00:00 13 iyul 2026

Hüzrdə “iqra” oynayan molla, toyda “bəh-bəh”li tamada… - Təbriz VƏFALI YAZIR

Hüzrdə “iqra” oynayan molla, toyda “bəh-bəh”li tamada… - Təbriz VƏFALI YAZIR

YAZARLAR

30.07.2025, 18:09

Təbriz VƏFALI

***

Yaxşı xatırlayıram, mən uşaqikən kəndimizdə toy mərasimlərinin keçirilməsi üçün “palatka”lar, çadırlı mağarlar qurulardı. Səhər çağı mağarın açılışı olardı, oynamaq, yeyib-içmək məclisi saat 19:00-dək davam edərdi. 

Məclisi idarə edən tamadaları dinləmək üçün tay-tuşlarımla “palatka”ların arxa tərəfində oturar, saatlarca tamadaların maraqlı söhbətlərinə qulaq asardıq. 

Həmin vaxtlarda hər kəs tamadalıq edə bilməzdi. Tamada mütləq toy adət-ənənəsini, poeziyanı, xalq yaradıclığını, folkloru əzbər bilməli, şeiri intonasiya ilə deməli idi. Çünki məclis əhlindən bəziləri tamadaya “zakaz” verirdilər ki, bəhmənkəs şairin filan şeirini de. Tamadanın hünəri nə idi həmin şeiri bilməsin. 

Yaxud, tamada “Qız bəyənmə”dən, “Qızgördü”dən, qız evinə “Xəbər göndərmə”dən, “Elçilik”dən, “Nişan”dan, “Toy güsgüsü”ndən, “Xonça gətirmə”dən, “Bayramlıq”dan, “Danışıgagəlmə”dən, “Cehiz”dən, “Kəlləqənd”dən, “Paltarbiçdi”dən, “Xınayaxdı”dan, “Toy dəvətnaməsi”ndən”, “Gəlinlik paltarı”ndan, “Gəlinbəzəmə”dən, “Bəylik papağı”ndan, “Bəylik paltarı”ndan, “Qız toyu”ndan, “Yolkəsdi”dən, “Gəlin aparma”dan tutmuş “Oğlan toyu”nadək bütün adət-ənənələri incəliyinə kimi bilməsə və söyləməyi bacarmasa, toylarımızda qırğın qopardı. Məclis əhli tamadanın başına min oyun açardı.

Son illərdə qədim tamadalığı əvəz edən müasir tamadalıqla məşğul olanlar toylarda sözügedən milli toy adət-ənənələrimiz barədə məlumat verməkdən, danışmaqdan yadırğayıblar. Müasir tamadalarımız toyun açılışı mərasimində bəy və gəlin tərəfinin adamlarından xələt yığmaqla, rəqs etmək, oynamaq istəyənlərdən şabaş almaqla, mikrofonda hərdən “bəh-bəh” deyə qışqırmaqla tamadalıq vəzifələrini bitmiş sayırlar…

Kəndimizdə dünyasını dəyişən şəxslərn ailə üzvləri, yaxınları həmişə yas məclislərinin aparılması üçün savadlı, dini bilgilərə sahib, dünyagörmüş mollalar çağırardılar. Çünki dəfn mərasimi bitdikdən sonra mollalar yas məclisinə toplaşanlara İslam dinindən danışmalı, müqəddəs dini kitabımız olan “Qurani-Kərim”in hikmətini açmalı, ayələri, kəlamları izah etməli, bir sözlə, məclis əhlinin dərdini yüngülləşdirməli və onların mənəvi rahatlıq tapmalarına dəstək olmalı idi. Həmin dövrlərdə mollalara dini suallar verən və cavablarını gözləyənlər də çox idi.

Son illərdə isə bəzi müasir mollalarımız yas məclislərində sadəcə “Qurani-Kərim”dən bəzi ayələri ərəbcə oxuyur, məclis əhli ehsan yediyi vaxtlarda telefonda “iqra” oynayır, vatsapda danışır, sosial şəbəkələrdəki videoları izləyir və sair. Maraqlı söhbətin edilməməsindən canı sıxılan, ərəbcə oxunan ayələri başa düşməyən məclis əhli isə ehsanı yedikdən dərhal sonra mollanın “Fatihə surəsi”ni oxumasını səbirsizliklə və dörd gözlə gözləyirlər. 

