Kürdlərin dövlət qurmaq cəhdi xəyal oldu - Suriyada nə baş verir? (TƏHLİL)
DÜNYA
24.01.2026, 15:54
Suriyada maraqlı proseslər gedir. Belə ki, SDQ/YPG rəhbəri Məzlum Abdi ilə Suriyanın xarici işlər naziri Həsən Şeybani arasında telefon danışığı baş tutub. Söhbətin müsbət məcrada keçdiyi bildirilir. Bir müddətdir mübahisəli qalan məsələlər ətrafında ortaq məxrəcə gəlindiyi deyilir.
Anlaşmaya əsasən, SDQ/YPG bölgələrində qismən muxtar idarəetmə olacaq. SDQ/YPG öz strukturu ilə Suriya ordusuna qoşulacaq. Lakin yalnız üç diviziya saxlanılacaq, digərləri isə ləğv ediləcək. Qruplaşma üzvlərindən biri müdafiə nazirinin müavini təyin ediləcək. Hələlik bu şəxsin kimliyi bəlli deyil, lakin onun Məzlum Abdi olmayacağı bildirilir.
Həsəkə və Qamışlıda idarəetmə kürd administrasiyasında qalacaq. Sərhəd keçid məntəqələri və neft yataqları Dəməşqə təhvil veriləcək. Lakin bu obyektləri kürdlərdən ibarət, Suriya hökumətinin komandanlıq edəcəyi heyət qoruyacaq.
Kürd dili Suriyada İsraildə ərəb dilinin malik olduğu statusa bənzər şəkildə xüsusi regional dil statusu əldə edəcək. Novruz dövlət tərəfindən qeyd edilən milli bayram statusu qazanacaq. Vətəndaşlıqdan məhrum edilmiş kürdlərin vətəndaşlığı bərpa ediləcək. Rəsmi Dəməşq Həsəkəyə öz valisini təyin edəcək.
Razılaşmanın bir çox bəndi üzrə ortaq məxrəcə gəlinsə də, mübahisəli qalan maddələr də mövcuddur. Məhz buna görə hələlik razılaşma nə Dəməşq, nə də SDQ tərəfindən rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib. Məsələn, SDQ hələ də Suriya ordusuna fərdi şəkildə deyil, üç diviziya formasında inteqrasiya etməkdə israrlıdır və bununla da öz strukturunu qoruyub saxlamağa çalışır.
Suriya ordusunun komandanlığı altında fəaliyyət göstərməsini, lakin daxili birliyini və bütövlüyünü qorumaqla üç diviziya şəklində inteqrasiyası da nəzərdə tutur. İlkin razılaşma əldə edilib və buna görə də təşkilatın nəzarəti altında olan ərazilər rəsmi olaraq Suriya dövlətinin tərkib hissəsi kimi qalacaq, lakin kürdlər bu ərazilərin idarə olunmasında söz sahibi olacaqlar. Sərhəd keçid məntəqələri və neft yataqları Dəməşqə təhvil veriləcək, lakin bu sahələrə nəzarət üçün dövlət qurumlarında kürd personalı işə götürüləcək.
Kürdlərin düşündüyündən daha kiçik ərazilərdə nəzarət saxlanılsa, əllərində olan silahlı qüvvələrin kontingenti azaldılsa da, nəticə etibarilə istəklərinə nail olurlar. Əslində, bu maksimalist mövqe arzuolunan nəticəyə çatmaq üçün idi. Yəni istər mədəni hüquqlar, istərsə də yüksək muxtariyyət məsələsində prinsipial mövqe sərgiləməklə, nəticə olaraq razılaşma yolu ilə bunları əldə edirlər.
Yeri gəlmişkən, ABŞ-ın Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi və Türkiyədəki səfiri Tom Barak, həmçinin CENTCOM heyəti SDQ lideri Məzlum Abdi və digər kürd liderlərlə görüşüb. Bu görüş ABŞ-ın Suriyadakı qüvvələrini tamamilə çıxarmaq qərarı fonunda baş verir.
ABŞ necə ki, Əfqanıstanı tərk edərkən silahları Talibana buraxdı, eyni şəkildə Suriyada da bu silahları SDQ/YPG-yə buraxacaq. Yəni əslində ABŞ kürdlərə dəstək verməkdən imtina etmir. Əksinə, bu dəstək davam edəcək.
Nəticə etibarilə kürdlərin Suriyada muxtariyyət əldə etməsi gələcəkdə müstəqilliyə gedən yollarını aça bilər. Üstəlik, bu proses İraqla paralel və koordinasiyalı şəkildə irəliləyir.
Turan Rzayev
MİA.AZ
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
İSTANBULDA PİŞİK ÜSTƏ GÜLLƏLƏNMƏL: qonşusuna "sənin pişiyin niyə evimə girdi" dedi və...
Bugün, 00:28 KRİMİNAL
-
İSTANBULDA ŞOK OLAY - Klub başqanı şərikinə 19 güllə sıxdı
Bugün, 00:06 KRİMİNAL
-
Havada bomba təhlükəsi - Rusiya təyyarəsi Antalyada təcili eniş edib
Bugün, 00:03 GÜNDƏM
-
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Bugün, 00:01 MƏDƏNİYYƏT
-
Azərbaycan və Türkiyə XİN başçıları telefonda danışıblar
18.11.2026, 23:24 GÜNDƏM
-
Sahibə Qafarova Türkmənistana işgüzar səfər edib
18.11.2026, 23:04 GÜNDƏM
-
Kəmaləddin Heydərov qanunsuz tikliyə etiraz edən işçisini vəzifədən çıxardı - VİDEO
18.11.2026, 22:10 CƏMİYYƏT
-
AZAL-ın BİTMƏYƏN NAXÇIVAN DƏRDİ: sərənişinlər çarəsiz qalıb, rəhbərlik isə... - "Bütün medianı AZAL tərəfindən satın alınıb"
18.11.2026, 22:03 CƏMİYYƏT
-
Antalya bələdiyyəsinin sədr əvəzi CHP-dən istefa verdi
18.11.2026, 21:26 DÜNYA
-
Abdullah Öcalana İmralıda ailə üzvləri ilə görüşə icazə verilib - FOTO
18.11.2026, 21:10 DÜNYA
-
"AZƏRİQAZ"DA İNANILMAZ QƏRAR: 21 rayonda sürücülərdən maşınlar geri yığılır (YENİLƏNİB)
18.11.2026, 20:56 GÜNDƏM
-
Qazaxda ağır qəza: üç nəfər ölüb
18.11.2026, 20:40 KRİMİNAL
-
Ceyhun Bayramov ABŞ rəsmisi ilə müzakirə aparıb - XİN açıqladı
18.11.2026, 20:27 SİYASƏT
-
Prokurorun etirazı qəbul olunmadı General qızı haqda qərar verildi (Yenilənib)
18.11.2026, 19:39 GÜNDƏM
-
Əsgər ölümündə təqsirləndirilən hərbi həkim həbs olunub
18.11.2026, 18:25 KRİMİNAL
-
Amerika klubları "Fənərbağça"nın hücumçusu uğrunda yarışır
18.11.2026, 18:09 İDMAN
-
Juan Mata 38 yaşlında futbola "sağ ol" dedi
18.11.2026, 18:06 İDMAN
-
Trampın bu hərəkəti gündəm oldu - FOTO
18.11.2026, 17:51 DÜNYA
-
DSMF-nin debitor və kreditor borcları artıb
18.11.2026, 17:43 İQTİSADİYYAT
-
Polis əməliyyatı: 104 kq narkotik dövriyyədən çıxarıldı, həbslər var
18.11.2026, 17:37 KRİMİNAL
-
"Qalatasaray"ın hücumçusu Ukraynaya görə geri dönə bilmir
18.11.2026, 17:15 İDMAN
-
Küləkli hava ilə bağlı - XƏBƏRDARLIQ
18.11.2026, 17:09 CƏMİYYƏT
-
Dövlət qulluğu imtahanında mühüm dəyişiklik: daxili müsahibə və iki fənn ləğv edilir, yenisi əlavə olunur (YENİLƏNİB)
18.11.2026, 17:03 GÜNDƏM
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
18.11.2026, 17:00 İQTİSADİYYAT
-
Kirayəçi evdən çıxmırsa, ev sahibi nə etməlidir? - Şərh
18.11.2026, 16:55 CƏMİYYƏT
-
Ərdoğanın müavininin oğlu istintaqa çağırıldı - Milyardlıq dələduzluq iddiası
18.11.2026, 16:29 SİYASƏT
-
Kremlin əsas ideoloqun paylaşdığı xəritə: “üçqütblü dünya modeli" və ya Rusiya, Çin və Amerikaya ayrılan xəyali dünya (TƏHLİL)
18.11.2026, 16:23 SİYASƏT
-
Su Ehtiyatları Agentliyi barədə yeni qərar: 435 ştat vahid yardıldı
18.11.2026, 16:16 CƏMİYYƏT
-
Aparıcıya yeni vəzifə verildi
18.11.2026, 15:54 PRESS
-
AKP-nin "ağır topu"ndan Ərdoğana xəbərdarlıq: "Sözün bitdiyi yerdəyik, partiyanı parçalayırlar"
18.11.2026, 15:43 SİYASƏT
-
RUSİYAYA QARŞI YENİ HƏMLƏ - İngilislər Ukraynaya 1000-dən çox raket və 12-dən çox radar göndərir
18.11.2026, 15:38 GÜNDƏM
-
Artıq ödənilmiş vergi... - Geri qaytarılma prosesi sadələşdirilib
18.11.2026, 15:30 İQTİSADİYYAT
-
“PlayStation 5” udmaq istəyirdi, amma “Changan Q07” qazandı - “Sürətlə Yeni Mövsümə” lotereyasının qalibi danışdı
18.11.2026, 15:15 İQTİSADİYYAT
-
İcra başçısının müavini nazirin qəbuluna niyə gedib? - Maraqlı xəbərə sözardı... + FOTO (YENİLƏNİB)
18.11.2026, 15:13 CƏMİYYƏT