jpg-1774433776.jpg)
Geosiyasi boşluq və rəqəmsal oyun: Azərbaycan fintech yarışında mövqelərini gücləndirir
25-03-2026 [19:25]
Nüfuzlu beynəlxalq maliyyə və texnologiya mediasında maraqlı bir məqalə dərc olundu. “The Fintech Times” platformasında yayımlanan və Richie Santosdiaz tərəfindən qələmə alınan “The Caucasus: Azerbaijan’s Fintech and Digital Ecosystem in 2026” (“Cənubi Qafqaz: Azərbaycanın 2026-cı ildə fintech və rəqəmsal ekosistemi”) adlı yazı Azərbaycanın rəqəmsal transformasiyasına diqqət çəkir.
Cənubi Qafqazda baş verənlər artıq təkcə siyasət və təhlükəsizlik məsələsi deyil. Regionda yeni bir oyun qurulur və bu oyunun əsas alətlərindən biri də fintech-dir. Azərbaycan isə bu dəyişimin mərkəzinə doğru hərəkət edir.
Uzun illər ölkənin iqtisadi modeli enerji resurslarına əsaslanırdı. Bu gün isə paralel olaraq yeni bir istiqamət formalaşır — rəqəmsal maliyyə sistemi. Açıq bankçılıq təşəbbüsləri, ani ödəniş infrastrukturu və rəqəmsal xidmətlərin genişlənməsi göstərir ki, bu transformasiya artıq geri dönməz mərhələyə keçib.
Amma əsas məsələ təkcə texnologiya deyil. Əsas məsələ zamanlamadır.
Rusiya və İranın Qərblə qarşıdurması regionda uzun illər mövcud olan balansı sarsıdır. Bu iki ölkə onilliklər boyu regionda alternativ iqtisadi və siyasi inteqrasiya modellərinin qarşısını alan əsas güclər olub. Bu gün isə onların diqqəti və resursları başqa istiqamətlərə yönəlib. Bu isə real bir geosiyasi boşluq yaradır.
Geosiyasətdə boşluq isə heç vaxt boş qalmır. Məhz bu məqamda Azərbaycan və Türkiyə xətti ön plana çıxır. Orta Dəhliz artıq sadəcə nəqliyyat layihəsi deyil. Bu, Avropa ilə Asiyanı birləşdirən yeni iqtisadi və maliyyə sisteminin onurğa sütununa çevrilir.
Bu sistemin işləməsi üçün isə təkcə yollar və limanlar kifayət deyil. Ona paralel olaraq rəqəmsal maliyyə infrastrukturu qurulmalıdır. Fintech məhz burada strateji alətə çevrilir.
Sərhədlərarası ödənişlər, rəqəmsal bankçılıq, ani maliyyə əməliyyatları və inteqrasiya olunmuş platformalar yeni iqtisadi əlaqələrin əsasını təşkil edir. Bu baxımdan fintech artıq ayrıca sektor deyil — bu, yeni geosiyasi iqtisadiyyatın infrastrukturu kimi çıxış edir.
Azərbaycanın fintech ekosistemi hələ kiçikdir. Lakin onun əsas üstünlüyü sürət və koordinasiyadadır. Dövlət, bank sektoru və texnoloji şirkətlər arasında qurulan əlaqəli model daha çevik qərar qəbul etməyə və sürətli adaptasiyaya imkan verir.
Bu isə vacibdir. Çünki hazırkı mərhələ uzun sürməyəcək.
Regionda yaranan imkan pəncərəsi qısamüddətlidir. Əgər Azərbaycan bu dövrdə öz rəqəmsal və maliyyə infrastrukturunu gücləndirə bilsə, o zaman təkcə regional iştirakçı deyil, yeni sistemin qurucularından birinə çevrilə bilər. Əks halda isə bu prosesdə passiv rol almaq riski qalır. Reallıq sadədir. Zəiflər mövcud sistemin içində sıxılır, güclülər isə sistemi dəyişir.
Bu gün Azərbaycan qarşısında duran seçim də bundan ibarətdir. Ya dəyişən geosiyasi reallıqdan istifadə edib öz mövqelərini gücləndirmək, ya da başqalarının qurduğu qaydalara uyğunlaşmaq.
Fintech bu seçimdə texniki detal deyil. Bu, strateji alətdir. Və bu alətdən necə istifadə olunacağı Azərbaycanın gələcək iqtisadi və geosiyasi rolunu müəyyən edəcək.
Elbəyi Həsənli
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Rusiya və İran çökür - Türkiyə və Azərbaycan isə...
Geosiyasi boşluq və rəqəmsal oyun: Azərbaycan fintech yarışında mövqelərini gücləndirir
Biznesin ürəyi müştəridir
Səlim Müslümovun əmlakı 600 min manata satılıb - Hərracda
“ÜMİDSİZ BİR ƏDƏBİYYAT” - Müəllif Selcan Ədalətin gözlərindəki o sevinc, qəbindəki o fərəh heç yadımdan çıxmır...
Xəzərdə zəlzələ olub
Prezident İlham Əliyev Mərkəzin açılışında - FOTOLAR
Onların imtahan nəticəsi ləğv olunacaq? - DİM-dən izahat
Hava ilə bağlı əhaliyə - Xəbərdarlıq
İlham Əliyev Yunanıstan prezidentinə məktub göndərib - MƏTN
Azərbaycan nefti 116 dollara satılır
Səbinə Əliyeva Ruben Vardanyanla görüşüb
Spikerdən jurnalistə irad: “Niyə siz “Artsax” deyirsiniz?!” - “Qarabağ da Azərbaycana məxsusdur”
NETANYAHU TRAMPI DİNLƏMƏDİ: "Biz İranı vurmağa davam edəcəyik"
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Trampdan İranla bağlı bəyanat: "Onların lideri yoxdur, rejim dəyişdi, indi razılaşma istəyirlər" - "Bizə neft və qaz hədiyyə edirlər"
"Azəriqaz"da Fəxri Fərman hansı əsaslarla və kimlərə verilir? - Komitə sədri Baş direktorla "Həmkarlar"a maraqlı suallar ünvanladı
Qəzəbli və revanşist Putin... - Kremlsiz Qafqaz və... (TƏHLİL)
Sabahdan bəzi yerlərdə yağıntı intensivləşəcək - Xəbərdarlıq
"Güney Azərbaycan artıq kənardan izlənilən region deyil" - TƏHLİL
Xəzər rayonunda qaya daşlarını zədələyən şəxs saxlanılıb
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
“Aİ-92” markalı benzin ucuzlaşacaq, yoxsa...? - Ekspertdən bahalaşan neftlə bağlı açıqlama
"Mənə dedilər ki, sən neynirsən?" - Niyaməddin Musayev
"Türkiyə və Azərbaycan müharibəyə sürüklənir" - TƏHLİL
RƏSMİ TEHRAN ABŞ-a ÖZ ŞƏRTLƏRİNİ RƏSMƏN AÇIQLADI: "Əks halda müharibə davam edəcək"
“Qarabağ”ın qolkiperi komandadan ayrılır?
İranın yeni xəritəsi cızılır - Cənubi Azərbaycanın taleyi kürdlərin əlindədir? (TƏHLİL)
İranın qaz təsərrüaftı bombalanıb
Kolumbiyada təyyarə qəzası: 70 nəfər ölüb
Azərbaycan nefti 116 dollara satılır
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Ceyhun Bayramovla İran XİN başçısı telefonda danışdı - "Xəzər dənizi bölgəsində təhlükəsizliyin təmin olunması və..."
Pensiya ilə bağlı mühim xəbər: İş stajı 25 ilə çatmayan şəxslər...
Si Cinpin Prezident İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb
Ağdaşda 70 yaşlı qadın öldürülüb - Oğlu saxlanılıb (YENİLƏNİB)
İlham Əliyev Şamaxıda - FOTOLAR
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
İsrail Türkiyəni vuracaqmı? - Cavab Ərdoğandan gəldi
Prezident İlham Əliyev Şahbaz Şərifə məktub göndərib - MƏTN