Ona görə də qədimiliyimizi, milli kimliyimizi unutmamaq üçün toylarımızda milli toy adət-ənənələrimizi, İslam ölkəsi olduğumuz üçün yas məclislərimizdə Allaha iman, gözəl əxlaq, düzgün tərbiyə, haqq-ədalət, xeyirxahlıq, sülh, təvazökarlıq, dövlətə və xalqa faydalı olmaq kimi dəyərləri təbliğ və təcəssüm edən islami dəyərləri hər kəsə sevdirməyə və yaşatmağa çalışmalıyıq.

Bu işdə babalı müasir mollalarımızın və tamadalarımızın boynuna… 

MİA.AZ

 

Dİgər xəbərlər

ABŞ–İran müharibəsi: diplomatiya bitdi, risklər böyüdü - Professor yazır

09.07.2026, 14:08

ABŞ–İran müharibəsi: diplomatiya bitdi, risklər böyüdü - Professor yazır
Məcburi köçkün statusu ləğv olundu: bu şəxslərə 3 il hər ay müavinət ödəniləcək - DEPUTAT YAZIR 

30.06.2026, 19:02

Məcburi köçkün statusu ləğv olundu: bu şəxslərə 3 il hər ay müavinət ödəniləcək - DEPUTAT YAZIR

Beynəlxalq Bank, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank... - Osman Gündüz problem və yoxa çıxan pullardan yazır

25.06.2026, 12:49

Beynəlxalq Bank, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank... - Osman Gündüz problem və yoxa çıxan pullardan yazır
\"Onu ilk dəfə həbs olunduğum gecə gördüm, dedi,  “Gördün, torbanı necə tikdim?” - Jurnalist həbsdən yeni çıxan generaldan yazdı

25.06.2026, 12:41

"Onu ilk dəfə həbs olunduğum gecə gördüm, dedi,  “Gördün, torbanı necə tikdim?” - Jurnalist həbsdən yeni çıxan generaldan yazdı
Bakıda tezliklə dəyişkən iş qrafiki... - Vüqar Bayramov yazır

11.06.2026, 09:28

Bakıda tezliklə dəyişkən iş qrafiki... - Vüqar Bayramov yazır
Həmin o parazit öz mənfəətini güdüb, rahatca işləyəcək, amma...

04.06.2026, 10:47

Həmin o parazit öz mənfəətini güdüb, rahatca işləyəcək, amma...
\"Reallıqları görmədən tənqid axınına qoşulmaq doğru deyil\" - Vahid Tağıyev yazır

31.05.2026, 18:24

"Reallıqları görmədən tənqid axınına qoşulmaq doğru deyil" - Vahid Tağıyev yazır
Qarşıda növbəti ağır mərhələ var:  ya yeni yol tapılmalı, ya yeni yol salınmalıdır

25.05.2026, 01:09

Qarşıda növbəti ağır mərhələ var:  ya yeni yol tapılmalı, ya yeni yol salınmalıdır
\"ADY-də problem artıq təkcə qiymət siyasəti deyil\" - Nazirlik yanında İc­timai Şu­ra üzvü 47 milyon dolların taleyini sorğulayır

22.05.2026, 17:19

"ADY-də problem artıq təkcə qiymət siyasəti deyil" - Nazirlik yanında İc­timai Şu­ra üzvü 47 milyon dolların taleyini sorğulayır
UŞAQ PULU, YOXSA NİSYƏ DƏFTƏRİ: “Doğub, törəyib, sonra da “pulumu verin!” deyə qışqırmayın” - Mirşahin elə sözlər yazdı ki...

22.05.2026, 11:12

UŞAQ PULU, YOXSA NİSYƏ DƏFTƏRİ: “Doğub, törəyib, sonra da “pulumu verin!” deyə qışqırmayın” - Mirşahin elə sözlər yazdı ki...
GÜRCÜSTANA QATAR QİYMƏTİ: SV və kupenin qiyməti gizlədilir - Nazirlik yanında Şura üzvü ağlasığmaz qiymət siyasətindən yazdı

20.05.2026, 17:26

GÜRCÜSTANA QATAR QİYMƏTİ: SV və kupenin qiyməti gizlədilir - Nazirlik yanında Şura üzvü ağlasığmaz qiymət siyasətindən yazdı
İTV-nin, yoxsa \"Hədəf\"in sahibinin qeyri-peşəkarlığı... - Yalçın İslamzadə \"sandığı açdı\"

20.05.2026, 15:22

İTV-nin, yoxsa "Hədəf"in sahibinin qeyri-peşəkarlığı... - Yalçın İslamzadə "sandığı açdı"

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR