Elon Muskın "Neuralink" layihəsi haqqında - Professor yazır
YAZARLAR
13.01.2025, 09:05
Saleh MƏMMƏDOV,
Professor, sabiq nazir
***
Neuralink Elon Musk tərəfindən 2016-cı ildə təsis edilmiş neyrotexnologiya şirkətidir. Şirkətin məqsədi, tibbi ehtiyacı olan insanlara müstəqillik qazandıracaq və insan potensialını açacaq implantasiya olunan beyin-kompüter interfeysləri (BCI) inkişaf etdirməkdir.
Neuralink-in Ümumi Görünüşü
Neuralink-in missiyası beyin interfeysi yaratmaqdır ki, bu interfeys vasitəsilə görmə, motor funksiyası və nitq kimi imkanlar bərpa oluna bilsin. Şirkətin əsas diqqəti, kvadriplegiya olan insanlara düşüncələri ilə kompüter və mobil cihazları idarə etməyə imkan verən cihaz inkişaf etdirməkdir. Mobil telefonlar, smart cihazlar erası da sona yetməkdər.
Neuralink-in Texnologiyasının Əsas Xüsusiyyətləri
1. İmplant Dizaynı: Neuralink implantı tamamilə implantasiya olunur, kosmetik olaraq görünməzdir və istifadəçilərə cihazları istənilən yerdə idarə etməyə imkan verir. Kiçik batareya ilə enerji təmin edilir və naqilsiz yolla doldurulur, sinir siqnallarını işləyən xüsusi az enerji sərf edən çiplərlə təchiz edilir.
2. İplər və Elektrodlar: İmplant sinir fəaliyyətini 1024 elektrod vasitəsilə qeydə alır, bu elektrodlar 64 ip arasında paylanmışdır. Bu ultra-incə ipliklər implantasiya zamanı zədələnməni minimuma endirmək üçün dizayn edilmişdir.
3. Cərrahi Robot: Neuralink iplikləri dəqiq yerləşdirmək üçün cərrahi robot inkişaf etdirmişdir. Robot ipliklərin etibarlı və səmərəli şəkildə yerləşdirilməsini təmin edir.
4. Tətbiqlər: Əvvəlki məhsul, Telepatiya adlandırılır və insanlara telefonlarını və ya kompüterlərini sadəcə düşüncələri ilə idarə etməyə imkan verir. Gələcək tətbiqlərə motor funksiyasının bərpası və beyin-kompüter interfeysinin təmin edilməsi daxildir.
İnsan Sınaqları və Etik Baxışlar
Neuralink ABŞ-da insan sınaqları üçün icazə alıb və uğurla insan xəstəsinə cihaz implantasiya edib. İnsan testi fazasında təhlükəsizlik və effektivlik haqqında məlumat toplanacaq və cihazın təkmilləşdirilməsinə kömək edəcəkdir. Bununla belə, şirkət tibb tədqiqatlarında istifadə olunan primatların eutanasiyası ilə bağlı tənqidlərə məruz qalıb.
Gələcək perspektivlər
Neuralink-in texnologiyası neyrotexnologiya sahəsində inqilab yarada bilər və nevroloji xəstəlikləri olan insanlara əhəmiyyətli fayda gətirə bilər, həmçinin süni göz yarada bilər, dünyasını dəyişən insanların beynini olduğu kimi buluda köçürüb, tarix boyu saxlaya biləcək. Təsəvvür edin ki, Eynşteyinin beyni bu gün insan cəmiyyətinin faydasına çalışa bilir halda ola bilərdi.
Analoji texnoloji sıçrayış dünya miqyasında sürətlə gedi, süni intellekt bütün həyat sferasına daxil olur. Bu öz yerində, məni isə maraqlandıran öz ölkəmizdir. Hələ bu ölkədə Süni intellekt anlayışı məktəblərin, universitetlərin, elm ocaqlarının danışıq proseslərinə daxil olmayıb, bir qara qəpik bu sahələrə pul ayrılmayıb. Elin Muskın bu layihəsi ABŞ -ın minlərlə mürəkkəb texnoloji layihələrindən biridir, milyardlarla pul ayrılıb. Azərbaycanın elm və inkişaf xərcləri illik 120-130 milyon dolları keçmir. Ayılmaq vaxtı deyilmi?
