AMEA-nın müxbir üzvü vəfat edib
CƏMİYYƏT
05.02.2025, 17:50
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) müxbir üzvü Rüfət Mir-Qasımov vəfat edib.
AMEA-dan Mia.az-a verilən məlumata görə, Rüfət Mir-Əsədulla oğlu Mir-Qasımov 17 aprel 1940-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, Moskva Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsini bitirib, elmlər namizədi, elmlər doktoru elmi dərəcələri alıb, 1989-cu ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (AEA) müxbir üzvü seçilib.
R. Mir-Qasımov AEA Fizika İnstitutunda (1963-1965) işləyib, 1965-ci ildən Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutunda (Dubna, Rusiya) aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışıb, sonra bir sıra xarici ölkələrin nüvə tədqiqatları mərkəzlərində elmi fəaliyyətini davam etdirib.
Rüfət Mir-Qasımovun tədqiqatları əsasən elementar zərrəciklər fizikası və sahə nəzəriyyəsinə həsr olunmuşdur. Lokal kvant nəzəriyyəsinə alternativ kvant sahə nəzəriyyəsinin qurulması onun mühüm nəticələrindən biridir. Alim burada Plank sabiti və işıq sürəti ilə yanaşı, yeni universal sabit – fundamental uzunluğu da daxil etmişdir. Bu nəzəriyyə çərçivəsində yüksək enerjilərdə yeni fiziki hadisələrin mövcudluğu proqnozlaşdırılıb.
Rüfət Mir-Qasımov relyativist konfiqurasiyalı fəza konsepsiyası əsasında iki cismin relyativist probleminə yanaşma üsulunu verib və Şredinger kvant mexanikasını inkişaf etdirib. Lorens qrupunda Kazimir operatorunu relyativistik hissəciklər arasında məsafə kimi interpretasiya etmiş və bunu kvant mexanikası məsələlərinin həllinə tətbiq edib. Bu interpretasiya və Furye ayrılmalarından istifadə etməklə fəzanın relyativistik konfiqurasiyasını qurmuş və bununla da dalğa tənliklərinin həllində differensial hesablamalarla yanaşı, sonlu fərqlər üsulunun tətbiqinin də səmərəliliyinin artırılmasına nail olub. Bu yanaşma proton modelinin, kvark modellərinin, yüksək enerjilərdə adronların yayılması, relyativistik nüvə fizikası və s. tədqiqatlarda geniş tətbiqini tapıb.
Alim həmçinin kvant sahə nəzəriyyəsinin hamilton təsvirindən istifadə etməklə işıq konusunda dinamikanın təsviri üçün səmərəli üsul işləmiş və tətbiq etdib. Kvant sahə nəzəriyyəsində kvazipotensial yanaşma əsasında relyativistik kvant mexanikasının sonlu-fərq variantını inkişaf etdirmişdir. Relyativistik kvant mexanikası çərçivəsində səpilmə nəzəriyyəsi və kvant mexanikasında istifadə olunan yaxınlaşmaların analoqlarını qurub, sonlu-fərq tənliklərinin xassələrinə əsaslanaraq, kvarkların konfaynment (tutulub saxlanma) mexanizmini təklif edib.
Kvant fəzası konsepsiyasını inkişaf etdirib, Şredinqer tənliyinin bir sıra dəqiq həllərini tapıb.
Rüfət Mir-Qasımov 150-dən çox elmi əsərin müəllifi idi
Allah rəhmət eləsin!
Dİgər xəbərlər
SON XƏBƏRLƏR
-
Bakıda həkimin sürücüsü ilə bağban arasında dava - Villada nə baş verib? + VİDEO
Bugün, 00:07 GÜNDƏM
-
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
Bugün, 00:06 CƏMİYYƏT
-
Tramp Tehranla anlaşa bilmədiklərini etiraf etdi: "Neftin qiymətinin enməsi İrandan aslıdır"
20.11.2026, 22:22 GÜNDƏM
-
SABİQ NAZİR İDARƏ MÜDİRİ TƏYİN OLUNDU - Əvvəlki müdirə isə Agentlikdə yeni vəzifə verildi
20.11.2026, 21:32 GÜNDƏM
-
Həbsdən çıxıb klubu geri aldılar
20.11.2026, 21:01 İDMAN
-
BDU-nun prorektoru vəzifədən azad olunub
20.11.2026, 20:56 CƏMİYYƏT
-
YAP Ordubad rayon təşkilatında partiyanın 34-cü ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirilib - FOTOLAR
20.11.2026, 18:50 SİYASƏT
-
DTX-dən XARİCDƏ NÖVBƏTİ ƏMƏLİYYAT: iki nəfər saxlanılaraq ölkəmizə gətirildi - FOTOLAR
20.11.2026, 18:45 KRİMİNAL
-
“Dörd tabut”u oxuyursan, düşünürsən...
