00:00 05 avqust 2026

“Azəri” sözü niyə problem deyil, problemdir deyənlərə cavab... - TƏHLİL

“Azəri” sözü niyə problem deyil, problemdir deyənlərə cavab... - TƏHLİL

SİYASƏT

23.01.2026, 14:57

Azərbaycanda “Azəri” sözü ətrafında yenidən mübahisə açılıb. Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsində deputat Səyyad Aran “Azəriqaz” adına etiraz edib və iddia edib ki, “Azəri” sözü bizə aid deyil, guya İranda yaşayan ayrıca bir etnik qrupu ifadə edir. Bu arqumentlə “Azəri” sözündən imtina təklif olunur.

Eyni iclasda deputat Hikmət Babaoğlu bu yanaşmaya açıq etiraz edib və çox vacib bir həqiqəti xatırladıb: İranda “Azəri” adlı ayrıca, fars köklü etnik qrup yoxdur. Öz tərəfimdən onu da deyim ki, “Azəri”nin guya İranda fars mənşəli ayrıca etnik qrup olması iddiası elmi və etnoqrafik faktlara söykənmir. Bu, illərdir dövriyyədə gəzən, amma heç bir ciddi akademik mənbədə təsdiqlənməyən bir mifdir. Orada yaşayan “azərilər” Hikmət bəyin dediyi kimi, elə bizik-yəni azərbaycanlı türklər.

Bu detal önəmlidir. Çünki məsələ təkcə termin yox, kimlik siyasətidir. Və diqqət edin: bu mübahisə iqtidar partiyasının – YAP-ın – daxilində gedir. Yəni mövzu birmənalı deyil, “rəsmi həqiqət” yoxdur.

Mənim bu müzakirəyə münasibətim şəxsi təcrübədən də keçir. Yazılarımın birində “azəri” sözünü işlətdiyim üçün bir dostum – hörmətli professor – məhz Səyyad Aranın arqumentinə söykənərək mənə etiraz etdi. Yəni bu fikir artıq təkcə parlamentdə yox, intellektual çevrələrdə də dövr edir.

Mən bu etiraza qatılmıram.

Birincisi, “Azəri” sözü “Azərbaycan” sözünün kökündür. Bu məntiqlə gediriksə, onda “Azərbaycan” sözünün özünü də şübhə altına almalıyıq. Bu isə absurddur.

İkincisi, “azərbaycanlı” anlayışı bizi birləşdirir. Biz Ermənistan kimi monoetnik dövlət deyilik. Bu ölkədə talış da var, ləzgi də var, avar da var, yəhudi də var. “Türk” etnik kimlikdir, “azərbaycanlı” isə siyasi-milli kimlikdir. Dövlət dili, vətəndaşlıq və ortaq taleyin adı “azərbaycanlı”dır. Bizi birləşdirən anlayışdan imtina etmək siyasi baxımdan yolverilməz və təhlükəlidir. 

Üçüncüsü və ən vacibi:
Tarix göstərir ki, sözlər mənşəyinə görə yox, yüklənən məna ilə yaşayır.

Baxın, “Turan” sözü fars mənşəlidir. Bunu hər kəs bilir. Amma bu gün fars ideoloji düşüncəsi bu sözdən işıqdan qorxan yarasa kimi qorxur. Niyə? Çünki türklər bu sözə elə bir məna, elə bir siyasi və mədəni əzəmət yükləyiblər ki, artıq söz onların nəzarətindən çıxıb.

Deməli, problem sözün haradan gəlməsi deyil.
Problem sözün kimə xidmət etməsidir.

Eyni yanaşma “Azəri” sözünə də tətbiq olunmalıdır. Bu sözü ya komplekslə kənara atacağıq, ya da ona elə bir məna, elə bir siyasi çəkı verəcəyik ki, heç kim onu ora-bura yozmağa cəsarət etməyəcək.

Sözlərdən qaçmaq yox, sözləri özümüzünküləşdirmək lazımdır.

“Azəri” sözü bizimdir. “Azərbaycanlı” sözü bizi birləşdirir. Bunlardan imtina etmək doğru deyil, özümüzə və öz sözümüzə inanmalıyıq...

Elbəyi Həsənli. Sürix 
MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

ÖZGÜR ÖZƏLİ HƏBS ETMƏK İSTƏYİRLƏR - Prokurorluq ittiham aktı hazırladı, partiya sədrinin toxunulmazlığının  qaldırılması tələb olunur

Bugün, 00:13

ÖZGÜR ÖZƏLİ HƏBS ETMƏK İSTƏYİRLƏR - Prokurorluq ittiham aktı hazırladı, partiya sədrinin toxunulmazlığının  qaldırılması tələb olunur
Mərhum Elçibəyin sabiq köməkçisinin şikayəti üzrə tutulan partiya sədri... - Anar Əsədlinin növbəti məhkəməsi başlayıb

04.08.2026, 17:25

Mərhum Elçibəyin sabiq köməkçisinin şikayəti üzrə tutulan partiya sədri... - Anar Əsədlinin növbəti məhkəməsi başlayıb
Ankara ilə Bakının koordinasiyalı fəaliyyəti və rəsmi İrəvandan alınan yeni siqnal... - TƏHLİL

04.08.2026, 15:44

Ankara ilə Bakının koordinasiyalı fəaliyyəti və rəsmi İrəvandan alınan yeni siqnal... - TƏHLİL
PKK ÜZVLƏRİNİ CƏZADAN AZAD EDƏCƏK QANUN LAYİHƏSİ - İlk imzanı Dövlət Baxçalı atdı

04.08.2026, 15:06

PKK ÜZVLƏRİNİ CƏZADAN AZAD EDƏCƏK QANUN LAYİHƏSİ - İlk imzanı Dövlət Baxçalı atdı
Ceyhun Bayramov: \"ATƏT-in sədri ilə Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesini müzakirə etdik\"

04.08.2026, 13:07

Ceyhun Bayramov: "ATƏT-in sədri ilə Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesini müzakirə etdik"
6 TƏHLİL MƏRKƏZİ EYNİ MÖVZUDA SORĞU KEÇİRDİ - Hansı partiya öndədir?

04.08.2026, 12:59

6 TƏHLİL MƏRKƏZİ EYNİ MÖVZUDA SORĞU KEÇİRDİ - Hansı partiya öndədir?
Ceyhun Bayramov ATƏT sədri ilə geniş tərkibdə görüş keçirib - MÜZAKİRƏ + FOTO

04.08.2026, 12:37

Ceyhun Bayramov ATƏT sədri ilə geniş tərkibdə görüş keçirib - MÜZAKİRƏ + FOTO
Ceyhun Bayramov İsveçrə XİN başçısı ilə görüşdü - FOTOLAR (YENİLƏNİB)

04.08.2026, 11:09

Ceyhun Bayramov İsveçrə XİN başçısı ilə görüşdü - FOTOLAR (YENİLƏNİB)
Hikmət Hacıyev türkiyəli qonaqlarla bir arada - Üç saatlıq görüşdə nələr müzakirə olunub? + FOTOLAR

04.08.2026, 09:35

Hikmət Hacıyev türkiyəli qonaqlarla bir arada - Üç saatlıq görüşdə nələr müzakirə olunub? + FOTOLAR
5 günə 205 milyon tl... - Yeni Partiyaya fantastik məbləğdə ianə olunub

04.08.2026, 00:15

5 günə 205 milyon tl... - Yeni Partiyaya fantastik məbləğdə ianə olunub
XİN: \"Minalardan azad gələcək dayanıqlı sülhün təmin olunmasının əsas şərtidir\" 

03.08.2026, 15:40

XİN: "Minalardan azad gələcək dayanıqlı sülhün təmin olunmasının əsas şərtidir" 
 Taliban rejiminə qarşı yeni hərbi əməliyyat başlayıb - General Sadat kimdir və o, nə istəyir? (TƏHLİL)

03.08.2026, 15:24

Taliban rejiminə qarşı yeni hərbi əməliyyat başlayıb - General Sadat kimdir və o, nə istəyir? (TƏHLİL)

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR