəticələrə çevirməyə çalışacaq, Respublikaçılar isə itirilmiş mövqelərini bərpa etmək üçün yeni strategiya müəyyənləşdirməli olacaqlar. Əsas məsələ bundan sonra ABŞ-da siyasi qarşıdurmanın hansı səviyyəyə çatacağı və bu qarşıdurmanın ölkənin beynəlxalq mövqeyinə necə təsir göstərəcəyidir.
Əlifağa Hakverdi
mia.az
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Ərdoğanın lideri olduğu AKP-dəki daha bir müavininin adı "Fond dələduzluğu"nda hallanır - Oğlunun şirkətinə "əl qoyulub"
Bugün, 00:48 SİYASƏT
-
Məşqçi 20 ilə yaxın işlədiyi "Fənərbaxça"dan ayrıldı
Bugün, 00:25 İDMAN
-
Mbappeni təhqir edən azarkeşə 11 ay həbs cəzası verildi
Bugün, 00:09 İDMAN
-
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Bugün, 00:03 MƏDƏNİYYƏT
-
İran Parlamentinin sədrindən ABŞ mediasının "çirkli bomba" xəbərinə - Sərt reaksiya
17.11.2026, 22:29 DÜNYA
-
Bakıda qardaş bacısını öldürüb
17.11.2026, 19:53 KRİMİNAL
-
Vanda zəlzələ olub
17.11.2026, 19:15 GÜNDƏM
-
“Manisa”, “Meridian Luks”, “Mirana”, “Vegas City Hall” və “Sarı Gəlin”... - Hansı şadlıq evləri qonaqları aldadıb? + Rəsmi siyahı
17.11.2026, 18:23 CƏMİYYƏT
-
Almaniyanın xarici işlər naziri Bakıda Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
17.11.2026, 18:12 GÜNDƏM
-
Braziliya yığması rəqibə aman vermədi - 7:0
17.11.2026, 18:04 İDMAN
-
Prezident Almaniyanın XİN rəhbərini qəbul edib - Nələr müzakirə olunub? - VİDEO, FOTO
17.11.2026, 17:48 GÜNDƏM
-
"Bakcell" gənclər üçün növbəti süni intellekt hakatonunu keçirib - FOTOLAR
17.11.2026, 17:47 İQTİSADİYYAT
-
Prezident İlham Əliyev Gürcüstanın Baş nazirinin müavinini qəbul edib - FOTO
17.11.2026, 17:35 GÜNDƏM
-
Əmrə Belözoğlu: "Qol atmaq fikrindən qaç, ötürməyə diqqət elə"
17.11.2026, 17:23 İDMAN
-
"Fənərbağça" 33 yaşlı futbolçu ilə yollarını ayıracaq - İlə 4.2 milyon avro sabit maaş alır
17.11.2026, 17:09 İDMAN
-
Prezident Özbəkistanla əbədi dostluq haqqında Müqaviləni təsdiqlədi
17.11.2026, 17:05 GÜNDƏM
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
17.11.2026, 17:00 İQTİSADİYYAT
-
Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sistemi: yeni qanunda nə deyilir?
17.11.2026, 16:48 İQTİSADİYYAT
-
Serbiyada döyüş təyyarəsi qəzaya uğradı - Pilot həlak oldu
17.11.2026, 16:43 DÜNYA
-
Praqada sərnişin qatarları toqquşub: 4 nəfər ölüb, 46 nəfər xəsarət alıb
17.11.2026, 16:40 DÜNYA
-
Aİ "Temu"nu cəzalandırmağa hazırlaşır
17.11.2026, 16:28 İQTİSADİYYAT
-
Gələn ilin yaşayış minimumu və ehtiyac meyarı müəyəynləşdi
17.11.2026, 16:20 İQTİSADİYYAT
-
DSMF-nin gələnilki büdcəsi I oxunuşda qəbul olunub
17.11.2026, 16:15 İQTİSADİYYAT
-
"İpək Yolu Sığorta" ASC-nin lisenziyası məhdudlaşdırılıb
17.11.2026, 16:09 İQTİSADİYYAT
-
İcbari tibbi sığortada vahid elektron reyestr yaradılacaq
17.11.2026, 16:01 GÜNDƏM
-
Prezident kommersiya aviasiya ekipajlarının iş və istirahət rejiminin tənzimlənməsini təsdiqləyib
17.11.2026, 15:49 GÜNDƏM
-
İcra başçısının müavini nazirin qəbuluna niyə gedib? - Maraqlı xəbər yayıldı + FOTO
17.11.2026, 15:13 CƏMİYYƏT
-
Neftçalada quldurluq edən iki nəfər saxlanılıb
17.11.2026, 14:43 KRİMİNAL
-
ƏKİN SAHƏLƏRİNƏ SUBSİDİYA: Avans və... - Yeni mexanizm hazırlanıb
17.11.2026, 14:16 İQTİSADİYYAT
-
Partiya sədri: "Bu sualı mənə deyil, o kanalda ağzına gələni danışanlara verin"
17.11.2026, 13:59 SİYASƏT
-
Şuradan bəyanat: "Qeyd olunan müddəa vətəndaşların dini etiqadına və ya dini təhsilinə deyil, yalnız..."
17.11.2026, 13:38 CƏMİYYƏT
-
Aqil Abbas jurnalistin sualını belə cavablandırdı: “Mən onun səviyyəsində deyiləm"
17.11.2026, 13:37 SİYASƏT
-
Reklam pulları sosial şəbəkələrə xərclənir, qəzet və saytlara ayrılan məbləğ... - "Yerdə qalan 4 min manat vəsaitlə 8 nəfər işçi necə çalışsın?"
17.11.2026, 13:14 PRESS
-
Deputat spikerə danışmağa imkan verməməklə bağlı irad tutdu, MARAQLI POLEMİKA YARANDI: "Sİz narahat olmayın mənim emossiyalarımdan..."
17.11.2026, 13:02 SİYASƏT