Faiz müqabilində borc verilməsi... - Ali Məhkəmə sələmçilərlə bağlı yeni izahat yaydı
CƏMİYYƏT
Bugün, 10:28
"Faiz müqabilində borc verilməsi ilk baxışdan sadə mülki münasibət kimi görünsə də, bu sahədə ciddi hüquqi risklər mövcuddur. Xüsusilə müxtəlif şəxslərə davamlı və sistemli şəkildə faizlə borc verən şəxslər bilməlidirlər ki, belə fəaliyyət müəyyən hallarda sadə borc münasibətindən çıxaraq onlar üçün hüquqi məsuliyyət məsələsi yarada bilər".
Mia.az xəbər verir ki, bu barədə Ali Məhkəmə məlumat yayıb.
Bildirilib ki, Azərbaycan Mülki Məcəlləsinin 740.1-ci maddəsinə əsasən qanunda və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, borcverən borcalandan müqavilədə nəzərdə tutulmuş qaydada və məbləğdə faiz almaq hüququna malikdir. Yəni fiziki şəxslər arasında faizlə borc verilməsi öz-özlüyündə qadağan deyil: "Lakin konkret şəxsə borc verilməsi ilə müxtəlif şəxslərə mütəmadi, sistemli və gəlir əldə etmək məqsədilə faizlə borc verilməsi eyni hüquqi hal deyil. Məhz bu fəaliyyətin xarakteri onun qanuniliyinin qiymətləndirilməsində mühüm əhəmiyyət daşıyır".
Faizlə borc münasibətləri yazılı şəkildə rəsmiləşdirilməli, müqavilədə əsas borcun məbləği, faiz dərəcəsi, hesablanma qaydası, qaytarılma müddəti və ödəniş qaydası dəqiq göstərilməlidir:
"Eyni zamanda, pulun faktiki olaraq verilməsi və sonradan qaytarılması da mümkün qədər sübut edilə bilən formada həyata keçirilməlidir. Bu baxımdan bank köçürmələri daha təhlükəsiz üsullardan biridir. Nağd ödənişlər həyata keçirilirsə, onların da müvafiq qəbz və digər sənədlərlə təsdiqlənməsi məqsədəuyğundur.
Çünki məhkəmə mübahisəsi zamanı "pul vermişəm", "pul qaytarılıb", "faiz ödənilib" kimi şifahi izahatların deyil, bunları təsdiq edən sübutların əhəmiyyəti böyükdür".
Əgər şəxs gəlir əldə etmək məqsədilə müxtəlif və qeyri-məhdud sayda şəxslərə müntəzəm şəkildə faizlə borc verirsə, artıq onun fəaliyyətinin hüquqi statusu məsələsi ortaya çıxır:
"Mülki Məcəllənin 740.10-cu maddəsinə əsasən gəlir əldə etmək məqsədilə müntəzəm olaraq, habelə qeyri-məhdud subyektlərə pul vəsaitlərinin borc verilməsi yalnız normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq kreditlərin verilməsi fəaliyyətinin həyata keçirilməsi hüququna malik şəxs tərəfindən həyata keçirilə bilər. Bu tələblər nəzərə alınmadan fəaliyyət göstərilməsi qanunsuz sahibkarlıq kimi qiymətləndirilə və hüquqi məsuliyyətə səbəb ola bilər".
Ən mühüm risklərdən biri budur ki, borc verən şəxs borcalana qarşı məhkəməyə müraciət etdikdə, öz fəaliyyətinin qanuniliyi də araşdırıla bilər:
"Məhkəmə borc verənin fəaliyyətində qanunsuz sahibkarlıq və ya digər hüquq pozuntularının əlamətlərini müəyyən edərsə, xüsusi qərardad qəbul edərək materialları hüquqi qiymət verilməsi üçün prokurorluq orqanlarına göndərə bilər.
Başqa sözlə, borcunu tələb etmək üçün məhkəməyə gedən şəxs öz fəaliyyətinin hüquqi araşdırmaya məruz qalması ilə üzləşə bilər".
Qanunsuz fəaliyyət borc verənin öz tələbini də riskə ata bilər:
"Əgər konkret iş üzrə borc verənin qanunsuz fəaliyyətlə məşğul olduğu müəyyən edilərsə, bu, onun müqavilədə razılaşdırılmış faiz və digər məbləğləri tələb etməsinə ciddi təsir göstərə bilər.
Belə vəziyyətdə borc verən şəxsin müqavilədə nəzərdə tutulan gəliri (faiz və digər məbləğləri) tələb etmək imkanları məhdudlaşa, yalnız qanunvericilikdə nəzərdə tutulan gecikdirilmiş məbləğə illik 5 faiz tələb etmək imkanı qala bilər".
Faizlə borc verən şəxslər münasibətləri yazılı müqavilə ilə rəsmiləşdirməli, faktiki verilən məbləği və faiz şərtlərini dəqiq göstərməli, bütün ödənişləri sənədləşdirməli və fəaliyyət sistemli xarakter daşıyırsa, onun hüquqi statusunu əvvəlcədən düzgün müəyyən etməlidirlər:
"Pulun sizə məxsus olması onu istənilən formada və sistemli şəkildə qanunvericiliyin müəyyən etdiyi tələblərdən kənar dövriyyəyə buraxmaq hüququ vermir.
Əks halda bu gün "asan qazanc" kimi görünən fəaliyyət məhkəmə mübahisəsinə, xüsusi qərardada və hətta inzibati və ya cinayət məsuliyyətinə səbəb ola bilər".
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Musiqi Kollecinə direktor təyin olunub - FOTO
Bugün, 12:45 MƏDƏNİYYƏT
-
Sabah hava necə olacaq?
Bugün, 12:35 CƏMİYYƏT
-
Rusiya "Starlink"ə rəqib qlobal peyk internet şəbəkəsi yaradır - "Şəfəq" gələn il istifadəyə veriləcək
Bugün, 12:13 GÜNDƏM
-
"Qəbul planı 97,07 faiz dolub" - Məleykə Abbaszadə
Bugün, 12:05 GÜNDƏM
-
QARABAĞA NÖVBƏTİ KÖÇ OLUB
Bugün, 11:59 GÜNDƏM
-
Netanyahu canlı yayımda ağzından dövlət sirrini qaçırdı: "İran oğluma sui-qəsd cəhdi etdi"
Bugün, 11:52 GÜNDƏM
-
Hörmüz boğazında daha bir tanker vurulub
Bugün, 11:37 GÜNDƏM
-
Süleymançılar təriqətinə qarşı növbəti əməliyyat: 54 nəfər həbs olunub, 14 şirkətə qəyyum göndərilib
Bugün, 11:37 SİYASƏT
-
TƏBİB rəhbərindən daha br təyinat - Teymur Mirzəbəyli direktor oldu (FOTO)
Bugün, 11:19 CƏMİYYƏT
-
Xalq artisti Tofiq Bakıxanovla vida mərasimi keçirilir
Bugün, 11:11 MƏDƏNİYYƏT
-
LAMİYƏ ZAMANIN GÜZGÜ ÜZƏRİNDƏ PORTRET ƏSƏRİNİN TƏQDİMATI OLDU - FOTOLAR
Bugün, 11:04 MƏDƏNİYYƏT
-
Kürəkən yatmış vəziyyətdə qayınatasını öldürüb
Bugün, 11:00 KRİMİNAL
-
“Hadrut fatehi”nin xanımı da tələbə oldu
Bugün, 10:56 CƏMİYYƏT
-
MALİYYƏ NAZİRLİYİ İLƏ AAYDA-nın YOXLAMALARI: nəticə cəmiyyətə niyə açıqlanmadı?
Bugün, 10:48 İQTİSADİYYAT
-
Ermənistanın sabiq prezidenti və oğlu qandallandı
Bugün, 10:31 GÜNDƏM
-
Faiz müqabilində borc verilməsi... - Ali Məhkəmə sələmçilərlə bağlı yeni izahat yaydı
Bugün, 10:28 CƏMİYYƏT
-
Azərbaycan təhsil tarixində yeni rekord qeydə alınıb - Bu ixtisasa keçid balı..
Bugün, 10:02 GÜNDƏM
-
Azərbaycan nefti 2 dollar ucuzlaşdı
Bugün, 09:45 İQTİSADİYYAT
-
İsrail Qəzzada Su Təmizləmə Stansiyasını bombalayıb - Çoxsaylı ailələrdən təcili evlərini tərk etməyi tələb olunub
Bugün, 09:13 DÜNYA
-
İspaniya komandasında gərginlik - Hücumçu "Beşiktaş"a görə məşqə çıxmır
Bugün, 09:04 İDMAN
-
Türkiyə super liqası: "Kocaelispor" "Amedspor"a şans vermədi
Bugün, 00:50 İDMAN
-
"Real Madrid"də futbolçuların maaşı... - TAM SİYAHI
Bugün, 00:38 İDMAN
-
Rusiyalı akrobat səhnədə yıxıldı, 11 sümüyü qırıldı - Fantastik təzminat iddiası qaldırdı
Bugün, 00:27 MƏDƏNİYYƏT
-
ABŞ qonşu ölkəyə əlavə tarif tətbiq elədi, Vitse-prezident isə təhdid yağdırdı: "Biz olmasaq, sizi işğal edərlər"
Bugün, 00:20 GÜNDƏM
-
Avtoritet "zapravka"da belə vuruldu - FOTO
Bugün, 00:20 KRİMİNAL
-
Rusiya ordusu Odessaya zərbə endirdi
Bugün, 00:14 GÜNDƏM
-
İRANDAN ABŞ-a ƏKS-HÜCUM XƏBƏRDARLIĞI: "Əgər bizə hər hansı zərbə olarsa..."
Bugün, 00:09 GÜNDƏM
-
"Trabzonspor" Salahın keçmiş komanda yoldaşını da heyətə cəlb elədi - 2 illik müqavilə və...
Bugün, 00:06 İDMAN
-
Heydər Əliyev Mərkəzi Ukrayna bayrağının rəngləri ilə işıqlandırılıb
24.08.2026, 23:20 SİYASƏT
-
Aygün Kazımova indi də belə gündəmə gəldi
24.08.2026, 22:32 ŞOU-BİZNES
-
Nərgiz Cəlilova yenidən efirə qayıdır
24.08.2026, 22:26 PRESS
-
Seymur Salahzadə Ukraynada saxlanılıb
24.08.2026, 20:22 KRİMİNAL
-
Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri başa çatıb
24.08.2026, 20:17 GÜNDƏM
-
Kenan Yıldız ağır zədə aldı - İki ay oynamayacaq
24.08.2026, 19:23 İDMAN