Mehdi Hüseynzadə: tarix, kino və yaddaş üzərindən qurulan diplomatiya
MƏDƏNİYYƏT
23.03.2026, 18:01
Avropa mediasında yayılan bir xəbər ilk baxışda mədəniyyət hadisəsi kimi görünə bilər. Lakin diqqətlə baxdıqda bu, daha dərin və çoxqatlı prosesin bir hissəsidir.
Avropanın kino sənayesi üzrə ixtisaslaşmış platforması olan "Film New Europe" yazır ki, Sloveniyanın dövlət yayımçısı RTV Slovenia nümayəndələri Bakıda Mehdi Hüseynzadə haqqında film layihəsini müzakirə ediblər. Bu, təkcə bir film ideyası deyil. Bu, tarix üzərindən qurulan siyasi və mədəni xəttin davamıdır.
Mehdi Hüseynzadə Azərbaycan üçün qəhrəmandır. Amma onun hekayəsi yalnız milli çərçivəyə sığmır. O, II Dünya müharibəsi dövründə Sloveniyada partizan hərəkatında iştirak edib və məhz orada həlak olub. Bu fakt onu Azərbaycanla Avropa arasında simvola çevirir.
Məhz buna görə də onun xatirəsi Sloveniyada qorunur. Nova Gorica yaxınlığında ucaldılan abidə bu yaddaşın konkret ifadəsidir. Bu abidə 2007-ci ildə açılıb və Azərbaycan–Sloveniya münasibətlərində simvolik hadisələrdən biri hesab olunur.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin həmin abidənin açılış mərasimində iştirakı isə bu məsələyə verilən siyasi əhəmiyyətin göstəricisidir. Cənab Əliyevin çıxışında səsləndirdiyi fikir bu yanaşmanı açıq şəkildə ortaya qoyur: “Mehdi Hüseynzadə təkcə Azərbaycan xalqının deyil, Avropa xalqlarının da azadlığı uğrunda mübarizə aparmış qəhrəmandır.”
Bu cümlə sadə xatırlatma deyil. Bu, siyasi mesajdır. Çünki bu yanaşma ilə Azərbaycan öz tarixini Avropanın ortaq yaddaşına daxil edir. Bu, “bizim qəhrəman” modelindən “ortaq qəhrəman” modelinə keçiddir. Bu prosesin arxasında isə daha incə və bəzən görünməyən detallar dayanır.
Akademik Rəfail Hüseynov – hazırda Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi sədrinin müavini – şəxsi söhbətlərimizdə dəfələrlə vurğulamışdı ki, İlham Əliyev Mehdi Hüseynzadənin abidəsinin ucaldılması məsələsinə xüsusi diqqət yetirib. Onun sözlərinə görə, Prezident bu layihənin yalnız siyasi yox, hətta texniki və estetik detallarına qədər şəxsən müdaxilə edib. Bu, məsələnin sadəcə protokol səviyyəsində olmadığını göstərir.
RTV Slovenia-nın film layihəsi göstərir ki, Mehdi Hüseynzadə artıq yalnız tarixi fiqur deyil. O, vizual mədəniyyətə daxil olur. Kino vasitəsilə daha geniş auditoriyaya çıxır. Bu isə onun simvolik çəkisini daha da artırır.
Bu kontekstdə bir detal xüsusi diqqət çəkir. Mehdi Hüseynzadənin həyatı artıq sovet dövründə ekranlaşdırılıb. “Uzaq sahillərdə”*filmi 1958-ci ildə çəkilib və Azərbaycan kinosunun kult nümunələrindən birinə çevrilib.
Film təkcə ölkə daxilində deyil, bütün SSRİ məkanında böyük uğur qazanmışdı. Müxtəlif mənbələrə görə, bu filmə on milyonlarla tamaşaçı baxıb. Bu gün də Azərbaycan tamaşaçısı üçün həmin film aktualdır və Mehdi Hüseynzadənin obrazı məhz bu ekran işi vasitəsilə kollektiv yaddaşda yaşayır.
Beləliklə, bir partizan hekayəsi bir neçə mərhələdən keçir: əvvəl tarix olur, sonra kinoya çevrilir
və nəhayət, geopolitik yaddaş elementinə dönür. Bu gün Avropada yeni film layihəsinin müzakirəsi göstərir ki, bu proses davam edir. Tarix burada sadəcə keçmiş deyil. O, bu günün siyasətində istifadə olunan resursdur. Mehdi Hüseynzadə isə bu resursun mərkəzində dayanır.
