Ermənilər Luvr Muzeyinin ekspozisiyasında olan Azərbaycan xalçalarını mənimsəməyə cəhd edir

10-07-2019 [11:17]

Azərbaycan xalçası – xalqımızın çoxəsrlik ənənələrinin təcəssümüdür, onun milli dəyəri, zəngin maddi-mədəni irsinin tərkib hissəsidir.

AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən Mia.az-a verilən məlumata görə, qədim zamanlarda Azərbaycan torpağında yaranan bu sənət burada neft aşkar olunanadək məşhurlaşmışdı.

Hələ orta əsrlərdə Avropanı özünə cəlb etmiş, bir çox rəssamların əsərlərində öz əksini tapmışdır. Bakıda, Şirvanda, Gəncədə, Qazaxda, Naxçıvanda və Azərbaycanın digər regionlarında toxunan xalçalar eyniadlı xalça məktəblərinin yaradıcılıq məhsuludur.

Bu gün Azərbaycan xalçası xalqımızın mənəvi dünyasını əks etdirir. Xalçamız Parisdə "Luvr", Londonda "Viktoriya və Albert", Nyu-Yorkda "Metropoliten" və s. kimi bir çox məhşur muzeylərin, şəxsi kolleksiyaların bəzəyinə çevrilib. Bu xalçaların hər birinin öz "səyahət" tarixçəsi var. Onların bəziləri sadəcə "oğurlanıb"!

Söhbət oğurluqdan düşdüsə, qeyd etmək yerinə düşər ki, gözü daima havayı qazanc axtaran ermənilərin ən mühüm hədəflərindən biri də Azərbaycan xalçasıdır.

Onlar öz ənənələrinə sadiq qalaraq, Bakıda UNESKO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyası çərçivəsində təşkil olunan "Azərbaycan mədəni irsi Luvr Muzeyində" adlı sərgisinin açılışından "yararlanmaq" məqsədilə "qədim erməni xalçaları"nı xatırlayıblar.

Erməni mətbuatı öz ənənələrinə sadiq alaraq sərgidə nümayiş olunan 3 xalça üzərində xaç işarələrini əsas götürərək onları "erməniləşdirməyə" cəhd göstərir.

Ermənilər xalçanı "hələ e.ə. II əsrdən toxuyublar", "carpet beynəlxalq sözü əslində erməni sözüdür" kimi cəfəng fikirlər səsləndirən ermənilərin bu iddiasına o qədər də təəccüblənmək lazım deyil.

Əslində vəziyyət necədir?

Biz vəziyyətə aydınlıq gətirmək üçün AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun "Xalçaşünaslıq" sektorunun müdiri, xalçaçı-ekspert, tarix üzrə elmlər doktoru, professor Vidadi Muradova müraciət etdik.

Vidadi Muradov dedi ki, Azərbaycan xalçaları Azərbaycan tarixinin tərkib hissəsidir. Xalçalarımız tariximizlə, etnoqrafiyamızla, mədəniyyətimizlə həmyaşıddır. Xalçanı yaratmaq hər xalqın istedadı deyil. Xalçanı toxumaq isə hələ onu yaratmaq demək deyil. Xalçanı yaratmaq – onun xammalının (yununun, ipəyinin, boyağının), naxışlarının, elementlərinin seçilməsi, kompozisiyalarının formalaşdırılması, inkişaf etdirilməsi, qorunması və təbliği, öyrədilməsi deməkdir. Azərbaycan türkləri dünyanın məhz belə istedadlı xalqlarındandır. Qafqazda xalçaçılığın xalqımızla bağlılığı danılmaz faktdır. Xalçaçılıq Azərbaycanın təbiəti ilə, əhalimizin təsərrüfat imkanları ilə, xalqımızın təkcə xalçaçılıqda deyil, müxtəlif sənət sahələrində nümayiş etdirdiyi istedadı və bacarığı ilə bağlıdır.

Azərbaycan xalçaçısı Azərbaycan xalçasını öz təfəkkürü, dünyagörüşü, mifologiyası ilə bağlı olan naxışlarla, ornamentlərlə toxuyub. Böyüklü-kiçikli bütün elementləri türklükdən qaynaqlanan, türk boylarının rəmzlərindən, işarələrindən ibarət olan Azərbaycan xalçasına ermənilərin qarşı iddiası cəfəngiyyatdan başqa bir şey deyildir. Zənnimcə, dünyamız qarşılıqlı elmi, mədəni, siyasi, iqtisadi mübadilə üzərində köklənibsə, ermənilər də tarixən bu mübadilədən "kifayət qədər" yararlandıqlarını, xalça toxumağı (və yalnız toxumağı!) Azərbayan türklərindən öyrəndiklərini artıq etiraf etməli, yersiz hədə-qorxulara, xalçalarımız üzərində əsassız "erməni xaçı", uydurma Artsax dövlətinin sərhədləri və bu kimi erməni simvolizmləri axtarışlarına son qoymalıdırlar.

Dünyanın ən məşhur muzeylərində, kolleksiyalarında qədim Azərbaycan xalçaları və xalça məmulatları nümayiş olunur. UNESKO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyası çərçivəsində Luvr Muzeyindən ölkəmizə gətirilən bu üç xalça XVIII əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərinə aid Qarabağ xalçaçılıq ənənələrini əks etdirir. Bunlardan ikisi inkişafı bilavasitə Azərbaycan xalçaçılığı ilə əlaqədar olan "Əjdahalı" xalçasının törəmələri, biri isə tarixən aran Qarabağda, daha doğrusu, Ağdamın Şıxbabalı kəndində toxunan xalçadır. Göstərilən tarixi mərhələ Azərbaycan xalçaçılığının ən məhsuldar dövrlərindəndir. XVIII əsrin sonundan etibarən Azərbaycanda bu və digər xalça çeşniləri əsasında böyük ustalıqla saysız-hesabsız xalçalar toxunub. İndi də bu tarixi ənənə uğurla davam etdirilir, yaşadılır, xalçaçılıq nəinki mədəniyyətimizin, eyni zamanda iqtisadiyyatımızın da aparıcı sahələrindən birinə çevrilir. Biz azərbaycanlılar xalçaçılığı heç bir səs-küy olmadan, əlavə canfəşanlıq göstərmədən, "bizimdir, bizimdir!" deyərək yox, xalçaya xalçaçı kimi yanaşaraq yaşadırıq.

Digər xəbərlər

Türkiyədə növbəti şok həbslər: məşhur aktyor Oktay Kaynarca, müğənni Emel Müftüoğlu... - Onlar narkotiklə tutuldu

Xalq artisti amnistiyaya düşdü - Cəzadan azad edildi

Aşıq Əhlimanın xanımı: "Əhliman müəllim demək olar ki, danışmır, bir kəlmə də kəsmir"

Nazirlər Kabineti tarix və mədəniyyət abidələri barədə qərar verib

"Üzeyir Hacıbəyli Mükafatı"nın qalibləri seçilib - 66 namizəd arasından

Məşhur müğənninin qanında narkotik üzə çıxdı

Yazıçılar Birliyi üzvlük haqqını ödəməyənləri cəzalandıracaq - Xəbərdarlıq

Məşhur reper Elşad Xose həbs olunub - Söyüşə görə

Türkiyədə məşhur aktyor və aktrisalar saxlanıldı - SİYAHI

Xalq artisti Cahangir Novruzov təltif olunub - Sərəncam

Deputatın qardaşının məclisi: Aygün Kazımovaya 100 min, aparıcıya 25 min verilib

Müğənninin qardaşı: "O, Dubayda dəbdəbəli toyda iştirak etməyib”

SON XƏBƏRLƏR

15:54 13.01.2026

“Rufo Gəncinski” saxlanılıb

15:45 13.01.2026

Ukraynanın müdafiə naziri vəzifədən azad edilib

15:24 13.01.2026

IDEA-nın təşəbbüsü ilə "Məsuliyyətli Ekoturizm Bələdçiliyi" üzrə təlim proqramı təşkil olunub

15:16 13.01.2026

Prezident İlham Əliyev Tərtər və Ağdərəyə səfər edib - Açılışlar olub (FOTOLAR, Yenilənib)

14:48 13.01.2026

“Birmarket”ə direktor təyin edilib

14:34 13.01.2026

İSTANBULDA PROKUROR QADIN HAKİMİ GÜLLƏLƏDİ - İclas salonunda

14:20 13.01.2026

Dövlət Neft Fondunun proqnozu fiasko ilə nəticələnib - Rəqəmlər

14:13 13.01.2026

Əkrəm İmamoğlu Ərdoğana təzminat ödəyəcək - Bu qədər...

