İRANA QARŞI SENSASİON PLAN: SSRİ-ni "vuran silah”ın bənzəri yaradıla bilərmi? - TƏHLİL
25-07-2024 [15:22]
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ Senatı və Nümayəndələr Palatasının birgə iclasında NATO-nun Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik alyansı yaratması ilə bağlı çağırış edib.
“İkinci Dünya müharibəsindən sonra ABŞ artan sovet təhlükəsinə qarşı çıxmaq üçün Avropada təhlükəsizlik ittifaqı yaratdı və bu gün Amerika və İsrail artan İran təhlükəsinə qarşı çıxmaq üçün Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik ittifaqı yarada bilər. İsraillə sülhə malik olan bütün ölkələri bu ittifaqa dəvət etmək lazımdır”, – Baş nazir bildirib.
Netanyahunun təklifi diqqət çəkir, çünki haqlı tərəfləri var. NATO sırf artan sovet təhlükəsinə qarşı Avropa ölkələrini qorumaq üçün yaradılan müdafiə paktıdır. Bu pakt Avropa ölkələrini qoruduğu kimi, ehtimal işğal cəhdlərinin də qarşısını aldı.
ABŞ bənzər formada Asiya və Okeaniya regionunda da NATO bənzəri bir təşkilat yaradıb. Söhbət 2004-cü ildə təsis olunan QUAD (Təhlükəsizlik üzrə Dördtərəfli Dialoq) təşkilatından gedir. Bu təşkilat 2017-ci ilə qədər fəal olmasa da, Çinin artan gücünə qarşı NATO bənzəri formata çevrilməyə qərar verdi. Təsadüfi deyil ki, QUAD-ı həm də “Asiya NATO-su” adlandırırlar.
Mümkündür ki, Benyamin Netanyahu elə QUAD bənzəri bir təşkilatın Yaxın Şərqdə yaranmasını istəyir. Başqa sözlə desək, “Yaxın Şərq NATO-su”. Necə ki NATO SSRİ-yə (bu gün Rusiyaya), QUAD Çinə qarşı yaradıldı, Yaxın Şərqdə yaranacaq təşkilat da İrana qarşı olacaq.
Netanyahunun bu təklifi məhz indi verməsi də diqqət çəkir. Aydın məsələdir ki, hazırda ABŞ-da prezident seçkilərinə hazırlıq gedir. Prezidentliyə namizəd Donald Trampın reytinqi yüksəkdir. Netanyahu ABŞ Senatı və Nümayəndələr Palatasının birgə iclasında bu təklifi irəli sürsə də, əslində, “topu” Trampa atır.
Məsələ ondadır ki, QUAD ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın prezidentliyi dövründə fəallaşıb. Trampdan sonra Prezident Co Bayden də bu siyasəti davam etdirməyə qərar verdi. Netanyahu da əslində bu təklifi gerçəkləşdirəcək namizədə dəstək sözü verir.
Tramp Netanyahunun arzusunu gerçəkləşdirə bilər, çünki onun yanaşması belədir ki, ABŞ bütün münaqişələrə birbaşa müdaxilə etməməli, fərqli regionlardakı qoşunlarını geri çəkməlidir. Misal üçün, 2018-ci ildə Tramp “Biz İŞİD-i məhv etməkdəyik, tezliklə Suriyanı tərk edəcəyik. İndi qoy başqaları bunun qayğısına qalsın. Biz isə öz ölkəmizə qayıdacağıq” dedi.
QUAD-dan sonra Yaxın Şərqdə yeni bir təşkilatın yaranması həm Trampın həm də Netanyahunun maraqlarına uyğundur. Lakin bu təşkilatın yaranması QUAD qədər asan olmayacaq. Məsələ ondadır ki, QUAD üzvü olan ABŞ, Hindistan, Avstraliya və Yaponiya ayrı-ayrılıqda Çinlə problem yaşayır. Yəni onları ortaq maraqda bir araya gətirmək asan idi. Yaxın Şərqdə isə İran ortaq problem kimi görünsə də, İsrail və onun Fələstinə baxış bucağı, habelə Qəzza məsələsi islam ölkələrini İsrail ilə bir təşkilatda olmaqdan uzaq tutur.
İsrail Fələstinin müstəqilliyini tanıyıb Qəzzadan qoşunlarını çıxararsa, Yaxın Şərqdə arzuladığı kimi bir təşkilat qura bilər. Hətta bu halda ehtimal təşkilatda ABŞ İsrail, İordaniya, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, BƏƏ, Oman yer alması mümkündür. Hizbullah və Husi təhlükəsi olmasa, Yəmən və Livan da bu birliyin parçası ola bilər.
Turan Rzayev
MİA.AZ
Macarıstan XİN başçısı Ermənistana səfər edəcək
Paşinyan Fransanın yeni Baş nazirini Ermənistana dəvət edib
Azərbaycan XİN Braziliyanı Milli Günü münasibətilə təbrik edib
Mehriban Əliyevadan Orxan Aslanovla bağlı paylaşım: "Paraatletimizə güc, enerji və yeni qələbələr arzulayıram!"
Paris-2024: Lamiyə Vəliyeva daha bir medal qazandı, Raman Saley isə finala çıxdı (Yenilənib)
“Abzas Media” işi: saxlanılan jurnalistlərin barəsində həbs müddəti uzadıldı (YENİLƏNİB)
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
MƏKTƏB DİREKTORU NAZİRƏ AÇIQ MÜRACİƏT YAZDI: "Məni qəbul edin..." - Prezident təqaüdçüsü haqsızlıqla üzləşib
Azərbaycan neftinin qiyməti 76 dollara düşdü
Zakir Həsənovla Hikmət Mirzəyev sərhəd bölgəsində - FOTOLAR
"Azəriqaz"da daha bir dəyişiklik - İdarə rəisi təyinatı oldu
Şuşaya daha 27 ailə köçürülüb
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
İsrail qüvvələrinin Nablusda nümayişi dağıtması nəticəsində türk əsilli ABŞ vətəndaşı ölüb
Almaniya kansleri Frankfurtda Zelenski ilə görüşüb
Türkiyə klubu nigeriyalı qolçudan imtina etdi - Səbəb
"MediaServis" platforması fəaliyyətə başlayıb - Məqsəd nədir?
Bakı merinin xidməti maşını sürücülərin yolunu kəsdi və... - VİDEO
İlham Əliyev İtaliyadan Moskva və Kiyevə vasitəçilklə bağlı mühüm təklif göndərdi: "70 il bir yerdə olmuşuq..." (ÇIXIŞIN TAM MƏTNİ) - Yenilənib
İsrail Qəzzaya yenə zərbələr endirib - Ölənlər arasında 4 uşaq var
Vəzifəli şəxslərlə bağlı cinayət işi məhkəməyə göndərilib
Böyük Britaniya Estoniyada həbsxana icarəyə götürür - 25 milyona
İyi Partiyadan növbəti istefa - Deputat partiyadan ayrıldı
Bakıda yolda kran yanıb
Keçmiş gömrükçilər hakim qarşısına çıxarılır - Təfərrüat
Kılıçdaroğlu qurultaya qatılmadı - Özgür Özəl "Onlar bir daha biu partiyada vəzifə almayacaqlar" mesajı verdi
Əli İnsanovun üzərindən məhkumluq götürüldü - Məhkəmə iclası
Prezident İlham Əliyevin İtaliyaya işgüzar səfəri başa çatıb
Prezident İlham Əliyev İtaliyada - Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının investisiya naziri ilə görüş olub (Yenilənib)
İlham Əliyev İtaliyanın “Ansaldo Energia” şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüşüb - FOTOLAR (Yenilənib)
NATO-nun Baş katibindən Çinə çağırş: "Rusiyaya dəstəyi dayandırın"
Türkiyə ordusu son 4 gündə 27 terrorçunu zərərsizləşdirib - Açıqlama
Tovuzda kütləvi dava: səbəbkar həbsxanadan necə çıxıb?
Tramp yəhudilərin toplantısında "Harris qazansa, İsrail yox olacaq" dedi, rəqibinə dəstək verənləri aşağıladı - Kamala Harrisin cavabı gecikmədi
BDU-da yenə nöqsanlar aşkarlandı - DETALLAR
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində daha geniş yoxlamaya qərar verildi - Vergi Xidməti nələri araşdıracaq?
Sabah rayonlara yağış yağacaq
Engin Polat həbsdən buraxıldı - 40 il cəza tələb olunurdu
Dövlət Xidmətinin sabiq rəisi haqda yeni qərar verildi