Dünya yeni geosiyasi reallıq mərhələsində: "Qarşıdakı aylar..."
SİYASƏT
03.08.2026, 11:39
Əlifağa Haxverdi
***
Dünyada siyasi vəziyyət gərgin olaraq qalmaqda davam edir və son günlər baş verən əsas hadisələr beynəlxalq münasibətlərin getdikcə uzunmüddətli geosiyasi rəqabət mərhələsinə keçdiyini göstərir.
Dünya siyasətinin əsas mövzusu hələ də Ukrayna münaqişəsidir. ABŞ Kiyevə yeni silah paketləri və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin göndərilməsini müzakirə etməyə davam edir. Vaşinqton üçün bu, təkcə Avropanın təhlükəsizliyi məsələsi deyil, həm də regiondakı təsirini qorumaq vasitəsidir. Rusiya isə münaqişənin uzanmasına üstünlük verərək Ukraynanın və onu dəstəkləyən Qərb ölkələrinin resurslarının tədricən zəifləyəcəyinə ümid edir.
Getdikcə daha çox ekspert hesab edir ki, artıq söhbət yalnız Rusiya ilə Ukrayna arasında gedən müharibədən deyil, Rusiya ilə kollektiv Qərb arasında uzunmüddətli geosiyasi qarşıdurmadan gedir və bunun nəticələri uzun illər ərzində hiss olunacaq.
Eyni zamanda Yaxın Şərqdə də gərginlik yüksək səviyyədə qalır. ABŞ və İran sərt bəyanatlar versələr də, hər iki tərəf hələlik birbaşa hərbi qarşıdurmadan yayınmağa çalışır. Vaşinqton regiondakı müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini və enerji marşrutları üzərində nəzarəti qorumağa çalışır. Tehran isə tərəfdaşları və müttəfiq qüvvələri vasitəsilə regiona təsir imkanlarını nümayiş etdirməyə davam edir. Bu vəziyyət olduqca risklidir, çünki istənilən lokal insident qısa zamanda daha geniş böhrana çevrilə və dünya bazarında neft qiymətlərinə, eləcə də qlobal iqtisadi sabitliyə ciddi təsir göstərə bilər.
Bununla yanaşı, Cənubi Qafqaz da beynəlxalq siyasi gündəmdə diqqət mərkəzində qalır. Nikol Paşinyanın yenidən baş nazir vəzifəsində təsdiqlənməsi göstərir ki, mövcud hakimiyyət müxalifətin təzyiqlərinə baxmayaraq dövlət idarəçiliyinə nəzarəti saxlayır. Lakin Ermənistan qarşısında hələ də Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılması, sülh sazişi üzrə danışıqların davam etdirilməsi və regionda yeni təhlükəsizlik modelinin formalaşdırılması kimi mürəkkəb vəzifələr dayanır. Ermənistan rəhbərliyinin daxili sabitliklə praqmatik xarici siyasət arasında düzgün balans qurması Cənubi Qafqazın gələcək təhlükəsizliyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyacaq.
Avropada isə aparıcı dövlətlərin gələcək xarici siyasət kursu ətrafında müzakirələr davam edir. İqtisadi çətinliklər, miqrasiya problemləri, enerji təhlükəsizliyi və müdafiə xərclərinin artması Avropa ölkələrinin daxili siyasətinə ciddi təsir göstərir. Bir çox siyasətçilər Avropa İttifaqının daha müstəqil xarici siyasət yürütməsinin vacibliyini vurğulayır, eyni zamanda ABŞ ilə strateji əməkdaşlığın qorunmasının əhəmiyyətini də qeyd edirlər. Yaxın illərdə məhz bu tarazlığın necə qurulacağı Avropanın gələcək siyasi kursunu müəyyən edə bilər.
Qlobal gündəmdə diqqət çəkən digər məsələ isə Balkan regionu ilə bağlıdır. Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç Dunay çayında su səviyyəsinin ciddi şəkildə azalmasının artıq beynəlxalq gəmiçiliyə və ticarətə mənfi təsir göstərdiyini bildirib. İlk baxışdan bu, ekoloji problem kimi görünsə də, əslində onun iqtisadi, logistika və enerji təhlükəsizliyi baxımından mühüm siyasi nəticələri var. İqlim dəyişikliyi artıq yalnız ekoloji deyil, həm də dövlətlərin strateji qərarlarına təsir göstərən amillərdən birinə çevrilir.
Bütün bu hadisələr göstərir ki, dünya yeni geosiyasi reallıq mərhələsinə daxil olub. Hərbi münaqişələr, böyük güclər arasında rəqabət, iqtisadi çağırışlar və iqlim problemləri artıq bir-birindən ayrı deyil, qarşılıqlı şəkildə təsir göstərir. Müasir dövrdə dövlətlər arasında rəqabət təkcə hərbi güclə deyil, diplomatiya, iqtisadiyyat, texnologiya və enerji resursları vasitəsilə aparılır.
Məhz buna görə də qarşıdakı aylar yeni dünya nizamının formalaşması baxımından həlledici dövr hesab olunur.
MİA.AZ
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Rusiya ordusu Ukraynanın iri şəhərlərini bombaladı: ölən və yaralananlar var
Bugün, 10:58 GÜNDƏM
-
Kəlbəcərdə mina partladı: 73 yaşlı kişi yaralandı (Yenilənib)
Bugün, 10:46 GÜNDƏM
-
Kolleclərə qəbulun nəticələri elan olunub
Bugün, 10:45 GÜNDƏM
-
“Global Media”nın əməkdaşı vəfat edib
Bugün, 10:37 PRESS
-
Mübariz Tağıyevdən “Yeni ulduz”un bərpa iddiasına reaksiya:: "SMS ilə müğənni seçmək bir az çətin məsələdir" - Onlara ürəyim ağrıyırdı”
Bugün, 10:24 MƏDƏNİYYƏT
-
Bu rayonlarda yağış yağır - SİYAHI
Bugün, 10:14 GÜNDƏM
-
İstefa verən deputat iqtidar partiyasına üzv olur: "Bəli, AKP-yə qatılacam"
Bugün, 10:05 GÜNDƏM
-
Rəsmi Bakı: "Pakistan, Müstəqillik Günün mübarək!"
Bugün, 09:59 SİYASƏT
-
Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 1.5 dollar
Bugün, 09:42 İQTİSADİYYAT
-
Enes Ünal "Xetafe"yə qayıtdı
Bugün, 09:28 İDMAN
-
Xankəndi şəhərinə daha 102 nəfər köçürülüb
Bugün, 09:17 GÜNDƏM
-
İrfan Can Eğribayat "Gənclərbirliyi"nə transfer oldu
Bugün, 09:12 İDMAN
-
"Beşiktaş" Duşan Vlahoviçlə 3 illik müqavilə imzaladı
Bugün, 09:01 İDMAN
-
Mənsur Yavaş İYİ Partiyaya keçir? - AÇIQLAMALAR
Bugün, 00:17 SİYASƏT
-
"Trabzonspor"un Avroliqadakı rəqibi müəyyənləşib
Bugün, 00:09 İDMAN
-
SEPAH: "Hörmüz boğazı tam nəzarətimizdədir"
Bugün, 00:04 DÜNYA
-
Daha bir müxalif deputat partiyasından istefa verdi - Türkiyədə
Bugün, 00:04 SİYASƏT
-
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Bugün, 00:01 MƏDƏNİYYƏT
-
Avropa Liqası: "Beşiktaş" pley-off mərhələsinə yüksəldi
13.08.2026, 23:23 İDMAN
-
Konfrans Liqası: "Qarabağ" Kiyev komandasına qalib gəldi - (Yenilənib)
13.08.2026, 22:02 İDMAN
-
XİN: "Minalar məcburi köçkünlərin təhlükəsiz qayıdışını əngəlləyir"
13.08.2026, 21:58 GÜNDƏM
-
Biləsuvarda 44 yaşlı şəxs öldürülüb
13.08.2026, 21:01 KRİMİNAL
-
Süleymançılar təriqəti: onlar kimdir, hansı şirkətlərlə bağları var? - SİYAHI + FOTO
13.08.2026, 19:09 SİYASƏT
-
Türkiyəli iki kriminal lider tutuldu - Gürcüstanda + FOTO
13.08.2026, 18:53 KRİMİNAL
-
İspaniya Super Kuboku oyunları İstanbulda keçiriləcək - Bu tarixdə
13.08.2026, 18:24 İDMAN
-
TÜRKİYƏDƏ DEPUTATI SƏHƏRƏ YAXIN EVDƏ DÖYÜB VİDEO ÇƏKDİLƏR: qrup seksi iddiası və... - FOTOLAR
13.08.2026, 18:07 SİYASƏT
-
Ərdoğanın partiyası 8, Özgür Özəlin partiyası 2 böyük şəhərdə önə çıxır, CHP isə... - TÜRKİYƏNİN ƏN GÜCLÜ SİYASİ TƏŞKİLATLARI (SORĞU)
13.08.2026, 17:53 SİYASƏT
-
Ərdoğan DEM Partiya rəhbərliyini qəbul etdi - 5 əsas müzakirə
13.08.2026, 17:45 SİYASƏT
-
Hakan Fidan Liviyada: üsyançı general Xəlifə Haftarla görüş və... - TƏHLİL
13.08.2026, 17:27 SİYASƏT
-
SOCAR-da gözlənilməz dəyişiklik - Vitse-prezident öz ərizəsiylə vəzifədən azad edilib
13.08.2026, 17:23 GÜNDƏM
-
Naxçıvan Regional DOST Mərkəzinə direktor müavini təyin edilib
13.08.2026, 17:14 İQTİSADİYYAT
-
Azərbaycanın FMCG sektorunda ilk: Veysəloğlu Şirkətlər Qrupu BMT Qlobal Sazişinin üzvü olaraq CoP hesabatını təqdim edib
13.08.2026, 17:11 İQTİSADİYYAT
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
13.08.2026, 17:00 İQTİSADİYYAT
-
Tufandağ buzlağında növbəti monitorinq və tədqiqat işləri aparılıb
13.08.2026, 16:41 CƏMİYYƏT