00:00 03 avqust 2026

Dünya yeni geosiyasi reallıq mərhələsində: "Qarşıdakı aylar..."

Dünya yeni geosiyasi reallıq mərhələsində: \"Qarşıdakı aylar...\"

SİYASƏT

Bugün, 11:39

Əlifağa Haxverdi

***

Dünyada siyasi vəziyyət gərgin olaraq qalmaqda davam edir və son günlər baş verən əsas hadisələr beynəlxalq münasibətlərin getdikcə uzunmüddətli geosiyasi rəqabət mərhələsinə keçdiyini göstərir.

Dünya siyasətinin əsas mövzusu hələ də Ukrayna münaqişəsidir. ABŞ Kiyevə yeni silah paketləri və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin göndərilməsini müzakirə etməyə davam edir. Vaşinqton üçün bu, təkcə Avropanın təhlükəsizliyi məsələsi deyil, həm də regiondakı təsirini qorumaq vasitəsidir. Rusiya isə münaqişənin uzanmasına üstünlük verərək Ukraynanın və onu dəstəkləyən Qərb ölkələrinin resurslarının tədricən zəifləyəcəyinə ümid edir.

Getdikcə daha çox ekspert hesab edir ki, artıq söhbət yalnız Rusiya ilə Ukrayna arasında gedən müharibədən deyil, Rusiya ilə kollektiv Qərb arasında uzunmüddətli geosiyasi qarşıdurmadan gedir və bunun nəticələri uzun illər ərzində hiss olunacaq.

Eyni zamanda Yaxın Şərqdə də gərginlik yüksək səviyyədə qalır. ABŞ və İran sərt bəyanatlar versələr də, hər iki tərəf hələlik birbaşa hərbi qarşıdurmadan yayınmağa çalışır. Vaşinqton regiondakı müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini və enerji marşrutları üzərində nəzarəti qorumağa çalışır. Tehran isə tərəfdaşları və müttəfiq qüvvələri vasitəsilə regiona təsir imkanlarını nümayiş etdirməyə davam edir. Bu vəziyyət olduqca risklidir, çünki istənilən lokal insident qısa zamanda daha geniş böhrana çevrilə və dünya bazarında neft qiymətlərinə, eləcə də qlobal iqtisadi sabitliyə ciddi təsir göstərə bilər.

Bununla yanaşı, Cənubi Qafqaz da beynəlxalq siyasi gündəmdə diqqət mərkəzində qalır. Nikol Paşinyanın yenidən baş nazir vəzifəsində təsdiqlənməsi göstərir ki, mövcud hakimiyyət müxalifətin təzyiqlərinə baxmayaraq dövlət idarəçiliyinə nəzarəti saxlayır. Lakin Ermənistan qarşısında hələ də Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılması, sülh sazişi üzrə danışıqların davam etdirilməsi və regionda yeni təhlükəsizlik modelinin formalaşdırılması kimi mürəkkəb vəzifələr dayanır. Ermənistan rəhbərliyinin daxili sabitliklə praqmatik xarici siyasət arasında düzgün balans qurması Cənubi Qafqazın gələcək təhlükəsizliyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyacaq.

Avropada isə aparıcı dövlətlərin gələcək xarici siyasət kursu ətrafında müzakirələr davam edir. İqtisadi çətinliklər, miqrasiya problemləri, enerji təhlükəsizliyi və müdafiə xərclərinin artması Avropa ölkələrinin daxili siyasətinə ciddi təsir göstərir. Bir çox siyasətçilər Avropa İttifaqının daha müstəqil xarici siyasət yürütməsinin vacibliyini vurğulayır, eyni zamanda ABŞ ilə strateji əməkdaşlığın qorunmasının əhəmiyyətini də qeyd edirlər. Yaxın illərdə məhz bu tarazlığın necə qurulacağı Avropanın gələcək siyasi kursunu müəyyən edə bilər.

Qlobal gündəmdə diqqət çəkən digər məsələ isə Balkan regionu ilə bağlıdır. Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç Dunay çayında su səviyyəsinin ciddi şəkildə azalmasının artıq beynəlxalq gəmiçiliyə və ticarətə mənfi təsir göstərdiyini bildirib. İlk baxışdan bu, ekoloji problem kimi görünsə də, əslində onun iqtisadi, logistika və enerji təhlükəsizliyi baxımından mühüm siyasi nəticələri var. İqlim dəyişikliyi artıq yalnız ekoloji deyil, həm də dövlətlərin strateji qərarlarına təsir göstərən amillərdən birinə çevrilir.

Bütün bu hadisələr göstərir ki, dünya yeni geosiyasi reallıq mərhələsinə daxil olub. Hərbi münaqişələr, böyük güclər arasında rəqabət, iqtisadi çağırışlar və iqlim problemləri artıq bir-birindən ayrı deyil, qarşılıqlı şəkildə təsir göstərir. Müasir dövrdə dövlətlər arasında rəqabət təkcə hərbi güclə deyil, diplomatiya, iqtisadiyyat, texnologiya və enerji resursları vasitəsilə aparılır.

Məhz buna görə də qarşıdakı aylar yeni dünya nizamının formalaşması baxımından həlledici dövr hesab olunur.

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

Baş redaktor: \"Onun həbsi “Səs” qəzetindəki fəaliyyəti ilə bağlı deyil\"

Bugün, 12:01

Baş redaktor: "Onun həbsi “Səs” qəzetindəki fəaliyyəti ilə bağlı deyil"
Keçmiş spikerdən sabiq baş nazirin qərarına reaksiya: \"...getməməliydiniz\"

Bugün, 10:36

Keçmiş spikerdən sabiq baş nazirin qərarına reaksiya: "...getməməliydiniz"
“Novella Cəfəroğlu, Səidə Qocamanlı, Səadət Bənənyarlı və mən...\" - \"Heç vaxt siyahıda olan adlar ictimaiyyətə açıqlanmır, çünki...\"

01.08.2026, 18:07

“Novella Cəfəroğlu, Səidə Qocamanlı, Səadət Bənənyarlı və mən..." - "Heç vaxt siyahıda olan adlar ictimaiyyətə açıqlanmır, çünki..."
XİN Yaponiyaya başsağlığı verib

31.07.2026, 23:53

XİN Yaponiyaya başsağlığı verib
Melih Gökçek Yeni Partiyanın hesabına 1 tl köçürdü - Özgür Özəl \"Millətin halal puluna haram qata bilmərik deyib geri qaytardı

31.07.2026, 22:40

Melih Gökçek Yeni Partiyanın hesabına 1 tl köçürdü - Özgür Özəl "Millətin halal puluna haram qata bilmərik deyib geri qaytardı
ATƏT sədri Azərbaycana gəlir

31.07.2026, 12:46

ATƏT sədri Azərbaycana gəlir
Yeni Partiya yardım istədi, 24 saata bu qədər pul yığıldı

31.07.2026, 09:29

Yeni Partiya yardım istədi, 24 saata bu qədər pul yığıldı
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan qlobal əhəmiyyətə malik Orta Dəhlizin aparıcı dövlətidir

30.07.2026, 22:20

Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan qlobal əhəmiyyətə malik Orta Dəhlizin aparıcı dövlətidir
RƏSMİ BAKIDAN FRANSA XİN-in BƏYANATINA ETİRAZ: \"...qətiyyətlə rədd edirik\"

30.07.2026, 20:14

RƏSMİ BAKIDAN FRANSA XİN-in BƏYANATINA ETİRAZ: "...qətiyyətlə rədd edirik"
Deputat CHP-yə geri döndü

30.07.2026, 19:29

Deputat CHP-yə geri döndü
CHP-nin \"qoca çinar\"ı Kılıçdaroğlunu \"yıxıb-sürüdü\": \"70 il üzv olduğum partiyanı belə görmək və belə ayrılmaq çox ağırdır\"

30.07.2026, 11:53

CHP-nin "qoca çinar"ı Kılıçdaroğlunu "yıxıb-sürüdü": "70 il üzv olduğum partiyanı belə görmək və belə ayrılmaq çox ağırdır"
İsa Qəmbər və komandası Qarabağda - FOTOLAR

30.07.2026, 10:50

İsa Qəmbər və komandası Qarabağda - FOTOLAR

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR