00:00 14 oktyabr 2026

“Azəri” sözü niyə problem deyil, problemdir deyənlərə cavab... - TƏHLİL

“Azəri” sözü niyə problem deyil, problemdir deyənlərə cavab... - TƏHLİL

SİYASƏT

23.01.2026, 14:57

Azərbaycanda “Azəri” sözü ətrafında yenidən mübahisə açılıb. Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsində deputat Səyyad Aran “Azəriqaz” adına etiraz edib və iddia edib ki, “Azəri” sözü bizə aid deyil, guya İranda yaşayan ayrıca bir etnik qrupu ifadə edir. Bu arqumentlə “Azəri” sözündən imtina təklif olunur.

Eyni iclasda deputat Hikmət Babaoğlu bu yanaşmaya açıq etiraz edib və çox vacib bir həqiqəti xatırladıb: İranda “Azəri” adlı ayrıca, fars köklü etnik qrup yoxdur. Öz tərəfimdən onu da deyim ki, “Azəri”nin guya İranda fars mənşəli ayrıca etnik qrup olması iddiası elmi və etnoqrafik faktlara söykənmir. Bu, illərdir dövriyyədə gəzən, amma heç bir ciddi akademik mənbədə təsdiqlənməyən bir mifdir. Orada yaşayan “azərilər” Hikmət bəyin dediyi kimi, elə bizik-yəni azərbaycanlı türklər.

Bu detal önəmlidir. Çünki məsələ təkcə termin yox, kimlik siyasətidir. Və diqqət edin: bu mübahisə iqtidar partiyasının – YAP-ın – daxilində gedir. Yəni mövzu birmənalı deyil, “rəsmi həqiqət” yoxdur.

Mənim bu müzakirəyə münasibətim şəxsi təcrübədən də keçir. Yazılarımın birində “azəri” sözünü işlətdiyim üçün bir dostum – hörmətli professor – məhz Səyyad Aranın arqumentinə söykənərək mənə etiraz etdi. Yəni bu fikir artıq təkcə parlamentdə yox, intellektual çevrələrdə də dövr edir.

Mən bu etiraza qatılmıram.

Birincisi, “Azəri” sözü “Azərbaycan” sözünün kökündür. Bu məntiqlə gediriksə, onda “Azərbaycan” sözünün özünü də şübhə altına almalıyıq. Bu isə absurddur.

İkincisi, “azərbaycanlı” anlayışı bizi birləşdirir. Biz Ermənistan kimi monoetnik dövlət deyilik. Bu ölkədə talış da var, ləzgi də var, avar da var, yəhudi də var. “Türk” etnik kimlikdir, “azərbaycanlı” isə siyasi-milli kimlikdir. Dövlət dili, vətəndaşlıq və ortaq taleyin adı “azərbaycanlı”dır. Bizi birləşdirən anlayışdan imtina etmək siyasi baxımdan yolverilməz və təhlükəlidir. 

Üçüncüsü və ən vacibi:
Tarix göstərir ki, sözlər mənşəyinə görə yox, yüklənən məna ilə yaşayır.

Baxın, “Turan” sözü fars mənşəlidir. Bunu hər kəs bilir. Amma bu gün fars ideoloji düşüncəsi bu sözdən işıqdan qorxan yarasa kimi qorxur. Niyə? Çünki türklər bu sözə elə bir məna, elə bir siyasi və mədəni əzəmət yükləyiblər ki, artıq söz onların nəzarətindən çıxıb.

Deməli, problem sözün haradan gəlməsi deyil.
Problem sözün kimə xidmət etməsidir.

Eyni yanaşma “Azəri” sözünə də tətbiq olunmalıdır. Bu sözü ya komplekslə kənara atacağıq, ya da ona elə bir məna, elə bir siyasi çəkı verəcəyik ki, heç kim onu ora-bura yozmağa cəsarət etməyəcək.

Sözlərdən qaçmaq yox, sözləri özümüzünküləşdirmək lazımdır.

“Azəri” sözü bizimdir. “Azərbaycanlı” sözü bizi birləşdirir. Bunlardan imtina etmək doğru deyil, özümüzə və öz sözümüzə inanmalıyıq...

Elbəyi Həsənli. Sürix 
MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

Türkiyə parlamentində şok olay - Deputatlar gözləri və ağızlarını bağladı + FOTO

Bugün, 14:58

Türkiyə parlamentində şok olay - Deputatlar gözləri və ağızlarını bağladı + FOTO
Babək başlatdı, Atatürk bitirdi: Ankaradan Azərbaycana hökm verən “imam” kimdir?  - TƏHLİL

Bugün, 14:46

Babək başlatdı, Atatürk bitirdi: Ankaradan Azərbaycana hökm verən “imam” kimdir? - TƏHLİL
Rəsmi Bakı Fransa XİN başçısına cavab verdi: \"...daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərinə riayət etməyə çağırırıq\"

Bugün, 13:54

Rəsmi Bakı Fransa XİN başçısına cavab verdi: "...daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərinə riayət etməyə çağırırıq"
\"İranın \"Səhər\" telekanalı Diyarbakırdəki tədbirə aid görüntüləri...\" - MEDİA DAHA BİR BƏYANAT YAYDI

Bugün, 13:03

"İranın "Səhər" telekanalı Diyarbakırdəki tədbirə aid görüntüləri..." - MEDİA DAHA BİR BƏYANAT YAYDI
Laos Prezidenti \"ASAN xidmət\" mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olub - FOTOLAR

Bugün, 12:17

Laos Prezidenti "ASAN xidmət" mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olub - FOTOLAR
Musa Musayev: \"Bulanıq suda balıq tutmaq istəyənlər də var\" - \"Səfirliyimizin qarşısına toplaşan başıpozuq dəstələr nə bizi, nə də Türkiyəni istəyənlərdir\"

Bugün, 12:17

Musa Musayev: "Bulanıq suda balıq tutmaq istəyənlər də var" - "Səfirliyimizin qarşısına toplaşan başıpozuq dəstələr nə bizi, nə də Türkiyəni istəyənlərdir"
Media və Yayım Şurasından bəyanat: \"İran və Türkiyədən Azərbaycana qarşı koordinasiyalı trol hücumları intensivləşib\"

Bugün, 10:25

Media və Yayım Şurasından bəyanat: "İran və Türkiyədən Azərbaycana qarşı koordinasiyalı trol hücumları intensivləşib"
Şeyx son gərginlikdən danışdı: \"Amma kiminsə gözü bunu götürmür, görmür və görmək istəmirsə...\"

13.10.2026, 17:48

Şeyx son gərginlikdən danışdı: "Amma kiminsə gözü bunu götürmür, görmür və görmək istəmirsə..."
Milli Məclis bəyanat yaydı: \"Təəssüflə qeyd etmək istəyirik ki, AK Parti iqtidarı...\" 

13.10.2026, 17:32

Milli Məclis bəyanat yaydı: "Təəssüflə qeyd etmək istəyirik ki, AK Parti iqtidarı..." 
YAP İdarə Heyəti yeni heyətlə toplanır

13.10.2026, 16:18

YAP İdarə Heyəti yeni heyətlə toplanır
Səbuhi Abbasov ATƏT-ə çağırış etdi: \"Qərbi Azərbaycan İcması ilə Ermənistan arasında dialoqa başlanmalıdır\" + VİDEO

13.10.2026, 16:02

Səbuhi Abbasov ATƏT-ə çağırış etdi: "Qərbi Azərbaycan İcması ilə Ermənistan arasında dialoqa başlanmalıdır" + VİDEO
Özgür Özel onu satan və Ərdoğanın partiyasına keçən Cəmil Tuqaya \"namussuz\" dedi: \"Kaş ki, əlim qırılaydı...\"

13.10.2026, 15:15

Özgür Özel onu satan və Ərdoğanın partiyasına keçən Cəmil Tuqaya "namussuz" dedi: "Kaş ki, əlim qırılaydı..."

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR