ABŞ–Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlıq, TRIPP və geosiyasi yenidənqurma...
SİYASƏT
13.02.2026, 13:09
Fevralın 13-də Avropa İttifaqına yaxın olan “eureporter.co” saytında yayımlanan rəyə görə, ABŞ vitse-prezidentinin Bakıya səfəri Vaşinqton–Bakı xəttində yeni mərhələnin başlandığını göstərir.
Məqalə müəllifi, Milli Məclisin üzvü Pərvanə Vəliyeva “A new chapter in US–Azerbaijan relations: Strategic partnership, connectivity and peace” (ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni bir fəsil: Strateji tərəfdaşlıq, əlaqə və sülh) adlı məqaləsində yazır ki, səfər “Washington’s continued engagement in the South Caucasus and its intention to deepen cooperation with Baku” (Vaşinqtonun Cənubi Qafqazda fəal qalmaq və Bakı ilə əməkdaşlığı dərinləşdirmək niyyətini göstərir.) nümayiş etdirir.
Səfərin əsas nəticəsi ABŞ–Azərbaycan Xartiyasının imzalanmasıdır.
Sənəd üç əsas istiqaməti əhatə edir:
1. Enerji və regional bağlantı, o cümlədən ticarət və tranzit
2. İqtisadi investisiya, xüsusilə süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur
3. Təhlükəsizlik əməkdaşlığı, müdafiə və antiterror sahəsi
Bu çərçivə təsadüfi deyil. Bu, əməkdaşlığı taktiki yox, uzunmüddətli institusional səviyyəyə qaldırır.
Məqalədə qeyd olunur ki, iqtisadi əməkdaşlıq səfərin mərkəzində idi. J.D. Vance-in səfərindən əvvəl Prezident İlham Əliyev ABŞ Ticarət Palatasının enerji, nəqliyyat, texnologiya və ərzaq sektorlarını təmsil edən nümayəndə heyətini qəbul edib. Bu detal göstərir ki, proses siyasi jest yox, biznes və kapital axını üzərində qurulub.
Ən strateji hissə isə TRIPP layihəsidir — Trump Route for International Peace and Prosperity.
Məqalədə deyilir ki, layihə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında “unimpeded, multimodal connection” yaradacaq. (məhdudiyyətsiz, multimodal bağlantı)
TRIPP dəmir yolu, avtomobil yolu, boru kəmərləri, elektrik ötürmə xətləri və rəqəmsal infrastrukturu birləşdirərək Cənubi Qafqazı Orta Dəhliz üzərindən Avrasiya tranzit mərkəzinə çevirməyi hədəfləyir. Bu artıq regional layihə deyil. Bu, Avropa–Asiya xəttində alternativ logistika arxitekturasıdır.
İlham Əliyevin sitatı məqalədə xüsusi vurğulanır: region qarşıdurma yox, əməkdaşlıq məkanı olmalıdır. Bu ifadə diplomatik ritorika kimi səslənsə də, real məzmunu daha dərindir. Çünki iqtisadi və nəqliyyat inteqrasiyası təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişir.
Məqalənin ümumi mesajı aydındır: ABŞ–Azərbaycan münasibətləri enerji tərəfdaşlığından çıxaraq rəqəmsal transformasiya, süni intellekt və müdafiə koordinasiyasına qədər genişlənir. Bu isə Azərbaycanın geosiyasi mövqeyini təkcə Cənubi Qafqaz daxilində yox, daha geniş Avrasiya kontekstində gücləndirir.
Bu proses postsovet çərçivəsindən çıxışın davamıdır. ABŞ ilə imzalanmış Xartiya Azərbaycanın artıq Moskva mərkəzli platformalardan kənarda yeni strateji arxitektura qurduğunu göstərir.
Sual budur: bu tərəfdaşlıq taktiki balans siyasətidirmi, yoxsa uzunmüddətli geosiyasi istiqamət dəyişikliyi?
Əgər TRIPP tam işlək hala gəlsə və ABŞ investisiyaları rəqəmsal və müdafiə sektorunda sistemli xarakter alsa, onda bu, regionun güc xəritəsini dəyişəcək.
Bir sözlə, söhbət sadəcə səfərdən getmir. Söhbət geosiyasi trayektoriyadan gedir.
Elbəyi Həsənli
MİA.AZ
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
İsrail və Livan razılaşdı - 10 günlük atəşkəs
Bugün, 21:14 GÜNDƏM
-
Prezident İlham Əliyev: "Biz bu dəhşətli hadisədən son dərəcə hiddətlənir və..."
Bugün, 18:25 GÜNDƏM
-
İcra Hakimiyyətində kadr dəyişikliyi olub
Bugün, 18:05 CƏMİYYƏT
-
Kamran Əsədovun məhkəməsində şahidlər dindirilib
Bugün, 18:02 KRİMİNAL
-
Türkiyə yeni komando birlikləri yaradır: "Daha çevik, daha sürətli..."
Bugün, 17:38 GÜNDƏM
-
Azərbaycan və Rusiya Hökumətlərarası Dövlət Komissiyası toplandı - Zəngilanda nələr müzakirə olunub? (YENİLƏNİB)
Bugün, 17:15 GÜNDƏM
-
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi məlumat yayıb
Bugün, 17:10 İQTİSADİYYAT
-
Müslüm Cabbarzadə nazir müavini təyin olunub - Sərəncam
Bugün, 17:07 CƏMİYYƏT
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Bugün, 17:00 İQTİSADİYYAT
-
Ermənistandan Azərbaycana nə gəlir? - Gömrükdən açıqlama
Bugün, 16:54 İQTİSADİYYAT
-
Onlara vəzifələr verildi - Agentlikdə yeni təyinatlar + FOTO
Bugün, 16:36 CƏMİYYƏT
-
İnsan niyə pis hadisələri daha tez xatırlayır? - Psixoloq Vüsalə Rüstəmdən açıqlamalar
Bugün, 16:25 CƏMİYYƏT
-
Sahibə Qafarova Matviyenko ilə görüşdü - İstanbulda
Bugün, 16:22 SİYASƏT
-
"Azərkosmos"la bağlı qərar verildi
Bugün, 16:07 İQTİSADİYYAT
-
Ərdoğan Matviyenkonu qəbul etdi – Türkiyədə + FOTO
Bugün, 15:55 GÜNDƏM
-
“Sumqayıt”da radikal qərar: futbolçuların maaşı kəsildi
Bugün, 15:49 İDMAN
-
ABŞ SURİYADAN RƏSMƏN ÇƏKİLDİ – Son hərbi baza da İraqa köçürüldü
Bugün, 15:35 GÜNDƏM
-
“Space”in icraçı direktoru aparıcıya elə cavab verdi ki... - "Nə olsun ki, şəhid qızısan?”
Bugün, 15:27 PRESS
-
Azərbaycan Rusiya ilə yeni sənədlər imzalayıb
Bugün, 15:24 GÜNDƏM
-
Deputata "Şöhrət" ordeni verildi - Sərəncam
Bugün, 15:22 GÜNDƏM
-
Şahin Mustafayev: "Biz Rusiya ilə münasibətlərdə bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsiplərinə sadiqik"
Bugün, 15:02 SİYASƏT
-
İlham Əliyev və birinci xanım Türkiyədə - FOTOLAR
Bugün, 14:54 GÜNDƏM
-
Məşhur aktrisa ifşa oldu: günü 7500 manata fahişəlik, yoxsa… - Mesajlar yayıldı
Bugün, 14:40 ŞOU-BİZNES
-
May ayında neçə gün iş olmayacaq?
Bugün, 14:28 CƏMİYYƏT
-
Dövlət Baxçalı daha bir təşkilatı ləğv etdi - Səbəb izah edilməyib
Bugün, 14:12 SİYASƏT
-
Türkiyə–İsrail qarşıdurması böyüyür: ABŞ və NATO dilemma qarşısında - TƏHLİL
Bugün, 14:07 SİYASƏT
-
Xaricdə oxuyan 255 nəfərin diplomu tanınmadı
Bugün, 14:03 GÜNDƏM
-
Milli Məclislə Mərakeş Müşavirlər Palatası arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb
Bugün, 13:47 SİYASƏT
-
Pakistan XİN: “ABŞ və İran danışıqlara hazırdırlar, lakin…”
Bugün, 13:09 GÜNDƏM
-
"Azərbaycanla Ermənistan arasında ticarətin birdən-birə bərpasını gözləmək düzgün deyil, lakin..." - TƏHLİL
Bugün, 12:48 İQTİSADİYYAT
-
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Bugün, 12:37 CƏMİYYƏT
-
“Bavariya”nın qolkiperi: “Arda Gülər istedadlı futbolçudur”
Bugün, 12:21 İDMAN
-
Türkiyədə bir partiya dağıldı – Məhkəmə ləğv qərarını təsdiqlədi
Bugün, 12:10 SİYASƏT
-
İsrail təsdiqlədi: Livan lideri ilə telefon danışığı olacaq!
Bugün, 12:00 GÜNDƏM