00:00 07 aprel 2026

Dünya geridönməz su problemiylə üz-üzə: bir paytaxt susuz qalacaq, digəri isə sürətlə çökür... - BMT həyəcan təbili çaldı, çıxış yolu göstərdi

Dünya geridönməz su problemiylə üz-üzə: bir paytaxt susuz qalacaq, digəri isə sürətlə çökür... - BMT həyəcan təbili çaldı, çıxış yolu göstərdi

İQTİSADİYYAT

21.01.2026, 11:34

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) dünyanın artıq geridönməz nəticələrə malik "qlobal su iflası" təhlükəsiylə üzləşdiyini açıqlayıb.

Mia.az xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, bu barədə qurum hesabat yayıb.

Hesabatda dünyanın müxtəlif bölgələrinin ciddi su problemləri ilə mübarizə apardığı faktlarla göstərilib: "Məsələn, Əfqanıstanın paytaxtı Kabil tamamilə susuz qalacağı gözlənilən paytaxtlardan birincisi olacaq. Və ya Meksikanın paytaxtı Mexiko şəhəri altındakı nəhəng su qatının həddindən artıq pompalanması səbəbindən ildə təxminən 50 santimetr batır..."

Hesabatda ABŞ-ın cənub-qərbində ştatlarların da ciddi quraqlıq təhlükəsiylə qarşılaşdığı qeyd edilib. Bildirilib ki, bölgədəki Kolorado çayı azalan tələb olunan suyu artıq ünvanlarına çatdıra bilmir: "Qlobal vəziyyət o qədər ağırdır ki, su böhranı və ya "su stressi" kimi terminlər problemin miqyasını təsvir etmək üçün kifayət deyil. Bunu qeyri-ciddiyə saymaq olmaz. Əgər dünya və bir çox ölkələr bunu müvəqqəti problem olduğuu düşünürsə, və ya bir ümddət sonra hər şeyin qaydaya düşəcəyini zənn edirsə, tamamilə yanılır".

Hesabatda BMT-yə bağlı olan Su, Ətraf Mühit və Sağlamlıq İnstitutunun direktoru və hesabatın müəllifi Kaveh Madani bildirib ki, su iflası vəziyyətində mövcud şəraitdə ən doğru qənaətə keçilməli və bir çox əlavə tədbirlərə əl atlmalıdır: "Bunlar vacibdir, lakin eyni zamanda əvvəlkindən daha məhdud olan yeni bir reallığa uyğunlaşmaq lazımdır. Su iflası anlayışı belə işləyir: təbiət yağış və qar şəklində təmin edir; lakin dünya aldığından daha çox istehlak edir. Çaylardan, göllərdən və yeraltı su hövzələrindən gələn su bərpa olunduqdan daha sürətli istehlak olunur və bu da dünyanı tükənən "borc"a ​​salır. İqlim dəyişikliyinin yaratdığı istilik və quraqlıq mövcud suyun azaldılması ilə problemi daha da artırır. Deyə bilərə ki, 1990-cı ildən bəri planetin əsas göllərinin 50 faizindən çoxu su itirib. Əsas yeraltı su mənbələrinin 70 faizi uzunmüddətli azalma mərhələsindədir. Son 50 ildə Avropa Birliyi ölçüsündə bataqlıqlar yoxa çıxıb. Buzlaqlar 1970-ci ildən bəri 30 faiz kiçilib. Bu vəziyyətin humanitar nəticələri də ağırdır; təxminən 4 milyard insan hər il ən azı bir ay su çatışmazlığı ilə üzləşir".

Hesabatda fövqəladə hallara yönəlmiş düşüncədən uzunmüddətli strategiyalara keçid tələb olunur:

"1.Qlobal su istehlakına ən böyük töhfə verən kənd təsərrüfatında məhsul istehsalının dəyişdirilməsi və səmərəli suvarmaya keçid:

2. Süni intellekt və məsafədən zondlama metodlarından istifadə edərək suyun monitorinqinin təkmilləşdirilməsi;

3. Çirklənmənin azaldılması və yeraltı suların və bataqlıqların qorunması;

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, su siyasi fərqləri aşaraq "parçalanmış dünyada körpü" rolunu oynaya bilər".

F.ƏHMƏD

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?

Bugün, 18:01

Əli Əsədov İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olundu?
\"Rabitəbank\" ASC cəzalandırıldı - Mərkəzi Bank pozuntu olduğunu deyir

Bugün, 17:04

"Rabitəbank" ASC cəzalandırıldı - Mərkəzi Bank pozuntu olduğunu deyir
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı

Bugün, 17:00

Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"

Bugün, 14:05

“Azəriqaz”da maaşlar niyə verilmir? - "Azər Məmmədovun vəzifəyə gəlməsindən sonra vəziyyət dəyişib"
Vergi Xidmətində təyinat olub

Bugün, 13:54

Vergi Xidmətində təyinat olub
“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR

Bugün, 12:45

“Ağ Saray” şadlıq evində saxta məhsul aşkarlandı - FOTOLAR
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı

06.04.2026, 17:00

Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
MİDA-da tender: 14 min borcu olan şirkət 11 minlik layihənin qalibi elan olunub

06.04.2026, 13:25

MİDA-da tender: 14 min borcu olan şirkət 11 minlik layihənin qalibi elan olunub
Silinməmş vəsaitlər... - "Bakıkart" NFC funksiyası olan bank kartlarından istifadə edən şəxslərə müraciət edib

05.04.2026, 17:19

Silinməmş vəsaitlər... - "Bakıkart" NFC funksiyası olan bank kartlarından istifadə edən şəxslərə müraciət edib
Mühasiblər Süni intellektə uduzdumu? - Rauf Rzayevdən açıqlama + VİDEO

04.04.2026, 19:40

Mühasiblər Süni intellektə uduzdumu? - Rauf Rzayevdən açıqlama + VİDEO
"Vergi də bir sevgidi, vaxtında bəyan etmək lazımdı" - Mühasiblər və vergi mütəxəssisləri bir araya gəldi (VİDEO, FOTOLAR)

04.04.2026, 18:00

"Vergi də bir sevgidi, vaxtında bəyan etmək lazımdı" - Mühasiblər və vergi mütəxəssisləri bir araya gəldi (VİDEO, FOTOLAR)
"Kirayə gəlirləri ilə bağlı yanlış təsəvvür yaranıb" - Vergi Xidmətinin baş idarə rəisi son dəyişikliklərə şərh verib

04.04.2026, 13:11

"Kirayə gəlirləri ilə bağlı yanlış təsəvvür yaranıb" - Vergi Xidmətinin baş idarə rəisi son dəyişikliklərə şərh verib

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR