“Abşeron A1” MTK-nı hədəfə alanlar və təzyiqə boyun əyən məmurlar - Sənədlər

Rəsmi sənədlər mövcud olduğu halda, sosial şəbəkələrdə qarayaxma kampaniyası aparılır, süni intellektlə hazırlanmış görüntülər vasitəsilə vəzifəli şəxslərə təzyiq göstərildiyi iddia olunur Jurnalistika adı altında fəaliyyət göstərərək sosial şəbəkələr vasitəsilə insanlara və şirkətlərə təzyiq göstərmək, onların nüfuzuna xələl gətirmək və dövlət qurumlarının qərarlarına təsir etməyə çalışmaq yolverilməzdir. Təəssüf ki, “Abşeron A1” MTK ətrafında baş verənlər bu cür fəaliyyətin nə qədər təhlükəli nəticələr doğura biləcəyini gündəmə gətirir. Məsələnin mahiyyəti aydındır: “Abşeron A1” MTK dam örtüyünün quraşdırılması və texniki mərtəbə ilə bağlı fəaliyyətinin aidiyyəti qurumlarla razılaşdırıldığını bildirir. Şirkətin təqdim etdiyi sənədlər mövcud olduğu halda, bəzi “TikTok” və “Instagram” səhifələrində MTK-nın fəaliyyətinə qarşı kampaniya aparıldığı, müxtəlif iddiaların tirajlandığı bildirilir. "Abşeron A1" MTK-nın bu məsələ ilə bağlı rəsmi sənədlər olduğu halda sosial şəbəkələrdə qarayaxma və təzyiq üsullarına niyə əl atılır? Sənədlər var, bəs sosial şəbəkə şantajının məqsədi nədir? “Abşeron A1” MTK-nın mövqeyinə görə, dam örtüyünün quraşdırılması ilə bağlı aidiyyəti dövlət qurumlarının yazılı sənədləri mövcuddur. Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin Ərazi Tikinti-Planlaşdırma Mərkəzinin 29 iyul 2025-ci il tarixli, EXO-3427/2025 nömrəli məktubu, eləcə də Abşeron Rayon İcra Hakimiyyətinin 1 oktyabr 2026-cı il tarixli, 5-29/2-3222/2026 nömrəli cavab məktubu şirkətin istinad etdiyi sənədlər sırasındadır. MTK bildirir ki, həmin yazışmalarda dam örtüyünün quraşdırılmasına etiraz edilmədiyi ifadə olunub. Bundan başqa, şirkətin məlumatına görə, binanın bir sıra sakinləri texniki mərtəbə ilə bağlı razılıqlarını aidiyyəti quruma yazılı şəkildə bildiriblər və bu müraciətlərin surətləri də mövcuddur. Təbii ki, sənədlərin hüquqi qüvvəsi və layihənin tikinti normalarına uyğunluğu səlahiyyətli qurumlar tərəfindən qiymətləndirilə bilər. Ancaq bir məqam mübahisəsizdir: məsələni araşdırmadan, sənədləri yoxlamadan və qarşı tərəfin mövqeyini öyrənmədən MTK-nı ictimai müzakirələrdə hədəfə çevirmək obyektiv jurnalistika prinsiplərinə uyğun deyil. Əgər qanuni prosedurlar gözlənilibsə, şirkətin hüquqlarına hörmət edilməli, hər hansı irad varsa, o da qanuni qaydada araşdırılmalıdır. Sosial şəbəkədə yaradılan səs-küy hüquqi qərarı əvəz edə bilməz. Süni intellektlə hazırlanmış görüntülər Yeni təzyiq üsuludurmu? Məsələnin ən ciddi və narahatedici tərəflərindən biri də süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış və ya dəyişdirilmiş görüntülərdən istifadə edilməsi barədə iddialardır. MTK-nın mövqeyini müdafiə edən tərəfin bildirdiyinə görə, bəzi sosial şəbəkə səhifələrində şirkətin fəaliyyəti ilə əlaqələndirilən və icazə məsələsində adı çəkilən vəzifəli şəxslərin şəkilləri süni intellekt vasitəsilə hazırlanır və ya dəyişdirilir, sonra isə həmin görüntülər paylaşılaraq məmurların özlərinə göndərilir. Əgər bu hallar sübutlarla təsdiqlənərsə, söhbət artıq adi tənqiddən deyil, saxta və ya manipulyasiya edilmiş vizual materiallardan istifadə etməklə təzyiq göstərilməsi ehtimalından gedir. Bu üsulun məqsədi nədir? Vəzifəli şəxsləri ictimai qınaq qarşısında qoymaq, onları qərarlarına görə hədəfə çevirmək, yoxsa rəsmi sənədlərlə bağlı məsələdə geri çəkilməyə məcbur etmək? Bu suallara cavab verilməlidir. Süni intellekt texnologiyası həqiqəti üzə çıxarmaq üçün də istifadə oluna bilər, insanları aldatmaq və onların nüfuzuna zərbə vurmaq üçün də. Saxta görüntüləri həqiqət kimi təqdim etmək, onların köməyi ilə təzyiq yaratmaq heç bir halda jurnalistika fəaliyyəti sayıla