20.11.2026, 18:34 MƏDƏNİYYƏT
-
Arda Çakmak klub prezidentliyindən gedir: "Namizəd olmayacağam"
20.11.2026, 18:09 İDMAN
-
Dəyişiklik QHT-lərə necə təsir edəcək? – “Tam dayandırma tətbiq edilirsə...”
20.11.2026, 18:03 SİYASƏT
-
Türkiyədə deputatın toxunulmazlığı ləğv olunur
20.11.2026, 17:52 SİYASƏT
-
"Putin Çindəki uğursuzluğunun qəzəbini Ukraynadan çıxır" - Zelenskidən açıqlama
20.11.2026, 17:49 GÜNDƏM
-
Rusiyada qəribə olay: yüzlərlə canavar -56 dərəcədə bir araya gəldi və...
20.11.2026, 17:30 DÜNYA
-
Azercell-in 30 il səninlə lotereyasında daha 14 abunəçi iPhone 17 Pro 2 abunəçi isə Toyota Corolla Cross qazandı!
20.11.2026, 17:22 İQTİSADİYYAT
-
BDU-nun rektoru ölüm işinə görə vəzifədən çıxarılıb? - Elçin Babayevin xanımı danışdı
20.11.2026, 17:07 GÜNDƏM
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
20.11.2026, 17:00 İQTİSADİYYAT
-
Bakı və rayonlarda yağış intensivləşəcək - Xəbərdarlıq
20.11.2026, 16:58 GÜNDƏM
-
Millətlər Liqasının püşkü atıldı
20.11.2026, 16:51 İDMAN
-
Bir ay əvvəl qəfildən halı pisləşən baş məşqçi: "Əlayam, oyuna dönməyi səbrsizliklə gözləyirəm"
20.11.2026, 16:40 İDMAN
-
Putindən Finlandiyanın rus idmançılarına qadağasına sərt reaksiya: "Hardadır Beynəlxalq İdman Arbitraj Məhkəməsi?"
20.11.2026, 16:27 İDMAN
-
IX sinifdən kolleclərə qəbul dayandırılacaq
20.11.2026, 16:22 CƏMİYYƏT
-
İran XİN: "ABŞ blokadanı ləğv etməlidir"
20.11.2026, 16:09 DÜNYA
-
SOCAR Mərkəzi Avrasiyanın ən böyük şirkətlərinin reytinqinə başçılıq edib
20.11.2026, 16:02 İQTİSADİYYAT
-
"Yanıma gəldi, dedi ki..." - Özgür Özəl AKP-yə keçən bələdiyyə sədrinin sirrini açdı
20.11.2026, 15:49 SİYASƏT
-
"Qalatasaray"da 4 futbolçunu yola salır
20.11.2026, 15:28 İDMAN
-
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan olunub
20.11.2026, 15:21 PRESS
-
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTOLAR
20.11.2026, 15:07 GÜNDƏM
-
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” adlı beynəlxalq simpozium keçiriləcək
20.11.2026, 15:03 MƏDƏNİYYƏT
-
Azərbaycanda əhalinin sayı artıb
20.11.2026, 14:57 GÜNDƏM
-
Deputat: "Ən vacib məqamlardan biri kadr siyasətidir" - "Gələn şəxs Məleykə Abbaszadənin qurduğu sistemi, mühiti dağıtmamamlıdır"
20.11.2026, 14:55 SİYASƏT
-
“Tünzalə tovuzlu qızımızdır, ancaq..." - Elza Seyidcahan ona keçmişini unutmasnı xatırlatdı
20.11.2026, 14:28 ŞOU-BİZNES
-
Deputat Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTOLAR
20.11.2026, 14:21 SİYASƏT
-
Nazir müavini Rauf Hacıyevin gəlini - Toydan sonra ilk paylaşımı etdi + FOTOLAR
20.11.2026, 14:07 ŞOU-BİZNES