Elbəyi Həsənli
MİA.AZ
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Yeni hakimlər Ali Məhkəmədə and içdi - FOTOLAR
Bugün, 16:16 CƏMİYYƏT
-
Rusiya və Ukrayna arasında enerji atəşkəsi... - Son razılaşma nə vəd edir? (TƏHLİL)
Bugün, 16:01 DÜNYA
-
Paşinyan: "Rusiya ilə münasibətlərimiz artıq əvvəlki kimi ola bilməz"
Bugün, 16:01 SİYASƏT
-
NAXÇIVAN NÜMAYƏNDƏLİYİNİN RƏHBƏRİ POSTUNA ŞOK TƏYİNAT - Rəhbər vəzifəsi kimə tapşırıldı? (FOTOLAR)
Bugün, 15:43 SİYASƏT
-
Prezident İlham Əliyev yeni qanunları imzalayıb
Bugün, 15:31 GÜNDƏM
-
Prezident SOCAR-la bağlı Pay Bölgüsü Sazişini təsdiqlədi
Bugün, 15:30 İQTİSADİYYAT
-
DÖVLƏTİN LİBASI - KONSTİTUSİYA ƏVƏZİNƏ FƏTVA VERƏNLƏR... - Peyğəmbərimiz məktəbi məscidə, yoxsa məscidi məktəbə çevirməyi buyurub?
Bugün, 15:17 SİYASƏT
-
Prezident 102 tələbəyə təqaüd ayırdı - Sərəncam + SİYAHI
Bugün, 15:15 GÜNDƏM
-
Prezident İlham Əliyev daha bir sazişi təsdiqlədi
Bugün, 15:11 GÜNDƏM
-
Qaradağda məktəb direktorunun maşını yandırılıb
Bugün, 15:05 GÜNDƏM
-
"Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Təhsil Qrantı" proqramı üzrə 100 nəfər nəfər qalib olub
Bugün, 14:53 CƏMİYYƏT
-
Baş həkim təqaüdə göndərildi
Bugün, 14:41 CƏMİYYƏT
-
İlham Əliyev Kambocanın Baş naziri görüşdü, yeni sənədlər imzalandı, birgə bəyanat verildi - FOTOLAR (Yenilənib)
Bugün, 14:29 GÜNDƏM
-
Mingəçevirdə tələbəni bıçaqlayıblar
Bugün, 14:26 KRİMİNAL
-
Əli Bağışın “Dörd tabut” hekayəsi 13 dildə çap olunub
Bugün, 14:19 MƏDƏNİYYƏT
-
KREDİT VERİLMƏ QAYDASI SƏRTLƏŞDİRİLDİ - Detallar
Bugün, 14:12 İQTİSADİYYAT
-
İctimai qaydanı kobud şəkildə pozan 37 nəfər həbs edildi - DİN açıqlama yaydı + VİDEO
Bugün, 14:07 GÜNDƏM
-
Sabiq nazirdən məktəb formaları ilə bağlı açıqlama: "Bu, mühüm əhəmiyyət daşıyır”
Bugün, 14:02 SİYASƏT
-
Azərbaycanın və Kambocanın birinci xanımları görüşüblər
Bugün, 13:59 GÜNDƏM
-
İlham Əliyevin adından Kamboca Baş nazirinin şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTOLAR
Bugün, 13:45 GÜNDƏM
-
Kim Çen Inın hərəkəti daha iki ölkəni qorxuya saldı
Bugün, 13:21 DÜNYA
-
Babək Quliyev UEFA-dan təyinat alıb
Bugün, 13:04 İDMAN
-
Türkiyənin 28 şəhərində sorğu: seçicilər hansı liderə güvənir?
Bugün, 12:45 SİYASƏT
-
XİN başçısı: "Pakistan "Məkkə Müdafiə Müqaviləsi"nə sadiqdir"
Bugün, 12:24 DÜNYA
-
Sabah yağış yağacaq
Bugün, 12:09 CƏMİYYƏT
-
Putinin sözçüsü: "Ukrayna reallığı qəbul etməli, siyasi iradə göstərməlidir, qaldı Zelenskiyə..."
Bugün, 11:59 GÜNDƏM
-
Orionid meteor yağışı yağacaq
Bugün, 11:52 GÜNDƏM
-
İranın daxili işlər naziri Azərbaycana gəlib
Bugün, 11:41 GÜNDƏM
-
Səfərbərlik Xidmətinin 121 əməkdaşı barəsində araşdırmalar aparılıb, cinayət işi açılıb - Baş Prokurorluq məlumat yaydı
Bugün, 11:31 GÜNDƏM
-
İrandan gözlənilməz gediş - Rəsmi Tehran Səudiyyə Ərəbistanı ilə Husilər arasında vasitəçilik təklif edib
Bugün, 11:20 SİYASƏT
-
Prezident İlham Əliyev İspaniya Kralına məktub ünvanlayıb - MƏTN
Bugün, 11:08 GÜNDƏM
-
"Qalatasaray" "Barselona" ilə oyuna hazırlaşır
Bugün, 10:56 İDMAN
-
"Kim Milyoner Olmaq İstər?"də yeni sürprizlər: Oktay Kaynarca getdi, qaydalar dəyişdi
Bugün, 10:36 İQTİSADİYYAT
-
Cibuti sahillərində qayıq batdı: 139 nəfər ölüb, aralarında uşaqlar da var
Bugün, 10:25 DÜNYA