bilməz. Süni intellektlə yaradılmış görüntü sübut deyil. Paylaşımın çoxluğu da ittihamın doğruluğunu təsdiqləmir. Sayt adından istifadə edib, məsuliyyətdən yayınmaq? Digər diqqətçəkən məqam bəzi “TikTok” və “Instagram” səhifələrinin müxtəlif xəbər saytlarının adı altında fəaliyyət göstərməsi ilə bağlıdır. İddialara görə, həmin səhifələrlə əlaqəli olduğu düşünülən xəbər saytlarına müraciət edildikdə, sayt nümayəndələri bu hesabların onlara məxsus olmadığını bildirirlər. Belə olan halda, sual yaranır: Əgər səhifə doğrudan da həmin media qurumuna aid deyilsə, onun adından kim istifadə edir və hansı məqsədlə? Media qurumunun adından icazəsiz istifadə edilməsi, ictimaiyyətin həmin səhifəni rəsmi xəbər mənbəyi hesab etməsinə səbəb ola bilər. Bu isə həm oxucuları çaşdıra, həm də həmin media qurumunun nüfuzuna zərər vura bilər. Əgər bu hesablar vasitəsilə kimlərəsə qarşı əsassız ittihamlar yayılır, təzyiq göstərilir və ya hər hansı qanunsuz məqsəd güdülürsə, məsələ aidiyyəti qurumlar tərəfindən araşdırılmalıdır. Konkret şəxslərin dələduzluq və ya şantaj törətdiyi barədə hüquqi nəticə isə sübutlar əsasında müəyyən edilməlidir. Jurnalistikanın adından istifadə etmək heç kimə başqalarının hüquqlarını pozmaq səlahiyyəti vermir. Saytın adını profilə yazmaq, onun loqosunu yerləşdirmək və özünü jurnalist kimi təqdim etmək peşəkar fəaliyyətin sübutu deyil. Məmurlar sosial şəbəkə təzyiqinə niyə boyun əyməlidir? Dövlət məmurunun vəzifəsi sosial şəbəkələrdə kimin daha çox səs-küy yaratdığını müəyyənləşdirmək deyil, qanunun tələblərini yerinə yetirməkdir. Əgər “Abşeron A1” MTK-nın dam örtüyünün quraşdırılması ilə bağlı rəsmi sənədləri mövcuddursa, həmin sənədlər diqqətlə araşdırılmalı, şirkətin qanuni hüquqları qorunmalıdır. Hər hansı qanun pozuntusu müəyyən edilərsə, ona da qanuni qiymət verilməlidir. Lakin qərarlar anonim səhifələrin paylaşdığı görüntülərə, emosional çağırışlara və mümkün təzyiq cəhdlərinə əsaslanmamalıdır. Məmurların adlarının və şəkillərinin sosial şəbəkələrdə hədəfə çevrilməsi onların qanuni qərarlarını avtomatik olaraq dəyişdirməyə əsas vermir. Əksinə, belə hallarda dövlət qurumları sənədləri daha diqqətlə yoxlamalı, təzyiq iddialarını araşdırmalı və hüquqi mövqelərini aydın şəkildə ortaya qoymalıdırlar. Əgər bir məmur yalnız sosial şəbəkədə onun haqqında paylaşım ediləcəyindən ehtiyatlanaraq qanuni prosedurlardan geri çəkilirsə, bu, təkcə bir şirkətin deyil, hüquqi idarəetmə prinsipinin də problemə çevrilməsidir. “Abşeron A1” MTK-nın hüquqları qorunmalıdır Bu məsələni bir şirkətlə sosial şəbəkə səhifələri arasında mübahisə kimi təqdim etməklə kifayətlənmək olmaz. Burada həm sahibkarlıq fəaliyyətinə qanuni müdaxilənin sərhədləri, həm media adından sui-istifadə iddiaları, həm də süni intellektlə hazırlanmış görüntülər vasitəsilə təzyiq göstərilməsi ehtimalı araşdırılmalıdır. “Abşeron A1” MTK-nın təqdim etdiyi sənədlər hüquqi baxımdan yoxlanılmalı, şirkətin fəaliyyəti ilə bağlı bütün suallara rəsmi cavab verilməlidir. Bununla yanaşı, şirkətin qanuni hüquqlarının sosial şəbəkə kampaniyaları nəticəsində məhdudlaşdırılmasına yol verilməməlidir. Aidiyyəti dövlət qurumlarına çağırışımız budur: məsələni emosiyalara deyil, sənədlərə əsasən araşdırın. Media qurumlarının adından istifadə edən səhifələrin kimə məxsus olduğunu müəyyənləşdirin. Süni intellektlə hazırlanmış və ya dəyişdirilmiş görüntülər vasitəsilə təzyiq göstərilməsi barədə iddialara hüquqi qiymət verin. Əgər qanun pozuntusu təsdiqlənərsə, qanun qarşısında müvafiq tədbirlər görülsün. Jurnalistika şantajın pərdəsi, sosial şəbəkə isə hüquqi qərarlara təzyiq aləti olmamalıdır. Rəsmi sənədlər və qanuni hüquqlar sosial şəbəkədə yaradılan süni səs-küyə qurban verilməməlidir. Arzuman Loğmanoğlu