MİA.AZ
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
GENERAL VƏZİFƏDƏN AZAD EDİLDİ - Müdafiə Nazirliyində dəyişiklik
Bugün, 11:33 GÜNDƏM
-
"Cənubi Qafqazda biz sadəcə ticarəti düşünmürük" - "Bu gün de-fakto olaraq Ermənistanla sülh içərisində yaşayırıq"
Bugün, 11:31 SİYASƏT
-
İran hava məkanını beynəlxalq uçuşlara qismən açdı
Bugün, 11:12 GÜNDƏM
-
"32 il ad günümü keçirmədim" - Tanınmış jurnalistin ömür yoluna qısa baxış... (FOTOLAR)
Bugün, 10:37 PRESS
-
Lənkəranda zəncirvari ağır qəza olub - 7 nəfər xəsarət alıb
Bugün, 09:54 KRİMİNAL
-
Azərbaycan nefti 11 dollar ucuzlaşdı
Bugün, 09:02 İQTİSADİYYAT
-
Bakıda Qoşulmama Hərəkatı Parlament Şəbəkəsi və ya İstanbul Bəyannaməsi...
Bugün, 00:06 SİYASƏT
-
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Bugün, 00:02 CƏMİYYƏT
-
Mehriban Əliyeva ilə Əminə Ərdoğan tədbirdə - FOTOLAR
17.04.2026, 21:49 GÜNDƏM
-
"Neftçi" son dəqiqədə qələbəni əldən verdi
17.04.2026, 21:44 İDMAN
-
Prezident İlham Əliyev Antalyada Diplomatiya Forumunda - FOTOLAR (YENİLƏNİB)
17.04.2026, 21:28 GÜNDƏM
-
Məşhur aktrisa 1.5 illik evliliyə son qoydu
17.04.2026, 21:06 ŞOU-BİZNES
-
İlham Əliyevlə Ərdoğan görüşüb - Antalyada + FOTO
17.04.2026, 20:36 GÜNDƏM
-
Tramp İranla işbirliyindən danışdı, NATO ilə “məzələndi”: “Boğaz bir daha bağlanmayacaq”
17.04.2026, 20:34 GÜNDƏM
-
Hikmət Hacıyev: "Buna son qoyulduqdan sonra sülh sazişini imzalamağa hazır olacağıq" - VİDEO
17.04.2026, 19:55 SİYASƏT
-
Sergen Yalçın ilk 11-liyi müəyyənləşdirir
17.04.2026, 18:00 İDMAN
-
Laçında Aqrar Biznes Festivalı keçirilib
17.04.2026, 17:58 İQTİSADİYYAT
-
Hörmüz boğazı açıldı - Neft qiymətləri sürətlə enir
17.04.2026, 17:41 İQTİSADİYYAT
-
AFFA qərar verdi - Daha bir komanda liqadan kənarlaşdırılıb
17.04.2026, 17:40 İDMAN
-
Türkiyədə zəlzələ oldu - 4.1 bal gücündə
17.04.2026, 17:23 GÜNDƏM
-
11 illik buraxılış imtahanının nəticələri elan olundu
17.04.2026, 17:16 GÜNDƏM
-
HÖRMÜZ BOĞAZI AÇILDI – Rəsmi Tehrandan bəyanat
17.04.2026, 17:12 GÜNDƏM
-
Hidayət Heydərov gümüş medal qazandı
17.04.2026, 17:06 İDMAN
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
17.04.2026, 17:00 İQTİSADİYYAT
-
ƏLİ ƏSƏDOVUN MÜKLƏRİNİN SİYAHISI YAYILDI - Nələr yoxmuş ki? (VİDEO, FOTOLAR)
17.04.2026, 16:59 GÜNDƏM
-
SERİALLARIN SSENARİSİ KÖKÜNDƏN DƏYİŞİR – Məktəblərə hücuma görə
17.04.2026, 16:47 MƏDƏNİYYƏT
-
Aprelin 19-dan yağışlar başlayacaq
17.04.2026, 16:44 GÜNDƏM
-
“Qalatasaray”da seçki: tarix bəlli oldu
17.04.2026, 16:27 İDMAN
-
DEPUTATLAR TOPLANIR: bu qanunlara dəyişiklik ediləcək - SİYAHI
17.04.2026, 16:22 GÜNDƏM
-
İlham Əliyev Pakistanın Baş naziri ilə görüşüb
17.04.2026, 16:14 GÜNDƏM
-
Dövlət Baxçalı daha iki təşkilatı ləğv edib - Sədrlər istefaya göndərilib
17.04.2026, 16:04 SİYASƏT
-
ABŞ səfiri Barrak Antalyada: “Regionların öz problemlərini həll etdiyi yeni bir nizam qurulur”
17.04.2026, 15:44 GÜNDƏM
-
Xankəndi şəhərində növbəti əmək yarmarkası keçirilib
17.04.2026, 15:40 İQTİSADİYYAT
-
Energetika naziri Türkiyədə bir sıra görüşlər keçirib
17.04.2026, 15:27 İQTİSADİYYAT