İstefa verən deputat bu partiyaya keçdi - FOTO

İcra başçısı aqrar sahənin inkişaf etdirilməsi ilə bağlı bir neçə təklif irəli sürüb - Müşavirədə

$Nazir: \"Pambıqçılığın inkişafına mane olan problemlər var\"$

Nazir: "Pambıqçılığın inkişafına mane olan problemlər var"

$ Məhəmməd Baqir Qalibaf Bakıda: \"İranın müqavimətinin nəticəsidir ki...\"$

Məhəmməd Baqir Qalibaf Bakıda: "İranın müqavimətinin nəticəsidir ki..."

$Şirvan Sukanal İdarəsinin \"tiktoker\" işçisi saxlanıldı$

Şirvan Sukanal İdarəsinin "tiktoker" işçisi saxlanıldı

$Prezidentin köməkçisi müşavirədə: \"Bitkiçilik, heyvandarlıq, meyvəçilik, quşçuluq, balıqçılıq, kartofçuluq...\" (YENİLƏNİB)$

Prezidentin köməkçisi müşavirədə: "Bitkiçilik, heyvandarlıq, meyvəçilik, quşçuluq, balıqçılıq, kartofçuluq..." (YENİLƏNİB)

$Vüsal Qasımlı: \"Bu dəyişikliklər sığorta sektorunun rolunu daha da artırıb\"$

Vüsal Qasımlı: "Bu dəyişikliklər sığorta sektorunun rolunu daha da artırıb"

Keşlə sakinləri niyə kompensasiyanı ala bilmir? - VİDEO

İlham Əliyev İƏT Parlament İttifaqı Konfransının 20-ci sessiyasının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb

Bakı–Tbilisi–Bakı marşrutu üzrə qatar bileti... - Satış müddəti uzadıldı

Respublika Klinik Xəstəxanasında tibb bacıları kütləvi zəhərlənib? - TƏBİB xəbəri nə təsdiqləyib, nə də təkzib edir

DÇ-2026: Xorvatiya ilk 3 xalını qazandı, Kolumbiya isə növbəti tura vəsiqəni təmin etdi

Aqrar Sığorta - Fermerin təhlükəsizlik zəmanəti və kənd təsərrüfatının dayanıqlı inkişafının təmini

İQTİSADİYYAT

Bugün, 12:31

Kənd təsərrüfatı hər bir ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından biridir. Azərbaycanın iqtisadiyyatında da aqrar sektor mühüm yer tutur və minlərlə fermer ailəsinin əsas gəlir mənbəyidir. Lakin bu sahə təbiət hadisələri, xəstəliklər, iqlim dəyişiklikləri və digər gözlənilməz risklərlə daim üz-üzə qalır. Məhz buna görə də dövlət dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən aqrar sığorta mexanizmi fermerlərin maliyyə təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayır.

Mia.az xəbər verir ki, son illər Azərbaycanda aqrar sığorta sisteminin inkişafı və əhatə dairəsinin genişlənməsi fermerlərin bu mexanizmə olan etimadını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Aqrar Sığorta Fondunun 2025-ci ilin yekunlarına dair açıqladığı göstəricilər də bunu bir daha təsdiqləyir.

2025-ci ildə ölkənin 54 rayonunda fermer və təsərrüfat sahiblərinə ümumilikdə 9,2 milyon manat məbləğində sığorta ödənişi həyata keçirilib. Bunun 8,8 milyon manatı bitkiçilik, 400 min manatı isə heyvandarlıq sahəsində baş vermiş sığorta hadisələri üzrə ödənilib. Bu göstəricilər aqrar sığortanın artıq praktik nəticələr verdiyini və fermerlərin üzləşdiyi maliyyə itkilərinin kompensasiyasında mühüm alətə çevrildiyini göstərir.

Ödənişlərin coğrafiyası da ildən-ilə genişlənir. Əvvəlki illərlə müqayisədə Zərdab, Astara, Oğuz, Abşeron, Siyəzən, Xızı, Sabunçu və Cəbrayıl rayonlarında, eləcə də ilk dəfə olaraq Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək və Şahbuz rayonlarında sığorta ödənişlərinin həyata keçirilməsi aqrar sığortanın ölkənin bütün bölgələrində yayılmasının göstəricisidir.

Müasir kənd təsərrüfatında risklərin idarə olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təbiət hadisələrinin intensivləşməsi, iqlim dəyişikliklərinin təsiri və bazar şəraitinin dəyişkənliyi fermerlərin fəaliyyətini daha həssas edir. Aqrar sığorta isə məhz bu risklərin təsirini minimuma endirərək fermerlərin maliyyə dayanıqlığını qoruyur.

Bitkiçilik məhsulları dolu, fırtına, qasırğa, sel-subasma, leysan, şaxtavurma, yanğın, vəhşi heyvanların hücumu və üçüncü şəxslərin hərəkətləri kimi çoxsaylı risklərdən sığortalanır. Eyni zamanda heyvandarlıq təsərrüfatları yoluxucu xəstəliklər, zəhərlənmə, təbii fəlakətlər, avtomobil vurması, qəza nəticəsində tələf olma və digər təhlükələrə qarşı qorunur.

Aqrar sığorta mexanizminin ən mühüm üstünlüklərindən biri dövlət dəstəyidir. Mövcud qaydalara əsasən, sığorta haqqının 50 faizi dövlət tərəfindən ödənilir. Bu isə fermerlərin çox aşağı məbləğ ödəməklə yüksək məbləğdə sığorta təminatı əldə etməsinə imkan yaradır.

Bunun ən yaxşı nümunələrindən biri Ucar rayonunda keçirilən maarifləndirici görüş zamanı açıqlanan rəqəmlərdir. Belə ki, rayonda 1000 manatlıq buğda məhsulunu cəmi 7,4 manata, 1000 manatlıq arpa məhsulunu isə 9,5 manata sığortalamaq mümkündür. Nəzərə alsaq ki, bir hektar sahənin becərilməsi üçün fermer minimum 600-700 manat vəsait sərf edir, bu halda sığorta haqqının ümumi xərcdə payı təxminən 1 faiz təşkil edir. Belə aşağı məbləğ qarşılığında fermer öz məhsulunu çoxsaylı risklərdən qorumuş olur.

Ucar rayonunda indiyədək fermerlərə təxminən 190 min manat sığorta ödənişi həyata keçirilib. Bunun 115 min manata yaxını bitkiçilik, 75 min manatı isə heyvandarlıq üzrə ödənilib. Bu fakt aqrar sığortanın real hadisələr zamanı fermerlərin yanında olduğunu və onların itkilərinin əhəmiyyətli hissəsini kompensasiya etdiyini göstərir.

Xüsusilə meyvə bağları üçün qış mövsümü yüksək risk dövrü hesab olunur. Güclü şaxtalar, normadan artıq yağan qar, fırtına və digər hava hadisələri bağlara ciddi ziyan vura bilir. Belə hallarda aqrar sığorta bağ sahibinin maliyyə təhlükəsizliyini təmin edən yeganə effektiv vasitələrdən biridir. Dövlət tərəfindən sığorta haqqının yarısının ödənilməsi bağ sahiblərinə əlavə maliyyə yükü yaratmadan öz təsərrüfatlarını qorumaq imkanı verir.

Aqrar sığortaya marağın artmasının əsas göstəricilərindən biri də sığortalanan əkin sahələrinin həcminin sürətlə böyüməsidir. 2025-ci ildə Azərbaycanda ümumilikdə 391 min hektara yaxın əkin sahəsi sığortalanıb. Bu sahələrə buğda, arpa, qarğıdalı, pambıq, bostan və tərəvəz bitkiləri, texniki bitkilər, eləcə də meyvə bağları daxildir.

Hesabat ilində fermerlərlə Aqrar Sığorta Fondu arasında 56 min 518 sığorta müqaviləsi bağlanıb. Müqavilələrin sayı əvvəlki illərlə müqayisədə davamlı artım nümayiş etdirir. Bu isə fermerlərin aqrar sığortanın faydasını daha yaxşı dərk etdiyini və ona etibar etdiyini göstərir.

2025-ci ildə sığortalanan əkin sahələrinə görə 13 milyon manat sığorta haqqı toplanıb və bunun müqabilində fermerlərə 577 milyon manat məbləğində sığorta təminatı təqdim olunub. Başqa sözlə, fermerlərin ödədiyi nisbətən kiçik məbləğ qarşılığında yüz milyonlarla manatlıq təsərrüfat və məhsul dövlət dəstəyi ilə qorunub.

Bu gün aqrar sığorta təkcə fermerlərin maliyyə müdafiə vasitəsi deyil, həm də kənd təsərrüfatının davamlı inkişafını təmin edən mühüm iqtisadi alətdir. Sığortalanmış təsərrüfatlar daha inamla investisiya qoyur, yeni texnologiyalar tətbiq edir və istehsal həcmlərini artırırlar. Bu isə nəticə etibarilə ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə, kənd yerlərində məşğulluğun artmasına və aqrar sektorun rəqabət qabiliyyətinin yüksəlməsinə xidmət edir.

Fermerlərin və təsərrüfat sahiblərinin aqrar sığortanın təqdim etdiyi imkanlardan maksimum istifadə etməsi, dövlət dəstəyindən yararlanaraq məhsullarını və heyvanlarını vaxtında sığortalaması onların gələcək fəaliyyətinin təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Aqrar Sığorta Fondunun həyata keçirdiyi maarifləndirmə tədbirləri, sadələşdirilmiş müraciət prosedurları və elektron ödəniş imkanları bu prosesi daha da əlçatan edir.

Mövcud rəqəmlər göstərir ki, aqrar sığorta Azərbaycanda kənd təsərrüfatının inkişafında strateji əhəmiyyət daşıyan mexanizmə çevrilib və yaxın illərdə onun əhatə dairəsinin daha da genişlənəcəyi gözlənilir.

Məqalə Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə yardımı ilə hazırlanmışdır.

Məqalənin məzmununda əks olunan fikir və mülahizələr müəllifə aiddir və Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin rəsmi mövqeyini əks etdirməyə bilər.