$\"Biz bu sülh gündəliyini dəstəkləyir və...\" - Milli Məclisin deputatları və QHT rəhbərləri ABŞ senatorlarına cavab məktubu göndərdi$

"Biz bu sülh gündəliyini dəstəkləyir və..." - Milli Məclisin deputatları və QHT rəhbərləri ABŞ senatorlarına cavab məktubu göndərdi

Prezident onlara yeni vəzifə verdi - Sərəncam

$ABŞ Dövlət katibi Nobel mükafatçısına qəzəbləndi: \"Ya  BCM təhdidlərini dayandıracaq, ya da biz onu ortadan qaldıracağıq\"$

ABŞ Dövlət katibi Nobel mükafatçısına qəzəbləndi: "Ya BCM təhdidlərini dayandıracaq, ya da biz onu ortadan qaldıracağıq"

$Kılıçdaroğlu Ərdoğanın partiyasına qatılan bələdiyyə sədri haqda elə iddia irəli sürdü ki? - \"Sizcə, o, AK Partiyaya xidmət edəcək?\"$

Kılıçdaroğlu Ərdoğanın partiyasına qatılan bələdiyyə sədri haqda elə iddia irəli sürdü ki? - "Sizcə, o, AK Partiyaya xidmət edəcək?"

$Həbsdə olan jurnalistlər bəraət istədilər: \"Onsuz da bizi elə linç edibsiz ki, buraxsanız belə, evdən çıxa bilməyəcəyik\" - Məhkəmə iclası$

Həbsdə olan jurnalistlər bəraət istədilər: "Onsuz da bizi elə linç edibsiz ki, buraxsanız belə, evdən çıxa bilməyəcəyik" - Məhkəmə iclası

Beyləqan rayonunda məktəbdə zəhərlənmə olub - AÇIQLAMALAR

DEPUTATLAR AYIN 13-DƏ TOPLANACAQ - 13 məsələ müzakirə olunacaq - SİYAHI

Putin İlham Əliyevlə bir arada - FOTOLAR

Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi Rauf Mirqədirovla bağlı qərar verdi

Türkiyədə iki məşhur jurnalist saxlanıldı - İkisi isə ifadəyə çağırıldı

Coca-Cola çökür? - Yüzlərlə filialı olan nəhəng brend satılır

Keçmiş partiya sədrinə kompensasiya ödəniləcək - Əli Əliyev barışdı

Aqrar Sığorta - Fermerin təhlükəsizlik zəmanəti və kənd təsərrüfatının dayanıqlı inkişafının təmini

İQTİSADİYYAT

24.06.2026, 12:31

Kənd təsərrüfatı hər bir ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından biridir. Azərbaycanın iqtisadiyyatında da aqrar sektor mühüm yer tutur və minlərlə fermer ailəsinin əsas gəlir mənbəyidir. Lakin bu sahə təbiət hadisələri, xəstəliklər, iqlim dəyişiklikləri və digər gözlənilməz risklərlə daim üz-üzə qalır. Məhz buna görə də dövlət dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən aqrar sığorta mexanizmi fermerlərin maliyyə təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayır.

Mia.az xəbər verir ki, son illər Azərbaycanda aqrar sığorta sisteminin inkişafı və əhatə dairəsinin genişlənməsi fermerlərin bu mexanizmə olan etimadını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Aqrar Sığorta Fondunun 2025-ci ilin yekunlarına dair açıqladığı göstəricilər də bunu bir daha təsdiqləyir.

2025-ci ildə ölkənin 54 rayonunda fermer və təsərrüfat sahiblərinə ümumilikdə 9,2 milyon manat məbləğində sığorta ödənişi həyata keçirilib. Bunun 8,8 milyon manatı bitkiçilik, 400 min manatı isə heyvandarlıq sahəsində baş vermiş sığorta hadisələri üzrə ödənilib. Bu göstəricilər aqrar sığortanın artıq praktik nəticələr verdiyini və fermerlərin üzləşdiyi maliyyə itkilərinin kompensasiyasında mühüm alətə çevrildiyini göstərir.

Ödənişlərin coğrafiyası da ildən-ilə genişlənir. Əvvəlki illərlə müqayisədə Zərdab, Astara, Oğuz, Abşeron, Siyəzən, Xızı, Sabunçu və Cəbrayıl rayonlarında, eləcə də ilk dəfə olaraq Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək və Şahbuz rayonlarında sığorta ödənişlərinin həyata keçirilməsi aqrar sığortanın ölkənin bütün bölgələrində yayılmasının göstəricisidir.

Müasir kənd təsərrüfatında risklərin idarə olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təbiət hadisələrinin intensivləşməsi, iqlim dəyişikliklərinin təsiri və bazar şəraitinin dəyişkənliyi fermerlərin fəaliyyətini daha həssas edir. Aqrar sığorta isə məhz bu risklərin təsirini minimuma endirərək fermerlərin maliyyə dayanıqlığını qoruyur.

Bitkiçilik məhsulları dolu, fırtına, qasırğa, sel-subasma, leysan, şaxtavurma, yanğın, vəhşi heyvanların hücumu və üçüncü şəxslərin hərəkətləri kimi çoxsaylı risklərdən sığortalanır. Eyni zamanda heyvandarlıq təsərrüfatları yoluxucu xəstəliklər, zəhərlənmə, təbii fəlakətlər, avtomobil vurması, qəza nəticəsində tələf olma və digər təhlükələrə qarşı qorunur.

