FƏLƏSTİN–KİPR GÖRÜŞÜ: HUMANİTAR DİPLOMATİYADAN REGİONAL SİYASİ MARAQLARA DOĞRU... - TƏHLİL

FƏLƏSTİN–KİPR GÖRÜŞÜ: HUMANİTAR DİPLOMATİYADAN REGİONAL SİYASİ MARAQLARA DOĞRU... - TƏHLİL

SİYASƏT

Bugün, 14:24

29 oktyabr 2026-cı il tarixində Fələstin Prezidenti Mahmud Abbasın Kipr Respublikasının Prezidenti Nikos Xristodulidis ilə Nikosiyada keçirdiyi görüş təkcə ikitərəfli münasibətlərin müzakirəsi baxımından deyil, daha geniş regional və beynəlxalq siyasi kontekstə görə də diqqətəlayiqdir.

Görüşün əsas gündəliyini Fələstin–Kipr münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi, Qəzza zolağındakı humanitar vəziyyət, regionda təhlükəsizlik və sabitlik məsələləri, eləcə də Fələstin–İsrail münaqişəsinin siyasi həlli təşkil edib. Tərəflər, həmçinin Kiprin Qəzzaya humanitar yardımın çatdırılmasında istifadə olunan “Amalthea” dəniz dəhlizinin əhəmiyyətinə toxunublar.

Bu görüşün hər iki tərəf üçün fərqli, lakin bir-birini tamamlayan strateji əhəmiyyəti var.

Kipr Respublikası üçün Fələstinlə münasibətlərin inkişafı Şərqi Aralıq dənizində diplomatik mövqelərin möhkəmləndirilməsi, humanitar təşəbbüslərdə iştirak imkanlarının genişləndirilməsi və Avropa İttifaqı ilə Fələstin arasında əlaqələrdə vasitəçi rolunun gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Rəsmi Nikosiya bununla özünü yalnız regional prosesləri müşahidə edən dövlət kimi deyil, həm də onların həllində iştirak edə bilən diplomatik aktor kimi təqdim etməyə çalışır.

Fələstin tərəfi üçün isə Kipr Avropa İttifaqına üzv dövlət kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ramalla üçün Nikosiya ilə siyasi dialoqun genişləndirilməsi Avropa institutları ilə əlaqələrin gücləndirilməsi, beynəlxalq diplomatik dəstəyin qorunması və Qəzza məsələsində humanitar təşəbbüslərin davam etdirilməsi baxımından əlavə imkanlar yaradır. Mahmud Abbasın Kiprin gələcəkdə Fələstin və İsrail arasında dialoqun təşviqində rol oynaya biləcəyini vurğulaması da bu kontekstdə diqqət çəkir.

Burada başqa bir mühüm məqam da var: Kipr Respublikası İsraillə münasibətlərini qoruduğu halda, Fələstinlə də siyasi və humanitar əməkdaşlığını inkişaf etdirir. Bu, Nikosiyanın özünü regional qarşıdurmanın birbaşa tərəfi deyil, müxtəlif aktorlarla əlaqə saxlaya bilən diplomatik platforma kimi mövqeləndirmək istəyini göstərir. Əlbəttə, bu yanaşmanın real vasitəçilik imkanlarına nə dərəcədə çevriləcəyini zaman göstərəcək.

Görüşə Türkiyədən verilən reaksiyalar isə məsələnin daha həssas tərəfini üzə çıxardı. Xüsusilə Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin rəhbərliyinin etirazı və Türkiyə mediasında səslənən tənqidlər göstərdi ki, Ankara bu diplomatik təması yalnız Fələstin–Kipr münasibətləri çərçivəsində qiymətləndirmir, onu Kipr məsələsinin siyasi kontekstində də nəzərdən keçirir.

Lakin beynəlxalq münasibətlərdə diqqət çəkən məqam bəzən dövlətlərin hansı addımı atmasından daha çox, oxşar addımlara hansı siyasi meyarlarla yanaşılmasıdır. Diplomatik əlaqələrin qurulması bir dövlət üçün milli maraqların ifadəsi hesab edilirsə, başqa bir dövlət üçün də eyni prinsipin keçərli olması təbii görünməlidir.

Nəticə etibarilə, bu görüşün əhəmiyyəti yalnız iki prezidentin bir araya gəlməsi ilə məhdudlaşmır. O, Şərqi Aralıq dənizində diplomatik mövqelərin formalaşması, Fələstin məsələsinin Avropa siyasi gündəmində saxlanılması və humanitar diplomatiyanın regional siyasətlə kəsişməsi baxımından mühüm hadisədir.

Beynəlxalq siyasətdə hər bir dövlət öz maraqlarını qorumağa çalışır. Əsl siyasi yetkinlik isə başqasının da eyni hüquqa malik olduğunu qəbul etməkdən başlayır.

Əlifağa Hakverdi

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR