ABŞ-da 2026-cı il aralıq seçkiləri: siyasi nəticələr, geosiyasi perspektivlər və Cənubi Qafqaza təsiri... - TƏHLİL
SİYASƏT
04.11.2026, 17:47
3 noyabr 2026-cı ildə ABŞ-da keçirilən aralıq seçkilər ölkənin daxili siyasi həyatında mühüm hadisəyə çevrildi. Seçkilərin nəticələri Demokratlar Partiyasının Konqresdə mövqelərini gücləndirməsi, Respublikaçılar Partiyasının isə ciddi siyasi itkilərlə üzləşməsi ilə yadda qaldı.
Demokratların Nümayəndələr Palatasında və Senatda üstünlük əldə etməsi Donald Tramp administrasiyası üçün mühüm siyasi xəbərdarlıq hesab edilə bilər. Bu nəticə Amerika cəmiyyətində mövcud hakimiyyətin siyasətinə münasibətin dəyişdiyini və siyasi qüvvələr balansının yenidən formalaşdığını göstərir.
Respublikaçıların məğlubiyyətinin əsas səbəbləri arasında iqtisadi narazılıq, yaşayış xərclərinin artması, inflyasiya, eləcə də Tramp administrasiyasının daxili və xarici siyasəti ilə bağlı mübahisələr xüsusi yer tutur. Seçicilərin əhəmiyyətli hissəsi hökumətin iqtisadi siyasətinin onların gündəlik həyatında gözlənilən müsbət nəticələri yaratmadığını düşünürdü. Bununla yanaşı, İranla müharibə və Yaxın Şərqdə artan gərginlik enerji bazarlarına və yanacağın qiymətinə təsir göstərərək daxili iqtisadi narazılığı daha da gücləndirdi. Trampın seçki kampaniyasına birbaşa müdaxiləsi də nəticələrin onun şəxsi siyasi nüfuzu ilə əlaqələndirilməsinə səbəb oldu. Beləliklə, seçkilər müəyyən mənada prezidentin fəaliyyətinə verilən siyasi qiymətləndirməyə çevrildi.
Demokratların qələbəsindən sonra ABŞ-da hakimiyyət institutları arasında qarşıdurmanın güclənəcəyi gözlənilir. Konqresin hər iki palatasında üstünlüyə malik olan Demokratlar prezident administrasiyasının qərarlarına daha ciddi nəzarət edə, büdcə, miqrasiya, səhiyyə, vergi və hərbi xərclərlə bağlı məsələlərdə Respublikaçılarla mübarizəni gücləndirə bilərlər. Eyni zamanda, bu qələbə Demokratlara 2028-ci il prezident seçkilərinə daha əlverişli siyasi mövqedən hazırlaşmaq imkanı yaradır. Lakin Konqresdə üstünlük əldə edilməsi Trampın prezidentlik səlahiyyətlərini avtomatik məhdudlaşdırmır və bütün siyasi qərarların dəyişdirilməsi üçün kifayət etmir.
Seçkilərin nəticələri ABŞ-ın xarici siyasətinə də müəyyən təsir göstərə bilər. Xüsusilə İranla müharibə, Ukraynaya hərbi və maliyyə yardımı, NATO çərçivəsində münasibətlər və Çinlə strateji rəqabət məsələləri Konqresdə daha geniş müzakirə predmetinə çevrilə bilər. Demokratların üstünlüyü Avropa ilə münasibətlərdə daha proqnozlaşdırılan siyasətin formalaşmasına və Ukraynaya dəstək məsələsinin yenidən gündəmə gəlməsinə şərait yarada bilər. Bununla belə, ABŞ-ın xarici siyasətində əsas istiqamətlərin qısa müddətdə tamamilə dəyişəcəyini gözləmək düzgün olmazdı. Çünki xarici siyasətin müəyyənləşdirilməsində prezidentin səlahiyyətləri mühüm olaraq qalır.
Azərbaycan və Cənubi Qafqaz baxımından da Vaşinqtonda siyasi qüvvələr balansının dəyişməsi diqqətlə izlənilməlidir. ABŞ-ın regiondakı maraqları, xüsusilə enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat dəhlizləri, Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri və regional təhlükəsizlik məsələləri gələcək siyasi müzakirələrdə əhəmiyyətini qoruyacaq. Demokratların Konqresdə üstünlük əldə etməsi ABŞ-ın Azərbaycan siyasətində dərhal dəyişiklik olacağı anlamına gəlmir, lakin ikitərəfli münasibətlərə və regionla bağlı qərarlara təsir göstərə biləcək yeni siyasi şərait yaradır.
Ümumilikdə, 2026-cı il aralıq seçkilərini yalnız partiyalar arasında qələbə və məğlubiyyət kimi deyil, ABŞ cəmiyyətinin mövcud siyasi kursa münasibətinin ifadəsi kimi qiymətləndirmək lazımdır. Demokratlar qazandıqları üstünlüyü real siyasi və iqtisadi nəticələrə çevirməyə çalışacaq, Respublikaçılar isə itirilmiş mövqelərini bərpa etmək üçün yeni strategiya müəyyənləşdirməli olacaqlar. Əsas məsələ bundan sonra ABŞ-da siyasi qarşıdurmanın hansı səviyyəyə çatacağı və bu qarşıdurmanın ölkənin beynəlxalq mövqeyinə necə təsir göstərəcəyidir.