Aqrar sığorta mexanizminin ən mühüm üstünlüklərindən biri dövlət dəstəyidir. Mövcud qaydalara əsasən, sığorta haqqının 50 faizi dövlət tərəfindən ödənilir. Bu isə fermerlərin çox aşağı məbləğ ödəməklə yüksək məbləğdə sığorta təminatı əldə etməsinə imkan yaradır.

Bunun ən yaxşı nümunələrindən biri Ucar rayonunda keçirilən maarifləndirici görüş zamanı açıqlanan rəqəmlərdir. Belə ki, rayonda 1000 manatlıq buğda məhsulunu cəmi 7,4 manata, 1000 manatlıq arpa məhsulunu isə 9,5 manata sığortalamaq mümkündür. Nəzərə alsaq ki, bir hektar sahənin becərilməsi üçün fermer minimum 600-700 manat vəsait sərf edir, bu halda sığorta haqqının ümumi xərcdə payı təxminən 1 faiz təşkil edir. Belə aşağı məbləğ qarşılığında fermer öz məhsulunu çoxsaylı risklərdən qorumuş olur.

Ucar rayonunda indiyədək fermerlərə təxminən 190 min manat sığorta ödənişi həyata keçirilib. Bunun 115 min manata yaxını bitkiçilik, 75 min manatı isə heyvandarlıq üzrə ödənilib. Bu fakt aqrar sığortanın real hadisələr zamanı fermerlərin yanında olduğunu və onların itkilərinin əhəmiyyətli hissəsini kompensasiya etdiyini göstərir.

Xüsusilə meyvə bağları üçün qış mövsümü yüksək risk dövrü hesab olunur. Güclü şaxtalar, normadan artıq yağan qar, fırtına və digər hava hadisələri bağlara ciddi ziyan vura bilir. Belə hallarda aqrar sığorta bağ sahibinin maliyyə təhlükəsizliyini təmin edən yeganə effektiv vasitələrdən biridir. Dövlət tərəfindən sığorta haqqının yarısının ödənilməsi bağ sahiblərinə əlavə maliyyə yükü yaratmadan öz təsərrüfatlarını qorumaq imkanı verir.

Aqrar sığortaya marağın artmasının əsas göstəricilərindən biri də sığortalanan əkin sahələrinin həcminin sürətlə böyüməsidir. 2025-ci ildə Azərbaycanda ümumilikdə 391 min hektara yaxın əkin sahəsi sığortalanıb. Bu sahələrə buğda, arpa, qarğıdalı, pambıq, bostan və tərəvəz bitkiləri, texniki bitkilər, eləcə də meyvə bağları daxildir.

Hesabat ilində fermerlərlə Aqrar Sığorta Fondu arasında 56 min 518 sığorta müqaviləsi bağlanıb. Müqavilələrin sayı əvvəlki illərlə müqayisədə davamlı artım nümayiş etdirir. Bu isə fermerlərin aqrar sığortanın faydasını daha yaxşı dərk etdiyini və ona etibar etdiyini göstərir.

2025-ci ildə sığortalanan əkin sahələrinə görə 13 milyon manat sığorta haqqı toplanıb və bunun müqabilində fermerlərə 577 milyon manat məbləğində sığorta təminatı təqdim olunub. Başqa sözlə, fermerlərin ödədiyi nisbətən kiçik məbləğ qarşılığında yüz milyonlarla manatlıq təsərrüfat və məhsul dövlət dəstəyi ilə qorunub.

Bu gün aqrar sığorta təkcə fermerlərin maliyyə müdafiə vasitəsi deyil, həm də kənd təsərrüfatının davamlı inkişafını təmin edən mühüm iqtisadi alətdir. Sığortalanmış təsərrüfatlar daha inamla investisiya qoyur, yeni texnologiyalar tətbiq edir və istehsal həcmlərini artırırlar. Bu isə nəticə etibarilə ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə, kənd yerlərində məşğulluğun artmasına və aqrar sektorun rəqabət qabiliyyətinin yüksəlməsinə xidmət edir.

Fermerlərin və təsərrüfat sahiblərinin aqrar sığortanın təqdim etdiyi imkanlardan maksimum istifadə etməsi, dövlət dəstəyindən yararlanaraq məhsullarını və heyvanlarını vaxtında sığortalaması onların gələcək fəaliyyətinin təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Aqrar Sığorta Fondunun həyata keçirdiyi maarifləndirmə tədbirləri, sadələşdirilmiş müraciət prosedurları və elektron ödəniş imkanları bu prosesi daha da əlçatan edir.

Mövcud rəqəmlər göstərir ki, aqrar sığorta Azərbaycanda kənd təsərrüfatının inkişafında strateji əhəmiyyət daşıyan mexanizmə çevrilib və yaxın illərdə onun əhatə dairəsinin daha da genişlənəcəyi gözlənilir.

Məqalə Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə yardımı ilə hazırlanmışdır.

Məqalənin məzmununda əks olunan fikir və mülahizələr müəllifə aiddir və Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin rəsmi mövqeyini əks etdirməyə bilər.