Neft ucuzlaşır, bu, büdcəyə necə təsir göstərəcək? - NATİQ CƏFƏRLİ İLƏ MÜSAHİBƏ
İQTİSADİYYAT
05.01.2026, 12:10
Real Partiyasının sədri, iqtisadçı Natiq Cəfərli Venesuelada baş verən proseslərdən sonra dünya bazarında ucuzlaşan neftlə bağlı maraqlı açıqlamalar verib.
Mia.az onun sosial media səhifəsindəki sual-cavabını tqdim edir:
- Neft 2026-cı ildə ucuzlaşacaqmı?
-Bəli, bu il neftin ortalama (illik) qiymətləri 45-55 dollar arası olacaq,
- Neftin ucuzlaşması niyə baş verəcək?
- Dünyada neft bolluğu yaşanır, hələ ki, OPEC+ süni şəkildə qiymətləri 60 dollar civarında tuta bilib, amma, bu uzun müddət davam etməyəcək. Bundan başqa, bu il ABŞ-da ara seçkiləridir, Respublikaçılara ucuz neft-benzin lazımdır, çünki, orta statistik ABŞ seçicisinin xarici siyasət, Ukrayna, Rusiya, İran marağında deyil, hər səhər maşınına vurduğu benzinin qiyməti onun qərar verməsində birbaşa rol oynayır. Bundan başqa, ABŞ-da daxili yükdaşımaların 70%-ə yaxını yük avtomobilləri ilə həyata keçirilir ki, bu da mal-məhsulların maya dəyərinə ciddi təsir göstərir. Benzin və dizel yanacağı ucuzlaşdıqca, ölkə daxilində qiymətlər də düşür, inflyasiya azalır ki, bu da seçkidə Respublikaçılar üçün əlavə səs-seçici deməkdir,
- Azərbaycana ucuz neft quymətləri necə təsir göstərəcək?
- Məmləkətin problemi tək ucuz neft deyil, həm də hasilatın kəskin azalmasıdır. İndiki primitiv iqtisadi modelə baxsaq aydın olacaq ki, neft 45-50 dollar arası olsa, ÜDM göstəriciləri, maksimum, 1% civarında olacaq, ticarət dövriyyəsində mənfi saldo yaranacaq, ölkəmizə daxil olan valyutanın həcmi azalacaq. Amma, ucuz neftin birbaşa büdcəyə təsiri məhduddur – Neft Fondu neftin qoymətindən asılı olmayaraq büdcəyə nəzərdə tutulduğu qədər pul köçürəcək. Büdcəyə təsiri neft şirkətlərinin vergilərinin kəskin azalması ilə olacaq – bu il SOCAR, Bp (ABƏŞ) və digər neft şirkətlərinin büdcəyə ödədiyi vergilər azalacaq,
- Yaxşı, Azərbaycan hökuməti nə etməlidir?
- Qısa haşiə: ötən həftə Özbəkistan prezidentinin qızı, bu ölkənin prezident administrasiyasının rəhbəri Saida Mirziyoyeva böyük müsahibə verib və deyib ki, ölkədə ciddi islahatlar olacaq və ilk növbədə məhkəmə və hüquq-mühafizə orqanları dəyişəcək ki, iqtisadiyyatda ciddi artım baş versin. Bunu yazdım ki, hökumət ilk addımı harda atmalı olduğunu bilsin-düşünsün. Bəli, iqtisadi islahatlar məhz hüquq-mühafizə və məhkəmə orqanlarından başlamalıdır. Bu, birmənalı olaraq belədir. Digər məsələ isə odur ki, Azərbaycanın 80 mlrd. dollara yaxın təhlükəsizlik “yasdığı” var. Hökumət bu “yasdıqdan” sadəcə “yatmaq” üçün istəfadə edir, bu yolverilməzdir, 80 mlrd. dollar bizə 2-3 il rahat və sürətli islahatlar aparmaq üçün sərbəstlik verir, bu fürsəti indi qaçırsaq, o yasdığı yeyib-bitirəcəyik, sonra çox ağır durumla qarşı-qarşıya qalacağıq.
Hökumətin əsas yanlışı odur ki, büdcə gəlirlərinin azalmasını 1 nömrəli problem kimi görür, bu məsələni həll etmək üçün daha böyük yanlışa gedərək vergi-rüsum-cərimələri artırır. Halbuki, ölkənin 1 nömrəli problemi iqtisadi aktivliyin, əlavə dəyərin yaranma sürətinin zəifləməsidir!
Hökumət baxışını, prioritetlərini dəyişməlidir, əsas prpblemi iqtisadi daralma kimi görsələr, ilk bu məsələni həll etmək üçün addımlar atmaq lazım gələcək ki, bu da, tam tərsinə, vergi-rüsum-cərimələrin AZALMASINI mütləq edir.
Bəli, bu zaman ilk 2 ildə büdcəyə daxilolmalar azalacaq, amma bunun üçün də 80 mlrd. dollarlıq “yasdıq” var. Sonra hər şeyi doğru etsək, cəmi 2 ilə iqtisadi aktivliyin, əlavə dəyər yaratma sürətinin artması hesabına büdcəyə indikindən daha çox daxilolmalar baş verəcək – bəli, daha az vergi-rüsum-cərimə dərəcələri ilə daha çox pul yığmaq mümkündür! Bunu sübut etməyə hazıram - yığışsınlar, dəvət etsinlər, 2 saata fikrlərimi əsaslandırım!
Samir
MİA.AZ
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Robotlar müharibə aparacaq, insanlar isə iş axtaracaq...
Bugün, 15:50 İQTİSADİYYAT
-
Rusiya ordusu Ukraynaya ağır zərbələr endirib
Bugün, 14:53 GÜNDƏM
-
Prezident İlham Əliyev Jozef Aunuya məktub göndərib -MƏTN
Bugün, 13:05 GÜNDƏM
-
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Bugün, 12:53 GÜNDƏM
-
Xəzər TV-nin süjeti: "Nar ağaclarını kəsib, gecə ilə yerini asfaltlayıblar" - Xətaidə + VİDEO
Bugün, 11:59 CƏMİYYƏT
-
""AZƏRİQAZ, nə baş verir, sistem işləmir, ya qoyduğunuz sayğaclar?""
Bugün, 11:09 CƏMİYYƏT
-
COP31-də iqlim sazişinin yeni layihəsi təqdim olunub
Bugün, 10:27 DÜNYA
-
Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun borcları kəskin artıb - Bu, pensiyaçılara nə vəd edir?
Bugün, 10:13 İQTİSADİYYAT
-
Naxçıvanda 3 bal zəlzələ olub
Bugün, 09:05 GÜNDƏM
-
Bəzi bölgələrdə güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
21.11.2026, 18:01 GÜNDƏM
-
"BDU-da heç kim işdən azad olunmayıb, nə də yeni təyinat var" - Mətbuat katibindən açıqlama
21.11.2026, 18:00 CƏMİYYƏT
-
"Azəriqaz" rəhbərinin Naxçıvana səfəri birmənalı qarşılanmadı - "Ciddi bir iyerarxiya və status fərqi var"
21.11.2026, 17:49 GÜNDƏM
-
Məktəb direktorlarının seçimində müsbət irəliləyişlər və yeni gözləntilər... - Vahid Tağıyev yazır
21.11.2026, 15:33 YAZARLAR
-
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri qarşılıqlı hörmət və dostluq ənənələrinə əsaslanır
21.11.2026, 15:05 SİYASƏT
-
Hanoyda İlham Əliyevin və Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - ÇIXIŞLAR + FOTOLAR
21.11.2026, 14:43 GÜNDƏM
-
İrandan qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilən güclü təsiredici dərmanlar... - Saxlanılanlar var (VİDEO)
21.11.2026, 13:13 KRİMİNAL
-
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
21.11.2026, 12:55 CƏMİYYƏT
-
SAKİT OKEANA DOĞRU...
21.11.2026, 12:22 YAZARLAR
-
Məhkəmə-Hüquq Şurasının iclası keçirilib - Nələr müzakirə olunub?
21.11.2026, 12:17 CƏMİYYƏT
-
Azərbaycan neft 1.5 dollar ucuzlaşdı
21.11.2026, 11:55 İQTİSADİYYAT
-
YAP möhkəm ideoloji təmələ malikdir - Afiq Mirzə yazır
21.11.2026, 11:43 SİYASƏT
-
"Ulduz" jurnalının Xaqaniyə həsr olunmuş xüsusi sayının Sumqayıtda təqdimatı keçirilib
21.11.2026, 11:28 MƏDƏNİYYƏT
-
Bakının mərkəzində Xalq rəssamının oğlunun meyiti tapıldı
21.11.2026, 11:15 CƏMİYYƏT
-
İlham Əliyev Vyetnamın Prezidenti, Baş naziri və Milli Assambleyanın sədri ilə görüşüb - FOTOLAR (Yenilənib)
21.11.2026, 10:07 GÜNDƏM
-
Hikmət Hacıyev vyetnamlı müğənninin "Ey Vətən" ifasından yazdı: "Əla tələffüz və gözəl ifa!" - VİDEO
21.11.2026, 09:52 SİYASƏT
-
Şəmkirdə qadın abort zamanı ölüb
21.11.2026, 09:01 CƏMİYYƏT
-
Bakıda həkimin sürücüsü ilə bağban arasında dava - Villada nə baş verib? + VİDEO
21.11.2026, 00:07 CƏMİYYƏT
-
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
21.11.2026, 00:06 CƏMİYYƏT
-
Tramp Tehranla anlaşa bilmədiklərini etiraf etdi: "Neftin qiymətinin enməsi İrandan aslıdır"
20.11.2026, 22:22 GÜNDƏM
-
SABİQ NAZİR İDARƏ MÜDİRİ TƏYİN OLUNDU - Əvvəlki müdirə isə Agentlikdə yeni vəzifə verildi
20.11.2026, 21:32 GÜNDƏM
-
Həbsdən çıxıb klubu geri aldılar
20.11.2026, 21:01 İDMAN
-
BDU-nun prorektoru vəzifədən azad olunub
20.11.2026, 20:56 CƏMİYYƏT
-
YAP Ordubad rayon təşkilatında partiyanın 34-cü ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirilib - FOTOLAR
20.11.2026, 18:50 SİYASƏT
-
DTX-dən XARİCDƏ NÖVBƏTİ ƏMƏLİYYAT: iki nəfər saxlanılaraq ölkəmizə gətirildi - FOTOLAR
20.11.2026, 18:45 KRİMİNAL