$DEPUTATIN OĞLUNUN TƏKCƏ VERGİYƏ 500 MİN MANAT BORCU VAR - \"Kristal\" şirkəti ilə bağlı nə baş verir?$

DEPUTATIN OĞLUNUN TƏKCƏ VERGİYƏ 500 MİN MANAT BORCU VAR - "Kristal" şirkəti ilə bağlı nə baş verir?

Əyyaş, ailə-uşağını küçələrə atan, kitabdan-mütaliədən uzaq, amma... - Samir Feyruzov yazır

$MHP lideri: \"Türkiyə ilə Azərbaycan arasında etimadın qorunması vacibdir\"$

MHP lideri: "Türkiyə ilə Azərbaycan arasında etimadın qorunması vacibdir"

Mərkəzi Bankda yeni təyinat olub

Arif Mərdanov kollektivə belə təqdim edildi - FOTO

Prezident İlham Əliyev Fərman imzalayıb

Bakı, Gəncə və Sumqayıtda əməliyyat: 82 kiloqram narkotik vasitə və...

Azərbaycanda terrorizmin maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə gücləndirilir

Magistratura və doktoranturanı bitirərən hərbçilər... - Yeni qanun

Cavanşir Feyziyevin apteki dərmanları reseptsiz satırmış - Şirkəti cərimələndi

Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Gürcüstanda saxlanılıb və...

$Kılıçdaroğlu ilə Özgür Özəl arasında yeni dava: \"5 milyonu geri gətir, yoxsa...\"$

Kılıçdaroğlu ilə Özgür Özəl arasında yeni dava: "5 milyonu geri gətir, yoxsa..."

“İnsanlar həyat tərzindən asılı olmadan İİV-ə yoluxa bilər”

CƏMİYYƏT

21.08.2026, 13:53

Ölkəmizdə İnsanın İmmunçatışmazlığı Virusuna (İİV) yoluxma riski əleyhinə profilaktika işlərində mütəxəssislər də iştirak edir.

“Hüquqi İnkişaf və Demokratiya” Vətəndaş Cəmiyyətinin İnkişafına Yardım İctimai Birliyinin sədri Zülfiyyə Mustafayevanın Mia.az-a bildirib ki, qeyri-hökumət təşkilatları (QHT) bunun üçün zərərin azaldılması layihələrində hüquqşünas, psixoloq, narkoloq, ginekoloqların dəstəyindən istifadə edir: “Bu layihələr əslində yüksək yoluxma riski altında olan həssas qruplara tibbi, sosial, hüquqi və psixoloji dəstəyin vahid platformasıdı”.

Qeyd edək ki, bu fəaliyyət zərərin azaldılması proqramları çərçivəsində həyata keçirilir. Proqram vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının dövlət qurumları ilə əməkdaşlığını nəzərdə tutur. AİDS, Vərəm və Malyariya üzrə Qlobal Fond (QF) tərəfindən maliyyələşən proqramın əsas resipiyenti Səhiyyə Nazirliyidi. QHT-lər Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi (RQMM) ilə sıx tərəfdaşlıq çərçivəsində risk qrupları arasında İİV-in profilaktikasını həyata keçirir.

QHT sədri bildirir ki, profilaktika proqramları müxtəlif QHT-lər tərəfindən 3 hədəf qrupu arasında keçirilir və onlar seks xidməti göstərən qadınları profilaktika, müayinə və müalicə xidmətlərinə cəlb edir: “Bu proqram milli imkanların gücləndirilməsi yolu ilə İİV epidemiyasına qarşı cavab tədbirlərinin genişləndirilməsinə yönəlib. 20 il əvvəl bu proqrama start verilib və son 17 ildə biz peşəkar imkanları və potensialı gücləndirməyə nail olmuşuq. Bu proqram təkcə QHT-nin inkişafına yox, səhiyyə xidmətlərinin də mükəmməl olmasına, kadrların bacarıqlarının artmasana, səhiyyədə maddi-texniki bazanın gücləndirilməsinə, səhiyyə xidmətləri arasında inteqrasiyanın inkişafına, QHT-lərə dost xidmət sahələrinin artırılmasına səbəb olub. Nəzərə alsaq ki, biz xüsusilə qapalı, cəmiyyətdə stiqma və diskriminasiyaya məruz qalan hədəf qrupları ilə işləyirik, onda aydın olar ki, səhiyyə strukturları ilə əməkdaşlıq bizim üçün nə qədər əhəmiyyətlidir. Müvafiq qurumlarda çalışan səhiyyə əməkdaşlarının vasitəsilə multidissiplinar komandalara qoşulmaq bizə hədəf qrupunun ehtiyaclarını operativ və dayanıqlı təşkil etməyə imkan verir”.

Z.Mustafayevanın sözlərinə görə, seks bizneslə məşğul olan qadınlar İİV-ə yoluxma riski yüksək olan əhali qrupudu və onların arasında İİV profilaktikası aparılır. Bu fəaliyyətə əsasən müayinələrə cəlb etmə və müalicəyə yönəltmə var: “Bəzən proqramın mahiyyəti və prinsipləri yalnış qəbul olunur. Biz insanların həyat tərzini dəyişməyə çalışmırıq. Olduğu yerdə və həyat tərzinə uyğun olmaqla davranışların dəyişilməsinə nail olmaq istəyirik. Çünki insanlar həyat tərzindən asılı olmadan İİV-ə yoluxa bilər”.

Proqram mütəxəssislərinin işinin əhəmiyyətini qeyd edən QHT sədri əlavə edir ki, hüquqşünas, psixoloq, narkoloq və ginekoloqlara yönəltmə profilaktikanın bir hissəsidi: “Bu halda hədəf qruplarının mövcud səhiyyə, hüquqi və psixoloji xidmətlərə çıxışı asanlaşır və onlar anonimliyin qorunması yoluyla müvafiq məsləhət, müayinə və müalicə ala bilir. Müayinələr zamanı İİV-ə yoluxma aşkarlanırsa, antiretrovirus (ARV) müalicəyə və vərəm infeksiyasına qarşı müayinələrə inteqrasiya təmin edilir. Bu, effetkiv şəkildə zəncirvari yoluxmanın qarşısını alır”.

Layihənin ən spesifik xüsusiyyətlərindən biri də hədəf qrupuna daxil olan şəxslərin üzləşdiyi hüquqi problemlərin həllidi: “Çünki risk qrupundan olan qadınlar cəmiyyətdə tez-tez ayrı-seçkilik və hüquq pozuntuları ilə qarşılaşırlar ki, bu da onların qapanmasına, müalicə prosesindən qaçmasına səbəb olur. Mülki və əmlak mübahisələri istisna olmaqla, risk qruplarının rastlaşdığı hər bir hüquq pozuntusu üzrə biz peşəkar vəkillik və hüquqi yardım xidməti təklif edirik. Hüquqi yardımla tibbi profilaktikanın belə vəhdəti vətəndaş cəmiyyətinin dövlətin səhiyyə strategiyasına dəstəyidi. Bu həmçinin ölkəmizdə yoluxucu xəstəliklərin idarə olunmasında, regional səhiyyə infrastrukturunun gücləndirilməsində və həssas qrupların cəmiyyətə reinteqrasiyasında mühüm əhəmiyyət kəsb edir”.

Hüseyn

MİA.AZ