Əmlak sahəsində vətəndaşların ən çox aldadıldığı məsələ hansıdır? - İZAHAT

$Seçkilərdə uduzan Trampdan İrana təhdid: \"Tezliklə öyrənəcəksiniz\"$

Seçkilərdə uduzan Trampdan İrana təhdid: "Tezliklə öyrənəcəksiniz"

Elçin Əmirbəyov Litvanın XİN başçısı ilə müzakirə aparıb

24 il əvvəl Neft Akademiyasında törədilmiş qətlin üstü açıldı -Baş Prokurorluq və DİN açıqlama yaydı

$\"Netflix\"in 10 illik yubileyi: türk aktrisa işəri buraxılmadı - FOTO$

"Netflix"in 10 illik yubileyi: türk aktrisa işəri buraxılmadı - FOTO

22 % vergi, oyunçuların isə... - Lotereya və mərc operatorları ilə bağlı dəyşiklik (YENİLƏNİB)

$İstanbulda kirayə dələduzluğu: bu dəfə İkardiyə 8 milyon \"yükləmək\" istədilər, lakin... - FOTOLAR$

İstanbulda kirayə dələduzluğu: bu dəfə İkardiyə 8 milyon "yükləmək" istədilər, lakin... - FOTOLAR

Bakıda Zəfər günü hərbçilərin yürüşü keçiriləcək - MN açıqlama yaydı

Gürcüstandakı soydaşlarımızın diqqətinə: 90 günlük müvəqqəti qeydiyyat qaydası dəyişir, rüsum planı var

$Seçkini uduzan və ABŞ-a qaçan müxalifət lideri: \"Bu sirri məzarıma aparacağam\"$

Seçkini uduzan və ABŞ-a qaçan müxalifət lideri: "Bu sirri məzarıma aparacağam"

NAZİRLƏR KABİNETİNİN SƏRƏNCAMINDA NƏ QƏDƏR PUL OLACAQ? - Məbləğlər

Publik hüquqi şəxslərin rəhbəri və müavininin vəzifə maaşı müəyyənləşdi - Ayda 3600 və...

Əmlak sahəsində vətəndaşların ən çox aldadıldığı məsələ hansıdır? - İZAHAT

CƏMİYYƏT

Bugün, 16:21

Cəmiyyət arasında belə bir yanlış təsəvvür var ki, əgər vətəndaş bir mənzili görüb, satıcı ilə qiymətdə razılaşıb və hətta notarial qaydada müqavilə bağlayıbsa, deməli, bütün risklər aradan qalxıb. Halbuki daşınmaz əmlak əməliyyatlarında ən ciddi təhlükə vətəndaşın aldığı əmlakın real hüquqi vəziyyətini tam araşdırmadan qərar verməsidir.

Burada bir neçə ciddi risk mövcuddur: çıxarışın olmaması və ya sənədlərin düzgün təqdim edilməməsi, əmlak üzərində ipoteka və digər yüklülüklərin mövcudluğu, mülkiyyət hüququ ilə bağlı mübahisələr, qanuni olmayan tikililər, eyni əmlakın bir neçə şəxsə satılması ehtimalı, eləcə də tikinti şirkətlərinin vədləri ilə faktiki reallıq arasındakı fərqlər.

İkinci böyük problem isə vətəndaşın məlumat asimmetriyası qarşısında müdafiəsiz qalmasıdır. Satıcı, vasitəçi və ya tikinti şirkəti əmlak haqqında daha çox məlumata malik olur, alıcı isə çox vaxt yalnız ona təqdim edilən məlumat əsasında qərar verir. Məhz bu fərq bəzi hallarda sui-istifadə üçün zəmin yaradır.

Digər mühüm məqam qiymət manipulyasiyasıdır. Bəzən vətəndaşa bazar qiymətindən xeyli aşağı qiymətə əmlak təklif edilir və süni şəkildə tələskənlik yaradılır. 'Bu qiymətə başqa mənzil tapmayacaqsınız', 'sabah qiymət artacaq', 'başqa alıcı gözləyir' kimi ifadələrlə insanın rasional qərar verməsinə mane olurlar. Nəticədə alıcı sənədləri, texniki vəziyyəti və müqavilə şərtlərini lazımi səviyyədə yoxlamadan maliyyə qərarı verir.

Mən hesab edirəm ki, daşınmaz əmlak bazarında ən təhlükəli aldatma vətəndaşın pulunu itirməsi ilə məhdudlaşmır. Daha ciddi problem odur ki, insan bütün ömrü boyu topladığı vəsaiti yatırdığı əmlak üzərində gözlədiyi mülkiyyət və istifadə hüququnu əldə edə bilmir.

Bu problemin həlli üçün üç istiqamət xüsusi əhəmiyyət daşıyır:

Hüquqi şəffaflıq: Alqı-satqıdan əvvəl mülkiyyət hüququ, çıxarış, yüklülüklər, məhkəmə mübahisələri və digər hüquqi məhdudiyyətlər yoxlanılmalıdır.

Peşəkar ekspertiza: Vətəndaş yalnız vasitəçinin təqdim etdiyi məlumata güvənməməli, müstəqil hüquqi və texniki yoxlamadan istifadə etməlidir.

Bazar nəzarəti və məsuliyyət: Daşınmaz əmlak vasitəçiliyi, tikinti və satış fəaliyyəti sahəsində şəffaflıq, məsuliyyət və istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi mexanizmləri daha da gücləndirilməlidir.

Yekun olaraq demək istərdim ki, daşınmaz əmlak bazarında vətəndaşın əsas problemi mənzil tapmaq deyil, aldığı mənzilin həqiqətən təhlükəsiz, hüquqi baxımdan etibarlı və iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmış investisiya olduğuna əmin olmaqdır. Çünki daşınmaz əmlak alqı-satqısında ən böyük risk yanlış qiymətə mənzil almaq deyil, yanlış hüquqi statusa malik mənzilə pul ödəməkdir.”

Fərid Cəfərli

Əmlak Məsələləri üzrə ekspert

MİA.AZ