Ölümsüzlük ideologiyası və yeni elitizm...
16-01-2026 [14:47]
Müasir texnoloji diskursda ölümsüzlük artıq mifologiya və ya dini anlayış kimi deyil, texniki problem kimi təqdim olunur. Bu yanaşmanın ən məşhur simalarından biri Elon Muskdır. Onun "insanları ölümsüz etmək üçün onlara yüklənmiş proqramı dəyişdirmək lazımdır" fikri sadəcə futuristik bir metafora deyil. Bu fikir tamamilə yeni bir ideologiyanın qısa ifadəsidir.
Bu ideologiyanın mərkəzində bir iddia dayanır: insan təbiət deyil, konfiqurasiyadır.
Texnologiya elitləri insanları bioloji aparat, neyron şəbəkələri və davranış modelləri kimi oxuyurlar. Bu baxışda ölüm qaçılmaz bir sonluq deyil, əksinə dizayn qüsurudur. Yaşlanma təbii bir proses deyil, dəyişdirilə bilən bir koddur. Təhlükəli dönüş buradan başlayır. Çünki biologiyada ölüm günah deyil, bir funksiyadır. Ölümdə heç bir fərq yoxdur, bədəni qoruyan mexanizmdir. Onu ləğv etmək yalnız insan ömrünü uzatmaq demək deyil, insan anlayışının mahiyyətini dəyişdirmək deməkdir.
Tarix boyu ölməzlik ideyası hamı üçün deyil, seçilmişlər üçün nəzərdə tutulub. Dünən şəhər, din və mif idi, bu gün isə laboratoriya, çip və alqoritmdir. Texnologiya ölməzliyi də eyni məntiq üzərində qurulub. Bu, bahalıdır, bahalıdır və infrastrukturla əlaqəli informasiya inhisarını tələb edir. Bu, qaçılmaz olaraq iki uğur sinfi yaradır: ölümü dəf edə bilənlər və ölümü yaşamalı olanlar.
Ölümsüzlük ideoloqları iddia edirlər ki, insanlar və şüur kopyalana bilər. Lakin əsas sual cavabsız qalır. Şüur informasiya cəmiyyətidir, yoxsa yaşanan təcrübələr toplusudur? Bir qəribi qovmaq mümkündür. Bu, davranışı modelləşdirməkdir. Lakin ağrını, qorxunu və peşmançılığı kopyalamaq mümkün deyil. Kopyalanan "mən" bloklanmayacaq. O, mənim simulyakrumumdur. Bu, ölməzlik deyil, ədədi kölgədir.
Yeni elitizm klassik elitizmdən fərqlidir. İlk dövrlərdə elita torpaq, silah və kapital üzərində qurulurdu. Bu gün o, informasiyanın öyrənilməsinə, texnologiyanın yaranmasına və insan biologiyasını dəyişdirmək imkanına əsaslanır. Bu, sadəcə sosial fərq deyil. Bu, ontoloji fərqdir. Bir qrup insan ölümlü olaraq qalır, digəri isə bərpa olunan varlıq statusu qazanır. Buna görə də, birlik anlayışı qurulmur və mənasızlaşır.
Ölüm sadəcə son deyil. O, məsuliyyət yaradır, mənanı gücləndirir və vaxtı dəyərli edir. Ölümsüz insan üçün heç bir problem yoxdur. Seçim yoxdursa, seçim də yoxdur. Seçim yoxdursa, məkan aşınır. Sonsuz zaman qarşısında həm vicdan, həm də risk daha ucuzlaşır. Bu səbəbdən, ölümün ləğvi insanı gücləndirmir, onu etik cəhalətdən zəiflədir.
Nəticədə, ölümsüzlük ideologiyası insanı sağaltmağı vəd edir, amma əslində onu dəyişdirməyi planlaşdırır. Bu dəyişiklik bütün uğurlu insanlar üçün deyil, texnologiyaya sahib olan azsaylı insanlar üçün nəzərdə tutulub. Məsələ həyatın uzunluğunda deyil. Sual budur ki, ölümlə kim məşğul ola bilər?