13:57 13.01.2026

"Səbail" komandaya yeni oyunçu cəlb edib

13:25 13.01.2026

Baş katib: "Rusiya və Çin Arktika bölgəsində fəaliyyətlərini artırır"

13:11 13.01.2026

İranda hədəqədən çıxan aksiyalar: Təbrizdə meydanlar doludur, amma... - TƏHLİL

13:03 13.01.2026

Misir Mərdanov BDU-ya geri dönür - Ramiz Mehdiyevin arvadını əvəzləyəcək

12:54 13.01.2026

Təhdid imperiyası: Moskva niyə hamını hədələyir? - TƏHLİL

12:39 13.01.2026

Türkiyədə növbəti şok həbslər: məşhur aktyor Oktay Kaynarca, müğənni Emel Müftüoğlu... - Onlar narkotiklə tutuldu

12:28 13.01.2026

Sabah Bakıda sulu qar yağacaq

12:22 13.01.2026

Şagirdlərin elektron yerdəyişməsi yekunlaşır

12:09 13.01.2026

İngiltərə kuboku: "Hull City" "Çelsi"yə rəqib oldu

11:52 13.01.2026

Biznesmenin oğlu saxlanıldı - Şok ittihamla

11:45 13.01.2026

Azərbaycan nefti cüzi bahalaşdı

11:41 13.01.2026

Rektor özünə müşavir təyin etdi

11:30 13.01.2026

Rusiya Təhlükəsizlik Şurası: "Tramp tələsməsə, Qrenlandiya referendumla Rusiyaya qatıla bilər"

11:26 13.01.2026

"Təmiz Şəhər"də nöqsanlar üzə çıxdı - Palata yoxlamanın nəticəsini açıqladı

11:09 13.01.2026

Prokurorluq orqanlarında yeni qəbul edilən işçilər and içiblər

11:01 13.01.2026

Biləsuvarda zəlzələ olub

10:55 13.01.2026

Vaqif Allahverdiyevə ittiham elan olunub

10:47 13.01.2026

“Xalq Sığorta”, AtaSığorta... - Bu sığorta şirkətlərindən şikayətlər pik həddə çatıb + CƏDVƏL

10:27 13.01.2026

Ev kirayə verənlərin nəzərinə: cərimə 5 dəfə artırılıb

10:25 13.01.2026

Bakda 52 yaşlı şəxs 7 kq narkotik vasitə ilə tutulub - VİDEO

10:18 13.01.2026

"Bakı Metropoliteni" QSC-də yoxlama: pozuntular aşkara çıxarıldı

10:14 13.01.2026

Əhaliyə hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq edilib

10:04 13.01.2026

Məmur olmaq istəyən 1500 nəfər imtahan verəcək - Bu tarixdə

09:58 13.01.2026

Ali Məhkəmə müflis bankların ödəmə tapşırıqları barədə vahid qərar verdi - DETALLAR

09:54 13.01.2026

İranda aksiyalarda ölənlərin sayı artıb - 133 polis, 505 etirazçı...

09:47 13.01.2026

“Mənsimov işi”nin gizlinləri: Neft maqnatı və onun "media qolu" iş adamını niyə "qaralayıb"?

09:23 13.01.2026

"İranı dərhal tərk edin" - ABŞ-dan vətəndaşlarına xəbərdarlıq

09:12 13.01.2026

Xəzər Universitetinin nümayəndə heyəti Ankaraya işgüzar səfər edib - Çoxsaylı görüş və razılaşmalar olub (FOTOLAR)

09:03 13.01.2026

Ağ Ev sözçüsü İrana hücum planının masada olduğunu deyir: "Bunu Tehran rejimindən yaxşı da heç kim bilmir"

08:56 13.01.2026

Qəzza zolağında gərginlik - Üç fələstinli həlak olub

08:49 13.01.2026

Somali BƏƏ ilə bütün dplomatik əlaqələri kəsdi - Təhlükəsizlik və müdafiə üzrə sazişlər ləğv edildi

08:42 13.01.2026

"Rusiyanın Ukraynaya hücumları dərhal dayandırılmalıdır" - BMT-dən Moskvaya mesaj

08:35 13.01.2026

ABŞ Tehran rejimini sıxır - İranla ticarəti olan ölkələrə əlavə tarif tətbiq olunacaq

00:28 13.01.2026

İspaniya XİN başçısı: "NATO lazım gələrsə, Qrenlandiyanın təhlükəsizliyini gücləndirə bilər"

00:18 13.01.2026

İranın Rəşt bazarında 300-dən çox mağaza yandırılıb - Ölkədə 53 məscidə də od vurulub

00:14 13.01.2026

Türkiyədə İŞİD-ə qarşı əməliyyat: saxlanılanlar var

00:05 13.01.2026

"Qalatasaray" yarımmüdafiəçi üçün 23 milyon avro xərcləyəcək - İllik maaş isə...

00:03 13.01.2026

Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR

22:14 12.01.2026

Xabi Alonso istefaya göndərilib

21:33 12.01.2026

Mübariz Mənsimovu kim "vurdurur" və ya Türkiyədəki saxta xəbər Azərbaycan "bazarı"na necə girib?

20:31 12.01.2026

Əli Kərimlinin müavini istintaqa çağırıldı - Ramiz Mehdiyevlə bağlı

19:39 12.01.2026

"Beşiktaş" Emmanuel Aqbadunu transfer edir

DAVAMINI OXU