00:00 15 sentyabr 2026

TÜRKİYƏ TALİBANLA ÜZ-ÜZƏ: 2 tarixi dövlətin bağı, yoxsa 1500 din xadiminin cihadı... - Türk əsgərlərini Kabildə nə gözləyir? - TƏHLİL

TÜRKİYƏ TALİBANLA ÜZ-ÜZƏ: 2 tarixi dövlətin bağı, yoxsa 1500 din xadiminin cihadı...  - Türk əsgərlərini Kabildə nə gözləyir? - TƏHLİL

SİYASƏT

20.07.2021, 23:05

Hazırda Kabil hava limanın təhlükəsizliyini amerikalılardan təhvil almaq istiqamətində ciddi danışıqlar gedir, demək olar ki, bu hava limanını götürməik üzrəyik. Belə bir vəziyyətdə əsgərlərimizin Taliban qüvvələri ilə üz-üzə gəlmə ehtimalı var, qaçılmazdır.

2001-ci ildə ABŞ-ın Əfqanıstandakı bombardmanlarından sonra, hakim olduğu əraziləri yerli hökumətə buraxmaq məcburiyyətində qalan "Taliban", bu gün sürətlə vaxtı ilə itirdiyi ərazilərə doğru irəliləyir və həmin bölgələri bir-bir geri alır. Görünən odur ki, NATO qüvvələrinin tam çəkilməsindən sonra Taliban artıq paytaxt Kabula da girəcək və bundan sonra onların yalnız bir hədəfi olacaq: hava limanı!

Yaxşı, məhmətcik və "Taliban"çılar hava limanında üz-üzə gəlsələr, nə olacaq?

Narahatlıqlar bu nöqtədə düyünlənir, ancaq Əfqanıstan məsələsinin başqa bir tərəfi də var:

Son zamanların dəbi olan strateji təhlillərə və beyin fırtınası metodlarına girmədən sizə deyim: bu gün Türkiyədə bir çox insana çox uzaqda görünən Əfqanıstan, hətta başqa bir dünyada sirli, lakin qanlı və gözyaşardıcı bir bölgə xalq baxımından yaxın deyil, ancaq torpaqları baxımından yaxın bağımız var. Belə ki, bu gün də Prezident iqamətgahındakı 16 ulduzdan ikisi Əfqanıstanda keçmişdə hökm sürənTürk dövlətlərini təmsil edir!

Paytaxt Kabilin cənubundakı Qəzni ilk Türk dövlətlərindən birini quran Mahmudun paytaxtıdır və Mahmud tariximizdə "Qazneli Mahmud" olaraq adlandırılır.

Talibanın əməliyyatları zamanı adını tez-tez eşitdiyimiz Herat isə 1402-ci ildə Ankara savaşında Yıldırım Bəyazidi pərişan edən Teymurləngin imparatorluğu dövründə Səməqəndlə bərabər, paytaxt olub. Teymurləngin oğlu Şahruh Mirza burada hökmranlıq sürüb, o zaman bu şəhər əsrlərlə İslam dünyasının ən parlaq mədəniyyət mərkəzlərindən biri olub, amma sonra  bo üstün mövqeyi itirib

Türkiyə ana dilləri türk olan Qəznəvilər və Teymurilər olan bu dövlətləri “özündən” qəbul etdi və bu iki dövlətin indi Prezident sarayında hər biri bir ulduzla təmsil olunur.

Başqa yöndəin ifadə edim: Prezident sarayında keçmişdə qurulmuş 16 Türk dövlətini təmsil edən 16 ulduz var; bu ulduzlardan ikisi Qəznəli Mahmud və Teymur tərəfindən qurulan və hazırda paytaxtları Əfqanıstanda olan dövlətlərə aiddir. Üstəlik mədəniyyətimizin çox əhəmiyyətli ismi olan Mövlana Əfqanıstanın Belh şəhərində anadan olub və oradan Anadoluya gəlib ...

Bəqərə surəsi və Cihad ...

Məsələnin narahatlıq doğuran tərəfi, keçən çərşənbə axşamı günü Talibanın Türkiyəyə verdiyi səkkiz maddəlik təhdid mesajıdır ...

"Əfqanıstan İslam Əmirliyi Mədəniyyət İşləri Komissiyasının ofisi tərəfindən yayımlanan açıqlamada, Əfqanıstan İslam Əmirliyi və Əfqan xalqının Müsəlman Türk xalqı ilə tarixi, mədəni və dini əlaqələri olduğu deyildikdən sonra, Türkiyədən Əfqanıstanda əsgər saxlama qərarından əl çəkməsi istənilib, daha sonra Türkiyə təhdid edilib. Bu zaman isə (Hicri tarixi ilə 1422) 2001-ci ildə 1500-ə yaxın tanınmış alimin verdiyi fətvaya görə Türkiyənin cavab veriləcəyi xüsusu vurğulanıb...

Bu, bəyannamədəki ən vacib məqam budur, burada "Hicri 1422"-dən bəhs olunur, yəni 22 sentyabr 2001-ci il tarixində yayımlanan fətva ...

