Şuşada mina partladı: yaralı var

Hasil Abbasov Dövlət Məşğulluq Agentliyinin təcrübəli işçilərini öz kadrları ilə əvəzləyir (Yenilənib)

Agentlik sədrinin müavini nazir müavini təyin olundu

Ukraynada bir azərbaycanlı tələbə dron hücumunda həlak olub, biri isə yaralanıb - VİDEO (Yenilənib)

Bakıda oğul öldürüldü - Anasının da meyiti tapıldı (Yenilənib)

Rəşad Məcid Əvəz Zeynallının ailəsinə başsağlığı verdi

Bakıda 48 yaşlı qadın öldürülüb

$Kamran Əliyev: \"Azərbaycanlılara qarşı müharibə cinayəti törətmiş şəxslərə layiqli cəzalar verilib\"$

Kamran Əliyev: "Azərbaycanlılara qarşı müharibə cinayəti törətmiş şəxslərə layiqli cəzalar verilib"

$\"Əhmədzadəyə qarşı cinayət işi Ramiz Mehdiyevdən əvvəl açılsa da...\" - \"Messi də ona baş çəkməyə gəlmədi...\"$

"Əhmədzadəyə qarşı cinayət işi Ramiz Mehdiyevdən əvvəl açılsa da..." - "Messi də ona baş çəkməyə gəlmədi..."

$ Rəsul Quliyevın qızı: \"Atamın Azərbaycana gəlişi ilə bağlı nəsə demək mənə çətindir\" - \"Allah bilən məsləhətdir, qismət olsa...\"$

Rəsul Quliyevın qızı: "Atamın Azərbaycana gəlişi ilə bağlı nəsə demək mənə çətindir" - "Allah bilən məsləhətdir, qismət olsa..."

$Nazir həbsxanaya girdi, HƏMAS rəsmisinə \"səni öldürmək istəyirəm\" dedi - \"Burada sizə qarşı ağır şərtləri mən gətirmişəm\"$

Nazir həbsxanaya girdi, HƏMAS rəsmisinə "səni öldürmək istəyirəm" dedi - "Burada sizə qarşı ağır şərtləri mən gətirmişəm"

$\"Bir şərtlə sədrliyə namizəd olaram ki...\" - Kılıçdaroğlu 81 təşkilat sədrindən biət gözləyir$

"Bir şərtlə sədrliyə namizəd olaram ki..." - Kılıçdaroğlu 81 təşkilat sədrindən biət gözləyir

“Qorxma, buralarda adam-zad olmur” - Təbriz VƏFALI YAZIR

YAZARLAR

07.07.2025, 09:37

Təbriz VƏFALI

Azərbaycan İnformasiya Mərkəzinin direktoru

***

Rəhmətlik SSRİ dövründə əvvəlcə “Nazirlər Sovetinin Baş Ədəbiyyat şöbəsi”, daha sonra “Ədəbiyyat və nəşriyyat məsələləri üzrə Baş İdarə” (“Qlavlit”) yaradılmışdı.

O, ədəbi nəşrlərə nəzarət edən bir qurum idi. Bu şöbə əsasən, ədəbi əsərlərin nəşrini, senzuraya nəzarəti və ədəbi siyasətin həyata keçirilməsini təmin edirdi. 25 oktyabr 1991-ci ilədək, yəni bu qurum ləğv olunanadək kimin nə həddi var idi ağzına gələni yaza, çap etdirə, özünü şair, yazıçı və ya publicist kimi qələmə verə…

Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra respublikamızda ədəbiyyatımızın poeziya və nəsr janrlarının analarını ağlar günə qoyanlar, sözü dağın zirvəsindən endirib dərin uçuruma yuvarladanlar, ağızlarına gələnləri deyənlər və yazanlar, mənasız fikirlərlə, şablon sözlərlə, əhəmiyyətsiz ifadələrlə zəngin olan cızma-qaraları müasir və klassik poeziya və nəsr nümunələri kimi gözə soxanlar, girdirmə, geydirmə və əldəqayırma “şair”lər, “yazıçı”lar və “publicist”lər meydana çıxdı. Və onların sayı yağışdan sonra çıxan göbələklər kimi ilbəbil artmağa başladı. Ədəbi siyasət o qədər məhv edildi ki, ədəbi mühit o qədər sahibsiz, yiyəsiz və nəzarətsiz qaldı ki, sözləri, qafiyələri dalbadala düzüb-qoşaraq yazdıqlarını ictimaiyyətə təqdim edənlər, özlərini az qala xalq şairi kimi millətə sırımağa, gözlərə kül üfürməyə çalışanlar həmişə itinə tökdür…

Son günlərdə sosial şəbəkələrdə populyarlaşan bir videoda kimliyi barədə məlumat verilməyən bir gənc itkeçməz, quşötməz ağaclığa əlləri ilə işarə edərək “şeir” deyir:

“Qohumun, tanışın hardan biləcək?

Qorxma, buralarda adam-zad olmur…

Bura əvvəllər də qızla gəlmişəm,

Qorxma, buralarda adam-zad olmur…”

Azərbaycan ədəbiyyatı, poeziyası tarixinda “zad” sözünü ilk dəfə “şeir”ə daxil edən bu gənc əxlaqsızlıq təbliğ etməklə yanaşı, həm də özünü dahi “şair” sayır…

Yaxud, İbrahim adlı birisi özünü Azərbaycanda analoqu olmayan yeganə şair hesab edir. Çünki bir bənddə bütün misraları həmqafiyə olan “şeir”ləri yalnız bu əfəndi yazmağı bacarır.

Məsələn, o, “Fəsillər” adlı cızma-qarasında yazır ki:

“Bu fəsil bizləri yetirir illərə,

Uşaqlar hazırlaşır xarici dillərə.

O qara qaşların bənzər millərə,

Bizdən salam olsun Tansu Çillərə”.

İndi bu zalım oğluna deyən lazımdır ki, ay əhli-müsəlman, 1 fəsil 1 rübü, yəni 3 ayı əhatə edir. Ona görə də bir fəsil səni digər fəslə yetirə bilər, illərə deyil. Uşaqların xarici dillərə hazırlaşmasının, qara qaşların millərə bənzəməsinin, Tansu Çillərə salam göndərilməsinin fəsillərə nə dəxli var, axı?...

Bu cür bərbad və ürəkağrıdan nümunələr çoxdur, onları saymaqla bitməz. Amma nə qədər ki ədəbi siyasətin həyata keçirilməsində qanuni tələblər müəyyənləşdirilməyib, ədəbi mühitdə senzura yenidən bərpa olunmayıb ədəbiyyatımızın üz qarası olanların sayı durmadan artacaq, sözün qüdrəti və dəyəri itəcək, poeziyamız, nəsrimiz və publisistikamız məhvə sürüklənəcək.

Girdirmə, geydirmə və əldəqayırma “şair”lərə, “yazıçı”lara və “publicist”lərə isə son söz olaraq mərhum şairimiz Mikayıl Müşfiqin bir şeirindən 2 misranı ərməğan etmək istəyirəm:

“Şairəm söyləyir, yerindən duran,

İnsanın üzündə həya gərəkdir”…

MİA.AZ