Ahmet Kabaklı: Türk Mədəniyyəti və Ədəbiyyatının VİCDAN SƏSİ
29-07-2025 [15:05]
Ahmet Kabaklı XX əsr Türkiyə ədəbi və ictimai fikrinin formalaşmasında mühüm rol oynamış, həm müəllim, həm yazıçı, həm də ictimai xadim kimi dərin iz qoymuş şəxsiyyətdir.
O, yalnız yazdıqları ilə deyil, həm də milli dəyərlərə sadiqliyi, Türk kimliyinə bağlılığı və maarifçilik fəaliyyəti ilə yadda qalmışdır. Kabaklının əsərləri və publisistik çıxışları mədəniyyətə, milli mənsubiyyətə və klassik ədəbiyyatın təbliğinə yönəldilmişdir. Onun həyat və yaradıcılığı yalnız bir yazıçının bioqrafiyası deyil, eyni zamanda bir millətin öz kimliyini axtarışının ədəbi təcəssümüdür.
Ahmet Kabaklı 1924-cü ildə Elazığda dünyaya gəlmiş və ömrü boyu Türk maarifçiliyinin fəal təbliğatçısı olmuşdur. Ərzurum və İstanbul universitetlərində aldığı təhsil onun düşüncə dünyasını zənginləşdirmiş, klassik Şərq və Qərb ədəbiyyatını dərindən mənimsəməsinə şərait yaratmışdır.
Kabaklı uzun illər müəllim kimi fəaliyyət göstərmiş, ədəbi tənqid və publisistika sahəsində çalışaraq gənc nəslin milli şüurla yetişməsinə töhfələr vermişdir. Onun "Türk Edebiyatı" adlı monumental əsəri təkcə ədəbi icmal deyil, həm də milli özünüdərk manifestidir. Kabaklı burada sadəcə ədəbi fiqurların adını sadalamır, onların ideya dünyasına nüfuz edir, ictimai kontekstlə əlaqələndirir. Bu, onun elmi-tədqiqatçı yanaşmasının maarifçiliklə sintez olunduğunu göstərir.
Ahmet Kabaklının ədəbi baxışlarının mərkəzində Türk milli kimliyinin qorunması dayanır. O, xüsusilə Osmanlıdan Cümhuriyyətə keçid mərhələsindəki ədəbi ziddiyyətləri diqqətlə təhlil edir. Kabaklıya görə, ədəbiyyat yalnız estetika və sənət məsələsi deyil, eyni zamanda bir millətin ruhunu yaşadan vasitədir. Kabaklı ədəbi əsərlərdə milli dəyərlərin tənəzzülə uğradığını gördükdə, publisistik yazılarında bu məsələləri sərt şəkildə tənqid etmişdir.
O, Ziya Gökalp və Mehmet Akif Ersoy kimi milli düşüncəyə malik yazıçıları önə çıxararaq, onların ideyalarını yeni nəsillərə ötürməyə çalışırdı. Bu mənada o, sadəcə bir tənqidçi yox, həm də mədəniyyət keşikçisi idi.
Ahmet Kabaklının publisistik üslubu aydın, səmimi və qətiyyətlidir. O, mürəkkəb cümlə quruluşundan uzaq duraraq, oxucunu düşünməyə, milli və mənəvi dəyərləri yenidən qiymətləndirməyə çağırırdı. Kabaklının məqalələrində əxlaqi və ictimai mövqe ön plandadır. O, modernləşmənin kor-koranə təqlidinə qarşı çıxır, Qərbi mənəvi cəhətdən təhlil edərək milli dəyərlərlə uyğun gələn cəhətləri seçməyə çağırırdı.
Onun köşə yazıları "Türk Edebiyatı" dərgisində və "Tercüman" qəzetində geniş oxucu auditoriyası tərəfindən izlənilirdi. Bu yazılar həm ideoloji, həm ədəbi mübarizə vasitəsi idi. Kabaklı təkcə yazmırdı – o, bir missiyanın daşıyıcısı idi.
Bugünkü qlobal mədəni qarışıqlıq dövründə Ahmet Kabaklıya qayıdış, milli kimlik və mədəni özünüdərki yenidən nəzərdən keçirmək anlamına gəlir. Onun əsərləri və fikirləri bizə göstərir ki, ədəbiyyat sadəcə söz yığını deyil – xalqın yaddaşı, vicdanı və ruhudur. Kabaklının maarifçi, milli və əxlaqi duruşu çağdaş Türk və Azərbaycan ədəbiyyatına da ciddi nümunə ola bilər.
Ahmet Kabaklının həyatı və yaradıcılığı, milli ruhun sözə çevrilmiş formasını axtaran hər bir ədəbiyyatsevər üçün yol xəritəsidir. O, milli dəyərləri qoruyaraq modern dünyada yer almağın mümkünlüyünü göstərmiş, ədəbiyyatla cəmiyyət arasında körpü salmışdır.
Sənan Hüseynov
Mia.az
jpg-1770886568.jpg)
SON XƏBƏRLƏR
“Eto Mextiyev Ramis, slışite?” - "O, təqdimatını verdiyi aşpaz, prorab, alverçi icra başçılarından heç nə ilə fərqlənmir"
Ekspertdən M10-dakı şok hadisəyə şərh: "Diqqət birbaşa “Kapital Bank” rəhbərliyinin məsuliyyətinə yönəlməlidir"
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
İLHAM ƏLİYEVDƏN MÜSAHİBƏ: "Bizim mesajlarımız həmişə olduğu kimi, çox açıqdır" - VİDEO
Kreml ABŞ və Ukrayna ilə növbəti görüşün tarix və məkanını açıqladı: "Görüş bu dəfə BƏƏ-də olmayacaq..."
NATO Baş katibi: "Rusiya ilbiz sürəti ilə hərəkət edir və..."
Rutte: "Avropanın daha çox məsuliyyət öz üzərinə götürməsi..."
"ARB" kanalının yayımı 24 saatlıq dayandırılacaq - Bu səbəbə görə
Kollec direktoru vəzifədən çıxarıldı
Arvadını başqa kişi ilə "tutan" kişi dəhşət saçdı: iki uşaqla birgə özünü öldürdü - FOTO
İsrail hərbçiləri "Əl-Cəzirə"nin işçilərini atəşə tutub
Qırmızı Bazarda əkin sahələri icraəyə veriləcək
Partiya sədri qəza törədib? - Özü inkar edir, lakin...
Prezident İlham Əliyev Bərzani ilə görüşüb - Almaniyada
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
AMEA: "Ramiz Mehdiyev burada qala bilməz"
"Əməkdaşlar ancaq "Tik-tok"da videolara baxmaqla məşğuldur" - "Bank Respublika"dan şikayət var
MİDA-nın layihəsi dayandırılıb
YAP qurultay keçirəcək - Gələn ay...
Xəzərdə qanunsuz balıq ovu ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb
Bakıda arvadın, baldızını və onların nənəsinı bıçaqlayan şəxsin şikayətinə baxılacaq
Ata Abdullayev azadlığa buraxılıb
Azercell-in dəstəyi ilə “RobotChallenge 2026” üzrə Azərbaycanda milli seçim mərhələsinin hazırlıq işləri davam edir
Regional şöbədə yoxlama iddiası - Nazirlik şikayətə belə cavab verdi
Rusiya olmayan “Rusiya”: Qərb mediasının geosiyasi dili
İLHAM ƏLİYEV və XANIMI ALMANİYADA - FOTOLAR
Sabiq icra başçısının həbs müddəti 5 ay uzadılıb
Rəsmi Tehran: "Əgər danışıqlar real və..." - "Hər hansı bir avantürizmə qətiyyətlə cavab verəcəyik"
Ançelottini müqaviləsi uzadılır
MEDİADA GEDƏN XƏBƏRLƏRİN SİLİNMƏSİ: hansı hallarda icra edilə bilər?
"Beşiktaş" "Başakşehir" matçına hazırlaşır
Türkiyədə mərc oyunları ilə bağlı qayda dəyişib
Yeni vergi güzəştləri tətbiq ediləcək - Dəyişiklik
ABŞ–Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlıq, TRIPP və geosiyasi yenidənqurma...
Güclü küləkli əsəcək - Sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib
Bakı, Sumqayıt və Abşeronda pensiyalar artımla ödənilib
Minimum əməkhaqqı ilə bağlı qərar verildi
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Bakı Moskvanın orbitindən çıxır: postsovet məkanının sonu? - TƏHLİL
Vüqar Bayramov: "Hər min nəfərə düşən bələdiyyə sayı çoxdur"