Fətva Amerika prezidenti, oğul Buşun Əfqanıstanda olan Üsamə bin Ladenin təhvil verilməyəcəyi təqdirdə Əfqanıstana qarşı hərbi əməliyyat keçiriləcəyini elan etməsindən sonra verilib. Taliban, Buşun təhdidinə qarşı Əfqanıstan üləmasını təşkil edən 1500-ə yaxın din xadimini bir araya gətirdi və Üləma 21 sentyabrda Bin Ladenə "öz istəyi ilə Əfqanıstandan ayrılmasını" tövsiyə edib. Ancaq prezident Buş bu tövsiyyə ilə razılaşmadı. Məhz bu səbəbindən ertəsi gün cihad fətvası verildi..

Fətvanın əsası Bəqərə surəsinin 191-ci ayəsi idi və bu ayə İslamın müharibə ilə bağlı ən vacib hökmlərindən biri idi: “Sənə qarşı vuruşanları tutduğun yerdə öldür. Sizi çıxardıqları yerdən çıxarın. Fitnə adam qətlndən də betərdir. Məscidül-Həramda sizinlə vuruşmadıqca, onlarla vuruşmayın. Əgər sizə qarşı müharibə etsələr, onları da öldür. Kafirlərin cəzası budur!”.

Əfqanıstandakı Taliban hərəkatının illərdir davam edən mübarizəsi bu fətva üzərində qurulmuşdu, amma indi bizim üçün fərqli və təhlükəli bir dönəmdəyik: bir tərəfdən əsrlər boyu qurduğumuz və Prezident sarayında iki fərqli ulduzla təmsil olunan dövlətlərin məkanı olduğu Əfqanıstan, digər tərəfdə bizə qarşı bir fətva və bu fətva əsasında başlaya biləcək cihad təhdidi var ...

Budur təzə, nurtopu kimi problem!

Mirad BARDAKÇI,

Haberturk.

Tərcümə Mia.az-a məxsusdur.

Dİgər xəbərlər

 Ramiz Mehdiyevin cinayət işi məhkəməyə göndərildi:  Eldar Namazov, Sərdar Cəlaloğlu, Əli Kərimli... - DETALLAR (YENİLƏNİB)

Bugün, 12:45

Ramiz Mehdiyevin cinayət işi məhkəməyə göndərildi: Eldar Namazov, Sərdar Cəlaloğlu, Əli Kərimli... - DETALLAR (YENİLƏNİB)
Hakan Fidan Bakıda - Ceyhun Bayramovla görüş oldu

Bugün, 12:36

Hakan Fidan Bakıda - Ceyhun Bayramovla görüş oldu
Yeni Partiya lideri 9.7 milyon avroya AVM alan bələdiyyə sədrinə \"ilişdi\": \"Mənim qızımın da qızıllarını oğurladılar\"

Bugün, 12:06

Yeni Partiya lideri 9.7 milyon avroya AVM alan bələdiyyə sədrinə "ilişdi": "Mənim qızımın da qızıllarını oğurladılar"
 \"Əvvəl nazir müavinindən mesaj gəlir, deyir, kapitan Əzizov Əkbər Rafiq oğlu sizə zəng edəcək, görüşün onunla\" - Şura sədrini aldatmaq istəyiblər

Bugün, 10:01

"Əvvəl nazir müavinindən mesaj gəlir, deyir, kapitan Əzizov Əkbər Rafiq oğlu sizə zəng edəcək, görüşün onunla" - Şura sədrini aldatmaq istəyiblər
XİN Bakı şəhərinin erməni-daşnak qüvvələrindən azad olunmasının ildönümü ilə bağlı məlumat yaydı

Bugün, 09:59

XİN Bakı şəhərinin erməni-daşnak qüvvələrindən azad olunmasının ildönümü ilə bağlı məlumat yaydı
TÜRKİYƏDƏ PARTİYA BİNASI İLƏ REDAKSİYA OFİSİ ATƏŞƏ TUTULUB

Bugün, 00:17

TÜRKİYƏDƏ PARTİYA BİNASI İLƏ REDAKSİYA OFİSİ ATƏŞƏ TUTULUB
Özgür Özəl növbəti problemlə üzləşib - Partiyanın adı dəyişəcək?

Bugün, 00:03

Özgür Özəl növbəti problemlə üzləşib - Partiyanın adı dəyişəcək?
\"Kurtlar Vadisi\" serialının ssenaristləri prokurorluğa belə gəldi - MİT zabitinin şübhəli ölüm işi böyüyür (Yenilənib)

14.09.2026, 16:26

"Kurtlar Vadisi" serialının ssenaristləri prokurorluğa belə gəldi - MİT zabitinin şübhəli ölüm işi böyüyür (Yenilənib)
DTX rəisi Çində - Azərbaycanla təhlükəsizlik sahəsində yeni saziş imzalandı

14.09.2026, 10:46

DTX rəisi Çində - Azərbaycanla təhlükəsizlik sahəsində yeni saziş imzalandı
\"İçində ilan zəhərini gəzdirən biri gəlib öz zəhərini tökür…\" - İcra başçısı qəzəbləndi

13.09.2026, 22:30

"İçində ilan zəhərini gəzdirən biri gəlib öz zəhərini tökür…" - İcra başçısı qəzəbləndi
 Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb

12.09.2026, 18:09

Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb
Hikmət Hacıyev diplomatların qarşısında erməni yalanını belə ifşa etdi - VİDEO

12.09.2026, 14:40

Hikmət Hacıyev diplomatların qarşısında erməni yalanını belə ifşa etdi - VİDEO

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR