jpg-1773159347.jpg)
Dünya geridönməz su problemiylə üz-üzə: bir paytaxt susuz qalacaq, digəri isə sürətlə çökür... - BMT həyəcan təbili çaldı, çıxış yolu göstərdi
21-01-2026 [11:34]
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) dünyanın artıq geridönməz nəticələrə malik "qlobal su iflası" təhlükəsiylə üzləşdiyini açıqlayıb.
Mia.az xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, bu barədə qurum hesabat yayıb.
Hesabatda dünyanın müxtəlif bölgələrinin ciddi su problemləri ilə mübarizə apardığı faktlarla göstərilib: "Məsələn, Əfqanıstanın paytaxtı Kabil tamamilə susuz qalacağı gözlənilən paytaxtlardan birincisi olacaq. Və ya Meksikanın paytaxtı Mexiko şəhəri altındakı nəhəng su qatının həddindən artıq pompalanması səbəbindən ildə təxminən 50 santimetr batır..."
Hesabatda ABŞ-ın cənub-qərbində ştatlarların da ciddi quraqlıq təhlükəsiylə qarşılaşdığı qeyd edilib. Bildirilib ki, bölgədəki Kolorado çayı azalan tələb olunan suyu artıq ünvanlarına çatdıra bilmir: "Qlobal vəziyyət o qədər ağırdır ki, su böhranı və ya "su stressi" kimi terminlər problemin miqyasını təsvir etmək üçün kifayət deyil. Bunu qeyri-ciddiyə saymaq olmaz. Əgər dünya və bir çox ölkələr bunu müvəqqəti problem olduğuu düşünürsə, və ya bir ümddət sonra hər şeyin qaydaya düşəcəyini zənn edirsə, tamamilə yanılır".
Hesabatda BMT-yə bağlı olan Su, Ətraf Mühit və Sağlamlıq İnstitutunun direktoru və hesabatın müəllifi Kaveh Madani bildirib ki, su iflası vəziyyətində mövcud şəraitdə ən doğru qənaətə keçilməli və bir çox əlavə tədbirlərə əl atlmalıdır: "Bunlar vacibdir, lakin eyni zamanda əvvəlkindən daha məhdud olan yeni bir reallığa uyğunlaşmaq lazımdır. Su iflası anlayışı belə işləyir: təbiət yağış və qar şəklində təmin edir; lakin dünya aldığından daha çox istehlak edir. Çaylardan, göllərdən və yeraltı su hövzələrindən gələn su bərpa olunduqdan daha sürətli istehlak olunur və bu da dünyanı tükənən "borc"a salır. İqlim dəyişikliyinin yaratdığı istilik və quraqlıq mövcud suyun azaldılması ilə problemi daha da artırır. Deyə bilərə ki, 1990-cı ildən bəri planetin əsas göllərinin 50 faizindən çoxu su itirib. Əsas yeraltı su mənbələrinin 70 faizi uzunmüddətli azalma mərhələsindədir. Son 50 ildə Avropa Birliyi ölçüsündə bataqlıqlar yoxa çıxıb. Buzlaqlar 1970-ci ildən bəri 30 faiz kiçilib. Bu vəziyyətin humanitar nəticələri də ağırdır; təxminən 4 milyard insan hər il ən azı bir ay su çatışmazlığı ilə üzləşir".
Hesabatda fövqəladə hallara yönəlmiş düşüncədən uzunmüddətli strategiyalara keçid tələb olunur:
"1.Qlobal su istehlakına ən böyük töhfə verən kənd təsərrüfatında məhsul istehsalının dəyişdirilməsi və səmərəli suvarmaya keçid:
2. Süni intellekt və məsafədən zondlama metodlarından istifadə edərək suyun monitorinqinin təkmilləşdirilməsi;
3. Çirklənmənin azaldılması və yeraltı suların və bataqlıqların qorunması;
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, su siyasi fərqləri aşaraq "parçalanmış dünyada körpü" rolunu oynaya bilər".
F.ƏHMƏD
MİA.AZ
jpg-1583250709.jpg)
SON XƏBƏRLƏR
Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR
ABŞ-ın məşhur nəşri yazır: “İran Pakistan vasitəsiylə Amerika ilə danışıqdan imtina edib” – Daha 3 ölkənin səyləri də nəticə vermir
Türkiyə-Azərbaycan Universitetinin rektoru: "Biz hər bir tələbə üzərində xüsusi həssaslıqla işləyirik" - MÜSAHİBƏ
Nadir şah Əfşardan yadigar qalan "Zindan"... - Deputatın oğlu bu nazirliyin də tenderini qazandı
"Haqqımız, uşaqların alın təri Əliyarın haramı olsun" - “Turan Tovuz”un prezidenti əsəbləşdi (VİDEO)
"Sosial şəbəkələrdə niyə təhqir olunmalıyam? - Elnarə Abdullayeva polisə şikayət edib
İran səmasında Çin istehsalı PUA vuruldu – Rəsmi Tehran iki müsəlman ölkəsindən izahat istədi
Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun dəstəyi ilə Aprel döyüşlərinin 10-cu ildönümünə həsr edilən “Zəfər Yolu” layihəsinin təqdimatı keçirilib - FOTOLAR
Güləş Federasiyasında qalmaqal - iki nəfər istefaya göndərildi
Kəmaləddin Heydərovun oğluna satılan zavodla bağlı 12 milyon manatlıq qalmaqal - Taleh Heydərov şirkət rəhbəri ilə məhkəmədə razılaşıb? (Yenilənib)
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
Əli Nağıyev: "Azərbaycan əleyhinə yönələn kəşfiyyat-pozuculuq və..." - DTX-də tədbir keçirilib (VİDEO)
PREZİDENT BU ŞƏXSLƏRİ TƏLTİF ETDİ - Sərəncam + SİYAHI
Sabahdan yağış güclənəcək - Xəbərdarlıq
Əli Kərimlinin mühafizəçisinə hökm oxundu - Məhkəmə prosesi
GÜLMƏŞƏKƏR - Kəbutər Hakverdinin hekayəsi
Yaşayış sahəsindən istifadə və... - Ali Məhkəmədən əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyatı ilə bağlı MÜHİM İZAHAT
"e-Sosial" tətbiqi fəaliyyətini tam olaraq dayandıracaq
Makron ABŞ və Çinə "sataşdı": “Məqsədimiz iki dominant gücün vəssal dövlətləri olmamaqdır”
Bəs FİF nə oldu, AFFA? - AFFA yığışdı, amma... - Rövşən Nəcəf Mia.az-ın suallarını cavablandırıb
Bəhreyn İranın hücumu ilə bağlı son məlumatı açıqlayıb
DÇ-2026: FİFA 727 milyon dollar mükafat fondu ayırdı
İran ordusu quru əməliyyatına hazırlaşıb: “Gözləyirik, sizə elə dərs verəcəyik ki..." - Amerika əsgərlərinə fəlakət yaşadacağıq”
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
Nazirlikdə dəyişiklik - Media və kommunikasiya şöbəsi ləğv edildi, yeni sektor yaradıldı (Yenilənib)
AFFA hesabat verib - VİDEO (YENİLƏNİB)
"Bu, ədalətdir, bu, insan ləyaqətidir" - Hikmət Hacıyev
Nizami Kino Mərkəzinin binasına zərər vuranlar saxlanıldı - Açıqlama + FOTO (YENİLƏNİB)
İran ABŞ-ın daha bir bazasını vurdu: "Mühəndis və pilotlar..."
BU YOL PULLU OLDU - Əli Əsədov qərar imzaladı, məbləğ müəyyənləşdi
"ASCO Arena" mayda təmirə bağlanacaq - "Yerli futbolçulara keyfiyyətlərini artırmaq üçün yeni imkanlar yaradılmalıdır"
İsrail Livanın cənubunda əməliyyatı genişləndirib
Qurban Qurbanov küsüb?
Tramp İranda növbəti hədəfi açıqladı: “Geri qalanlar…"
Yaxın Şərq: Amerika erası zəifləyir, Türkiyə yüksəlir - Azərbaycan üçün strateji nəticə... (TƏHLİL)
Marneulidə bir həftə əvvəl toyu olan oğlan öldürüldü
ABŞ-ın F-35 qırıcısı vurulub – Iran səmasında