Əgər seçilmişlər üçün ölümsüzlük mümkün olarsa, bu, artıq mənəvi nailiyyət deyil, yeni elitizmin təzahürü olacaq. Və o dünyada insan ölümdən azad ola bilər, amma insanlıqdan yox.
Elbəyi Hasenli. Surix
Mia.az
SON XƏBƏRLƏR
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
"Fənərbağça" səfərdə "Trabzonspor"a qalib gəldi
İlham Əliyev Münxendə panel iclasda - SUAL-CAVABIN TAM MƏTNİ + VİDEO, FOTOLAR (YENİLƏNİB)
Prezident erməninin təxribatçı sualına belə cavab verdi: "Bayden kimi prezident gəlsə, o sizin..." - VİDEO
KOMİTƏ SƏDRİ AZAL-ı TOPA TUTDU: "Heston Airlines"dən icarəyə götürülən təyyarələr, dövlət dilinin kobud pozuntusu..."
Antinhisar Agentliyi ADSEA-da dəhşətli faktlar aşkarladı - "Qudalar Agentliyi"ndəki qanunsuzluqlara dair İŞ AÇILDI
Azərbaycan və Ukrayna prezidentləri görüşdü - Münxendə + FOTOLAR
"Azərişıq"la bağlı araşdırma başlayıb
“Beta” çay paketindən tük topası çıxdı - VİDEO
Fuad Qəhrəmanlı özünü belə "yandırdı" - FOTOFAKTLAR
ÜÇ GENERAL EYNİ GÜNDƏ VƏZİFƏDƏN ÇIXARILDI - Biri sualı eşidən kimi telefonu söndürüb
Nazir öz müşavirini direktor təyin etdi - Xalq artistinin əri isə... + FOTO (Yenilənib)
Armen Qriqoryan Azərbaycan QHT sədrləri ilə görüşdü - Ermənistanda
Sabah yağış yağacaq
Naxçıvanda 6 nəfər dəm qazından zəhərlənib
Azərbaycan neftinin qiyməti 69 dollara endi
PREZİDENTDƏN AÇIQ MESAJLAR: "Artıq sülhə nail olunub "...iki aydan sonra kimsə gəlib deyəcək, xahiş edirəm, onları azad edin" - MÜSAHİBƏ
“Eto Mextiyev Ramis, slışite?” - "O, təqdimatını verdiyi aşpaz, prorab, alverçi icra başçılarından heç nə ilə fərqlənmir"
Ekspertdən M10-dakı şok hadisəyə şərh: "Diqqət birbaşa “Kapital Bank” rəhbərliyinin məsuliyyətinə yönəlməlidir"
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
İLHAM ƏLİYEVDƏN MÜSAHİBƏ: "Bizim mesajlarımız həmişə olduğu kimi, çox açıqdır" - VİDEO
Kreml ABŞ və Ukrayna ilə növbəti görüşün tarix və məkanını açıqladı: "Görüş bu dəfə BƏƏ-də olmayacaq..."
NATO Baş katibi: "Rusiya ilbiz sürəti ilə hərəkət edir və..."
Rutte: "Avropanın daha çox məsuliyyət öz üzərinə götürməsi..."
"ARB" kanalının yayımı 24 saatlıq dayandırılacaq - Bu səbəbə görə
Kollec direktoru vəzifədən çıxarıldı
Arvadını başqa kişi ilə "tutan" kişi dəhşət saçdı: iki uşaqla birgə özünü öldürdü - FOTO
İsrail hərbçiləri "Əl-Cəzirə"nin işçilərini atəşə tutub
Qırmızı Bazarda əkin sahələri icraəyə veriləcək
Partiya sədri qəza törədib? - Özü inkar edir, lakin...
Prezident İlham Əliyev Bərzani ilə görüşüb - Almaniyada
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
AMEA: "Ramiz Mehdiyev burada qala bilməz"
"Əməkdaşlar ancaq "Tik-tok"da videolara baxmaqla məşğuldur" - "Bank Respublika"dan şikayət var
MİDA-nın layihəsi dayandırılıb
YAP qurultay keçirəcək - Gələn ay...
Xəzərdə qanunsuz balıq ovu ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb