DTX Masazırda avtomobillərin yandırılmasını təşkil edən şəxsi xaricdə saxladı

$Sahibə Qafarova Bişkekdə - Spiker \"Ata-Beyit\" Memorial Kompleksi ilə Çingiz Aytmatovun ev-muzeyini ziyarət edib + FOTOLAR$

Sahibə Qafarova Bişkekdə - Spiker "Ata-Beyit" Memorial Kompleksi ilə Çingiz Aytmatovun ev-muzeyini ziyarət edib + FOTOLAR

$Vətəndaşı \"küçə sözləri\" ilə təhqir edən rəis vəzifədən azad edildi - Yeni təyinat + FOTO$

Vətəndaşı "küçə sözləri" ilə təhqir edən rəis vəzifədən azad edildi - Yeni təyinat + FOTO

Hansı bankın aktivləri daha sürətlə azalıb? - CƏDVƏL

 “Bank Respublika”nın depozit portfeli kəskin azalıb, problemli kreditləri artıb

$ Rəşad Məcid: \"Hesab edirəm ki, Mətbuat Şurasının səlahiyyəti, fəaliyyət dairəsi məhdudlaşdırılıb\"$

Rəşad Məcid: "Hesab edirəm ki, Mətbuat Şurasının səlahiyyəti, fəaliyyət dairəsi məhdudlaşdırılıb"

Məktəb direktorunun avtomobilini yandıran daha bir şəxslə bağlı qərar verildi

$Səhiyyə Nazirliyinin sabiq idarə rəisinin məhkəməsi davam edir - \"İşə getməsəm də, adıma əməkhaqqı yazılırdı\"$

Səhiyyə Nazirliyinin sabiq idarə rəisinin məhkəməsi davam edir - "İşə getməsəm də, adıma əməkhaqqı yazılırdı"

$\"Ölkəni devirməyə çalışanlar məsuliyyətə cəlb olunmalıdır\"$

"Ölkəni devirməyə çalışanlar məsuliyyətə cəlb olunmalıdır"

$PENSİYA QANUNU DƏYİŞİR: \"Bəzi vətəndaşlarımızın pensiyalarına aylıq əlavə hesablanacaq”$

PENSİYA QANUNU DƏYİŞİR: "Bəzi vətəndaşlarımızın pensiyalarına aylıq əlavə hesablanacaq”

$Deputatla jurnalist niyə \"dilləşib\"? - VİDEO$

Deputatla jurnalist niyə "dilləşib"? - VİDEO

$Ramiz Mehdiyevin oğlu atası haqda hansı ifadəni verib? - \"Atam bəzən öz hərəkət və...\"$

Ramiz Mehdiyevin oğlu atası haqda hansı ifadəni verib? - "Atam bəzən öz hərəkət və..."

Avropada etiraz dalğası: səbəblər, siyasi nəticələr və gələcək perspektivlər - TƏHLİL

SİYASƏT

Bugün, 16:00

2026-cı ilin oktyabrında Avropanın bir sıra ölkələrində müşahidə olunan etirazlar iqtisadi çətinliklərin, sosial narazılığın və siyasi hakimiyyətə inamın azalmasının nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Fransa, Belçika, İtaliya və Portuqaliya kimi ölkələrdə gündəmə gələn sosial problemlər fərqli olsa da, onları birləşdirən əsas amillər yaşayış xərclərinin artması, mənzil probleminin dərinləşməsi, əməkhaqlarının əhalinin ehtiyaclarını tam ödəməməsi və dövlət xərclərinin azaldılması ilə bağlı narazılıqlardır. Bu hadisələri vahid Avropa üsyanı kimi deyil, oxşar sosial-iqtisadi problemlərin müxtəlif ölkələrdə yaratdığı etiraz dalğası kimi nəzərdən keçirmək daha düzgündür.

Etirazların əsas səbəblərindən biri əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin zəifləməsidir. Ərzaq, enerji və mənzil xərclərinin artması xüsusilə aztəminatlı ailələrə və gənclərə təsir göstərir. Hökumətlərin büdcə kəsirini azaltmaq məqsədilə dövlət xərclərini məhdudlaşdırması isə təhsil, səhiyyə və sosial müdafiə sahələrində əlavə narazılıqlar yarada bilər. Fransa nümunəsində bu vəziyyət 2018–2019-cu illərdəki “Sarı jiletlilər” hərəkatını və 2023-cü ildə pensiya islahatına qarşı keçirilən nümayişləri xatırladır. Həmin hadisələr göstərdi ki, iqtisadi qərarlar cəmiyyətin müəyyən təbəqələri tərəfindən ədalətsiz hesab edildikdə, narazılıq genişmiqyaslı siyasi hərəkata çevrilə bilər.

Mövcud etirazların digər mühüm səbəbi vətəndaşlarla siyasi hakimiyyət arasında etimad probleminin dərinləşməsidir. İnsanlar problemlərinin hökumət tərəfindən kifayət qədər nəzərə alınmadığını düşündükdə, küçə nümayişlərini öz tələblərini ifadə etmək vasitəsi kimi seçirlər. Bəzi hallarda dinc aksiyalar polis ilə qarşıdurmalara, əmlaka ziyan vurulmasına və ictimai asayişin pozulmasına gətirib çıxarır. Bununla belə, zorakılıq halları bütün etirazçıların mövqeyini əks etdirmir. Eyni zamanda, müxalifət partiyaları yaranmış vəziyyətdən istifadə edərək hökumətin iqtisadi və sosial siyasətini tənqid edir, bu isə siyasi rəqabəti daha da gücləndirir.

Siyasi baxımdan etirazların davam etməsi Avropa ölkələrinin daxili sabitliyinə və qərarvermə prosesinə təsir göstərə bilər. Hökumətlər bir tərəfdən büdcə intizamını qorumağa, digər tərəfdən isə əhalinin sosial tələblərinə cavab verməyə çalışmalıdırlar. Bu tarazlığın təmin olunmaması seçkilərdə siyasi qüvvələr nisbətinin dəyişməsinə, ənənəvi partiyalara dəstəyin azalmasına və cəmiyyətdə qütbləşmənin güclənməsinə səbəb ola bilər.

Avropadakı daxili gərginlik xarici siyasət üçün də əhəmiyyət daşıyır. Hökumətlərin diqqətinin daxili problemlərə yönəlməsi Ukraynaya dəstək, Avropa İttifaqının müdafiə siyasəti, miqrasiya və beynəlxalq iqtisadi münasibətlərlə bağlı qərarların razılaşdırılmasını çətinləşdirə bilər. Lakin etirazların avtomatik olaraq Avropanın xarici siyasət kursunu dəyişəcəyini söyləmək düzgün olmazdı.

Nəticə etibarilə, Avropadakı etirazlar dövlətin iqtisadi imkanları, sosial ədalət tələbləri və siyasi institutlara ictimai etimad arasındakı ziddiyyətləri üzə çıxarır. Yaxın perspektivdə hökumətlərin sosial güzəştlərə getməsi, etirazların davam etməsi və ya siyasi qarşıdurmanın güclənməsi mümkündür. Hadisələrin gələcək istiqaməti hakimiyyətlərin problemlərə nə dərəcədə effektiv cavab verməsindən və cəmiyyətlə dialoqu bərpa edə bilməsindən asılı olacaq.

Əlifağa Hakverdi

MİA.AZ