$Sahibə Qafarova Bişkekdə - Spiker \"Ata-Beyit\" Memorial Kompleksi ilə Çingiz Aytmatovun ev-muzeyini ziyarət edib + FOTOLAR$

Sahibə Qafarova Bişkekdə - Spiker "Ata-Beyit" Memorial Kompleksi ilə Çingiz Aytmatovun ev-muzeyini ziyarət edib + FOTOLAR

$Vətəndaşı \"küçə sözləri\" ilə təhqir edən rəis vəzifədən azad edildi - Yeni təyinat + FOTO$

Vətəndaşı "küçə sözləri" ilə təhqir edən rəis vəzifədən azad edildi - Yeni təyinat + FOTO

Hansı bankın aktivləri daha sürətlə azalıb? - CƏDVƏL

 “Bank Respublika”nın depozit portfeli kəskin azalıb, problemli kreditləri artıb

$ Rəşad Məcid: \"Hesab edirəm ki, Mətbuat Şurasının səlahiyyəti, fəaliyyət dairəsi məhdudlaşdırılıb\"$

Rəşad Məcid: "Hesab edirəm ki, Mətbuat Şurasının səlahiyyəti, fəaliyyət dairəsi məhdudlaşdırılıb"

Məktəb direktorunun avtomobilini yandıran daha bir şəxslə bağlı qərar verildi

$Səhiyyə Nazirliyinin sabiq idarə rəisinin məhkəməsi davam edir - \"İşə getməsəm də, adıma əməkhaqqı yazılırdı\"$

Səhiyyə Nazirliyinin sabiq idarə rəisinin məhkəməsi davam edir - "İşə getməsəm də, adıma əməkhaqqı yazılırdı"

$\"Ölkəni devirməyə çalışanlar məsuliyyətə cəlb olunmalıdır\"$

"Ölkəni devirməyə çalışanlar məsuliyyətə cəlb olunmalıdır"

$PENSİYA QANUNU DƏYİŞİR: \"Bəzi vətəndaşlarımızın pensiyalarına aylıq əlavə hesablanacaq”$

PENSİYA QANUNU DƏYİŞİR: "Bəzi vətəndaşlarımızın pensiyalarına aylıq əlavə hesablanacaq”

$Deputatla jurnalist niyə \"dilləşib\"? - VİDEO$

Deputatla jurnalist niyə "dilləşib"? - VİDEO

$Ramiz Mehdiyevin oğlu atası haqda hansı ifadəni verib? - \"Atam bəzən öz hərəkət və...\"$

Ramiz Mehdiyevin oğlu atası haqda hansı ifadəni verib? - "Atam bəzən öz hərəkət və..."

Xırdalanın yol problemi həll olunacaq - Yeni layihənin icrasına başlanır

Kolbasa xərçəng yaradır - Həkim SOS verdi

CƏMİYYƏT

02.01.2025, 10:28

Kolbasa xərçəngə səbəb ola bilər.

Kolbasa bişirmə prosesində xərçəngə səbəb ola biləcək maddələr əmələ gəlir.

Bunu tibb elmləri namizədi, həkim İrina Baranova xatırladıb. O, heç vaxt özünə və övladlarına kolbasa almadığını bildirib.

Həkimin sözlərinə görə, kolbasaların tərkibindəki konservantlar, ləzzət artırıcılar, stabilizatorlar və digər xammallar məhsulun saxlanma müddətini uzatmalı və görünüşünü yaxşılaşdırmalıdır. Amma emal zamanı onun tərkibində orqanizmə zərərli olan maddələr əmələ gəlir. Onların müntəzəm istifadəsi ilə bağırsaq və mədə xərçəngi riski artır.

Baranova kolbasaların uşaqlar üçün xüsusilə ciddi təhlükə yaratdığını da qeyd edib.

"Kolbasa sadəcə "tez yemək" deyil, onların tərkibində xərçəngə tutulma riskini artıran əlavələr var", - həkim vurğulayıb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) ilk dəfə 2015-ci ildə emal olunmuş və qırmızı ətin təhlükələrini rəsmi olaraq bəyan edib.

O, vetçina, kolbasa, sosiska və digər emal edilmiş ət məhsullarını kanserogenlərin birinci qrupuna aid edib.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, qalın bağırsaq və mədə xərçəngi daha çox inkişaf edir.

Kanserogenlərin birinci qrupuna siqaret çəkmək və asbest də daxildir, lakin ÜST qeyd edir ki, bu, onların hamısının eyni dərəcədə təhlükəli olması demək deyil.

Eyni hesabatda ÜST qeyd edib ki, emal olunmuş ətin xərçəngə səbəb olmasına dair qəti sübut yoxdur.

Müstəqil tədqiqat təşkilatı Global Burden of Disease Project hesab edir ki, yüksək səviyyədə işlənmiş ətin hər il təxminən 34.000 xərçəng ölümü ilə əlaqələndirilir.

Həmçinin 2015-ci ildə CBS News ÜST-nin hesabatındakı çatışmazlıqları qeyd edib. Bunlara işlənmiş ət yemək və xərçəngin inkişafı arasında birbaşa əlaqəni müəyyən etmək üçün tədqiqatın olmaması daxildir. Üstəlik, təşkilat hansı məhsulların daha çox kanserogen olduğunu qeyd etməyib.

2023-cü ildə ÜST, emal edilmiş ətin xərçəngə səbəb olduğu qiymətləndirməsini davam etdirib. Belə ki, işlənmiş ət istehlakı və meyvə-tərəvəzin az qəbulu, oturaq həyat tərzi, piylənmə, siqaret və həddindən artıq spirtli içki qəbulu kolorektal xərçəngin səbəbləri kimi müəyyən edilib. Bununla belə, istehlak edilən emal olunmuş ətin miqdarı ilə bağlı ÜST-dən hələlik rəsmi tövsiyələr yoxdur.

Əvvəllər Harvard Universitetinin İctimai Sağlamlıq Məktəbinin alimləri müəyyən ediblər ki, işlənmiş qırmızı ət yemək demansiyanın inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Həftədə iki porsiya işlənmiş qırmızı ət yemək, onu az yeyənlərlə müqayisədə demansiya inkişaf riskini 14 faiz artırır. Maraqlıdır ki, bir porsiya işlənmiş ətin sağlam alternativi ilə (məsələn, qoz-fındıq və paxlalılar) əvəz edilməsi demansiya riskini 23 faiz azaldır./Lent.az