Əlifağa Hakverdi
mia.az
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Xətaidə qanunsuz obyekt tikilir? - VİDEO
Bugün, 00:07 CƏMİYYƏT
-
Azərbaycanın həmmüəllifi olduğu qlobal hesabat COP31-də təqdim olunub
09.11.2026, 22:01 SİYASƏT
-
Rəsmi Bakıdan Türkiyəyə başsağlığı: "Xəbər bizi dərindən kədərləndirdi"
09.11.2026, 20:10 SİYASƏT
-
Mehriban Əliyeva: “Hacıqabul rayonu, Bakı yolunda. Təbii Zəfər Tağı. 9.11.26”
09.11.2026, 19:42 GÜNDƏM
-
Elza Seyidcahan: "Onların pulları ancaq bədən doğratdırmağa gedir"
09.11.2026, 18:08 MƏDƏNİYYƏT
-
Noyabrın 9-dan 15-dək üç bürc sərvət və uğur qazanacaq
09.11.2026, 17:15 CƏMİYYƏT
-
Prezident səfirlə bağlı sərəncam imzaladı
09.11.2026, 16:20 GÜNDƏM
-
Bakıda ağac maşının üzərinə aşıb
09.11.2026, 16:07 CƏMİYYƏT
-
"Bank Respublika"nın imtiyazlı səhmləri: onu kimlər aldı? - Yeni gedişat Azərbaycan və onun bank sektoruna nə vəd edir?
09.11.2026, 15:45 İQTİSADİYYAT
-
Ərdoğan Trampla telefon danışığı haqda suala belə cavab verdi: "Üçurumun kənarındayıq"
09.11.2026, 15:40 GÜNDƏM
-
Özgür Özəl Prezident İlham Əliyevə zəng edib
09.11.2026, 15:15 GÜNDƏM
-
İzmirdə fabrikdə partlayış: 3 nəfər ölüb, 10 nəfər dağıntılar altında qalıb
09.11.2026, 15:03 DÜNYA
-
Mingəçevirdə qazi bıçaqlandı
09.11.2026, 14:21 KRİMİNAL
-
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
09.11.2026, 12:30 CƏMİYYƏT
-
Dövlət Bayrağı Günü: Bakıda hərbi orkestrlərin müşayiəti ilə yürüşlər keçirilir
09.11.2026, 11:04 GÜNDƏM
-
İlham Əliyev Kamboca Kralına məktub ünvanlayıb -MƏTN
09.11.2026, 10:59 GÜNDƏM
-
"Ya da müharibəni, ya cəhənnəmi seçin" - İran XİN başçısından ABŞ-a açıq xəbərdarlıq
09.11.2026, 10:23 DÜNYA
-
Mehriban Əliyeva: "Qoy sonsuz qürur mənbəyimiz olan..." - FOTO
09.11.2026, 09:21 GÜNDƏM
-
"Mətbuata servis olunan bu foto adamın qanını qaraldır"
09.11.2026, 09:05 CƏMİYYƏT
-
İlham Əliyevdən paylaşm: "Eşq olsun Azərbaycan Bayrağına!” - VİDEO
09.11.2026, 00:05 GÜNDƏM
-
Bu gün Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Günüdür
09.11.2026, 00:01 GÜNDƏM
-
Ərdoğan Azərbaycandan belə yola salındı - FOTOLAR
08.11.2026, 20:54 GÜNDƏM
-
Prezident və xanımı adından Ərdoğan və xanımının şərəfinə rəsmi ziyafət verilib - FOTOLAR
08.11.2026, 20:09 GÜNDƏM
-
Şahbuza mövsümün ilk qarı yağır - FOTOLAR
08.11.2026, 18:35 CƏMİYYƏT
-
Xankəndi Konqres Mərkəzində 8 Noyabr - Zəfər Gününə həsr olunan konsert proqramı keçirlib - VİDEO
08.11.2026, 18:31 MƏDƏNİYYƏT
-
"HEÇ KİM ARAMIZA GİRƏ BİLMƏZ" - Ərdoğan Qarabağda Azərbaycan prezident ilə görüşdü, mühüm bəyanat və mesajlar verildi - VİDEO, FOTOLAR (Yenilənb)
08.11.2026, 18:30 GÜNDƏM
-
ƏLİYEVLƏ ƏRDOĞANIN ŞUŞA GÖRÜŞÜNƏ DAMĞA VURAN GÖRÜNTÜ... - FOTO
08.11.2026, 18:13 SİYASƏT
-
İlham Əliyevlə Ərdoğan Xocalı Soyqırımı və Şuşa qalası önündə - FOTOLAR
08.11.2026, 17:53 GÜNDƏM
-
Birinci xanımlar çay masasında söhbətləşdi - FOTOLAR
08.11.2026, 17:13 GÜNDƏM
-
Türkiyə dövləti Ağdamda məktəb tikir: "Gələn il İlham qardaşımla birlikdə məktəbin açılışını edəcəyik"
08.11.2026, 16:20 GÜNDƏM
-
Heydər Əliyev və xanımı Alyona Əliyeva Zəfər abidəsini ziyarət ediblər - FOTOLAR
08.11.2026, 16:14 GÜNDƏM
-
Ərdoğan: "İlham Əliyevin liderliyi ilə Azərbvaycan xalqı qəhrəmanlıqla Qarabağı azad etdi"
08.11.2026, 16:12 GÜNDƏM
-
ƏLİYEV VƏ ƏRDOĞAN AİLƏLƏRİ İLƏ BİR ARADA - FOTOLAR
08.11.2026, 15:20 GÜNDƏM
-
Ərdoğan Qarabağda: “Gözəl şeylər hiss edirik, hava da gözəldir” - VİDEO
08.11.2026, 14:27 GÜNDƏM