“BMT-nin bölgədəki vəziyyətin gərginləşməsinə görə narahatlığına baxmayaraq, bu qurum Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə məşğul olmaq istəmir”.

Mia.az xəbər verir ki, bunu “Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin direktoru, politoloq Elxan Şahinoğlu bildirib.

Ekspertin fikrincə, ötən gün Prezident İlham Əliyev və BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş arasında baş tutan telefon danışığında qurumun münaqişənin həlli ilə məşğul olmaq istəmədiyi bəlli olub: 

“İyulun 22-də iki mötəbər təşkilatdan – BMT-dən və Avropa İttifaqından Bakıya və İrəvana telefon zəngləri edildi. Nyu-York və Brüsseldən eyni gündə edilən iki telefon zəngləri BMT və Avropa İttifaqının Azərbaycan-Ermənistan sərhəddindəki döyüşlərdən narahatlığını göstərdi. 

BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş Prezident İlham Əliyevlə telefonla danışığında qeyd edib ki, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı danışıqlarda status-kvo həmişəlik davam edə bilməz və o, hərbi əməliyyatlara son qoyulmasına, danışıqların davam etdirilməsinə çağırıb.

Bu sözlərdə yeni heç nə yoxdur, təkrarlanan fikirlərdir. BMT baş katibi telefon danışığında bir kəlmə də olsun rəhbərlik etdiyi strukturun münaqişənin həlli ilə bağlı 4 qətnaməsinin reallaşdırılmasının vacibliyindən söz açmayıb. Antonio Quterreşdən əvvəlki BMT baş katibləri də 4 qətnamə barədə danışmırdılar. Ona görə də həmin qətnamələri Prezident İlham Əliyev BMT baş katibinə xatırladıb: “Ermənistan 30 ilə yaxındır BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın işğal olunmuş bütün ərazilərindən dərhal və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən qətnamələrinə məhəl qoymur.

BMT baş katibinin Azərbaycan Prezidentinin bu sözlərinə reaksiya verməməsi onu göstərir ki, bu qurum bölgədəki vəziyyətin gərginləşməsinə görə narahatlığına baxmayaraq, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə məşğul olmaq istəmir”.

E.Şahinoğlunun sözlərinə görə, Azərbaycan və Ermənistanın xarici işlər nazirləri arasında üçtərəfli şəkildə telefonla danışan Aİ-nin xarici siyasət və təhlükəsizlik üzrə ali nümayəndəsi Cozep Borrellini daha çox bölgədəki “kritik infrastruktur layihələr”inin təhlükə altında olması narahat edir: “İyulun 22-də Avropa İttifaqının xarici siyasət və təhlükəsizlik üzrə ali nümayəndəsi Cozep Borrell də Bakıya və İrəvana zəng edib. Ancaq əgər BMT baş katibi Azərbaycan və Ermənistan liderlərinə ayrılıqda zəng edibsə, Avropa İttifaqının ali nümayəndəsi Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında üçtərəfli şəkildə telefonla danışıb. Cozep Borrell hər iki tərəfi silahlı qarşıdurmanı dayandırmağa və gərginliyə səbəb olan hərəkət və ritorikadan çəkindirməyə çalışarkən belə bir fikir də söyləyib: “Xüsusən bölgədəki kritik infrastruktur üçün gələcək təhdidlərdən çəkinməyə çağırıram”.

Bölgədəki bütün “kritik infrastruktur layihələri” Azərbaycanla əlaqəlidir, Ermənistan heç bir regional layihədə iştirak etmir. Ona görə də Cozep Borrell ümumi danışsa da, əslində, Azərbaycan ərazisindəki kritik infrastuktur layihələrini nəzərdə tutub. Bir necə aydan sonra Azərbaycan qazı TAP və TANAP boru xətləri ilə Avropaya nəql olunacaq. Brüssel Azərbaycan-Ermənistan sərhədinə yaxın ərazilərdən keçən bu boru xəttinin təhlükəsizliyini diqqət mərkəzində saxlayır. Sərhəddəki döyüşlər isə boru xəttinə təhlükə yaradır. Brüsselin boru xəttinin təhlükəsizliyinin təminatı üçün Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarına baxışını dəyişdirməsi vacibdir. Ermənistanın işğala yönəlik siyasəti davam etdikcə, bölgədə müharibə riski azalmayacaq. Azərbaycan cəmiyyəti müharibə tələb edir, Prezident İlham Əliyev də müharibənin qaçılmaz olduğuna işarə vurur”.

Politoloq deyib ki, Ermənistanın Tovuz istiqamətində törətdiyi təxribatın arxasında regional layihələrin hədəf seçilməsini rəsmi Brüssel də anlayıb:

“Bölgədəki infrastruktur layihələrinin təhlükəsizliyi Azərbaycanı Avropadan az narahat etmir. Ancaq Azərbaycan üçün bu layihələrin təhlükəsizliyi torpaqların işğaldan azad olunması vacibliyini əngəlləyə bilməz. Əlbəttə, Ermənistan və Rusiyadakı bəlli mərkəzlər Azərbaycanın Avropaya satacağı qaz hesabına varlanmasını, güclənməsini istəmirlər. Ermənistanın Tovuz istiqamətində törətdiyi təxribatın arxasında Azərbaycanın regional layihələrinin hədəf seçilməsi dəst-xətti seçilirdi. Bunu Brüsseldə də anladıqlarından Avropa İttifaqının ali nümayəndəsi Bakı və İrəvanla telefon danışığında “kritik infrastruktur layihələr”inə eyham vurub. Brüssel haqqında danışdığı layihələrin təhlükəsizliyi haqqında ciddi düşünürsə münaqişənin “mərhələli həllinə” dəstək verməlidir. Bu həll planına dəstək olmayınca, Brüsselin tərəflərə balanslı çağırışlarının heç bir əhəmiyyəti olmayacaq”.