[b]Sərdar Cəlaloğlu: "Hakimiyyətin üzünü dövlətin inzibati resursları ağardır. Pul, güc, insan resurslarından sui-istifadə edərək fəaliyyətsizliyin ört-basdır edir" [/b] Adətən siyasi qüvvələr yaz aylarında aktivləşməyə başlayırlar. Bu mənada müxalifətin bu vaxtlar yaz planları hazır olurdu. Amma deyəsən, bu il müxalif düşərgə seçki ili olmasına baxmayaraq, yazı passivliklə başa vuracaq. Ölkədəki ictimai-siayasi vəziyyət, müxalifətdaxili durumla bağlı fikirlərini bizimlə bölüşən Azərbaycan Demokrat Partiyasının sədri Sərdar Cəlaloğlu da müxalifətin gərgin iş rejiminə keçmək fikrində olmadğını deyir: - Bu il əvvəlki illərdən fərqli olaraq, müxalifət dağınıq vəziyyətdədir. Dağınıq vəziyyətdə olduğuna görə, təbii ki, hər bir partiyanın ayrı-ayrı planları olsa da, müxalifətin ümumi planı yoxdur. Ona görə də çalışırıq ki, birinci müxalifətin iteqrasiyasını təşkil edək, ondan sonra qarşıdan gələn dövr üçün vəzifələrimizi yerinə yetirmək istiqamətində müəyyən fəaliyyət proqramı müəyyənləşdirək. [b]- Son prosesləri nəzərə alsaq, müxalifətin inteqrasiya perspektivləri necə görünür? [/b] - Hazırda vahid bir mərkəzdə birləşmək şansı xeyli azdır. Amma ən azı iki böyük blok şəklində birləşmək və bu iki blok arasında qarşılıqlı razılaşma mümkündür. Real görünən isə ikinici variantdır. [b]- Qeyd etdiyiniz bu iki blok hansı qüvvələrdən formalaşacaq? [/b] - Müsavat Klassik Xalq Cəbhəsi və onların ətrafında birləşən partiyalar, bir də "Azadlıq" bloku, ADP, Ümid Partiyası və digər siyasi qüvvələr. Yəni bu partiyaların ayrı-ayrılıqda blok şəklində bir araya gəlmək şansı böyükdür. [b]- Ancaq hələlik belə blokların yaradılması ilə bağlı real addımlar atılmır... [/b] - Hazırda ilkin razılaşma var, danışıqlar gedir. Təbii ki, bütövlükdə konkret qərarlar yoxdur. Amma bu iki variant daha real görünür. [b]- "Azadlıq" bloku, ADP və Ümid Partiyası arasında gedən danışıqların ilkin nəticəsi nədən ibarətdir? [/b] - Bu qüvvələr arasında ümumi razılıqlar var, amma eyni zamanda müəyyən tərəddüdlər də mövcuddur. Hələlik bəzi partiyalarda bu tərəddüdlər aşılmayıb. Yəni müəyyən mənada səmimiyyətin yaranması, qarşılıqlı etimadın formalaşması ayrı-ayrı partiyalarda problem yaradır. Gözləyirik ki, lazım olan şərait yaransın və konkret qərarlar qəbul olunsun. [b]- Bu tərəddüdlər nə ilə bağlıdır və hansı partiyalar arasında qarşılıqlı etmada ehtiyac var? [/b] - Bəzi qüvvələrə qarşı ictimai rəydə aparılan piar kampaniyasına görə müəyyən şübhələr var. "Azadlıq" blokuna daxil olan partiyalar uzun müddətdir ki, bir-biriləri ilə əməkdaşlıq edirlər. Biz isə nisbətən kənar qüvvələrik. Yəni bu üç qüvvənin qarşılıqlı münasibətləri ilə bizə olan münasibətlər eyni deyil. Bu kimi bir sıra məsələlər var, blokun yaradılması üçün həmin məsələlər öz həllini tapmalıdır. Ancaq hər hansı şəxsi düşmənçilik yoxdur. [b]- Sizin də təklifiniz var idi ki, müxalifətin daha geniş spektri əhatə edən birliyi yaransın, amma göründüyü kimi, bu, reallaşmadı. Bunun baş tutmamasının səbəbi nədir? [/b] - Bunun birinci səbəbi Azərbaycanda demokratikləşmə prosesinin getməməsidir. Bu amil cəmiyyəti təşkil edən bütün qüvələrə təsir edir, o cümlədən müxalifətin özü də demokratikləşə bilmədiyinə görə, inteqrasiya baş tutmadı. İkincisi, təcrübə məsələsi var. Bundan əvvəl də müəyyən birliklər şəkilində seçkilərdə iştirak, ayrı-ayrı iştirakdan fərqli nəticələr verməyib. Bunun özü də acı təcrübədir ki, birgə gedəndə də, təkbaşına olanda da nəticə eyni olub. Təbii ki, birliyin alınmasına mane olan kənar qüvvələr də var və onlar çalışırlar ki, müxalifət bir araya gələ bilməsin. [b]- Bir müddət əvvəl İsa Qəmbərin ittihamları da müxalif düşərgədə xeyli gərginlik yaratmışdı. Ümumi birliyin alınmamasında Müsavatın payı nə qədərdir?[/b] - Müsavatın ümumi birliyinin alınmamasındakı rolu sadəcə olaraq, bu birlikdə iştirak etmək istəməməsi ilə bağlıdır. Yəni Müsavat konkret olaraq, bütün partiyalarla qeyd-şərtsiz birləşməyin əleyhinədir. Qərarını verib, kənarda dayanıb. Amma yerdə qalan partiyaların müxəlifətin ümumi birliyinə qoşulmamasında Müsavatın heç bir rolu yoxdur. [b]- Ümumiyyətlə, necə düşünürsünüz, müxalifətin seçkiyə iki ayrı-ayrı blokla, yoxsa vahid komanda şəklində getməsi daha səmərəlidir?[/b] - Məncə, vahid blokda seçkiyə getmək daha səmərəlidir. Təəssüf ki, bunu edə bilmirik. İndi siyasi reallıq budur. Əgər biz, Azərbaycanda bütün müxalifətin vahid blokda birləşməsinə nail ola bilmiriksə, başqa nə edə bilərik? [b]- Bəs, bu şəkildə seçkiyə getməklə nə əldə edə biləcəksiniz? [/b] - Hesab edirəm ki, seçkinin nəticələrini müxalifətin birliyi ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. Demokratik və ədalətli seçkilər keçirilərsə, müxalifətin hansı şəkildə seçkiyə getməsi önəm daşımır. Biz fürsətdən istifadə edib bir araya gəlmək istəyirik. Amma bu, o demək deyil ki, biz birləşirik ki, seçkilərə gedək. Seçkilərin nəticələri ilə müxalifətin birliyi arasında bərabərlik qoymaq olmaz. Hakimmiyyət çox vaxt bundan siyasi konyuktura kimi istifadə edir, guya müxalifət birləşə bilmədi, ona görə də uduzdu. Amma əslində seçkinin saxtalaşdırılması səbəbindən müxalifət məğlub olur. [b]- Seçki mübarizəsi ilə bağlı hər hansı bir taktika, proqramınız da yoxdur? [/b] - Bizim birinci taktikamız odur ki, müxalifət narazı elektoratın qarşısına vahid namizədlə çıxsın. Hələlik gündəmdə olan budur. Bu, alınmayacağı təqdirdə, ayrı-ayrı partiyalarla çoxtərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində öz namizədlərimizin vahid namizəd kimi müdafiə olunmasına nail olacağıq. Təbii ki, əvvəlki seçki texnologiyasından da istifadə edəcəyik. [b]- Kütləvi aksiyalar necə, gündəmdədirmi? [/b] - Seçkinin kütləvi etiraz aksiyasına nə aidiyyatı olar bilər? Kütləvi aksiyaların keçirilməsi üçün sosial sifariş olmalıdır. Yəni xalqın özü müəyyən bir etiraza hazır olmalıdır ki, müxalifət də qabağa düşüb onu təşkil etsin. Yalnız müxalifət tərəfdarlarının keçirdiyi aksiyalar isə demokratiya deyil, siyasi demaqogiyanın bir formasıdır. Bunun da ciddi nəticələri ola bilməz. [b]- Müxalifətin vəziyyəti aydındır, bəs hakimiyyətin seçkiöncəsi durumunu necə qiymətləndirirsiniz? [/b] - Bir şeyi başa düşmürük ki, siyasətdən söhbət gedəndə bunun iqtidar-müxalifət olması formal mahiyyət daşıyır. Bu gün Azərbaycanda iqtidar da, müxalifət də zəifdir. Bu gün müxalifət passivdirsə, deməli, iqtidar da passivdir və yaxud müxalifətin nüfuzu yoxdursa, deməli, iqtidarın da nüfuzu yoxdur. Azərbaycanda müxalifətə layiq iqtidar, iqtidara layiq müxalifət var. Sadəcə olaraq, hakimiyyətin üzünü dövlətin inzibati resursları ağardır. Pul, güc, insan resurslarından sui-istifadə edərək fəaliyyətsizliyin ört-basdır edir. Müxalifətin isə bu imkanlar yoxdur. Yəni hər ikisi eyni vəziyyətdədir. [b]- Seçkinin nəticələrinə baxanda isə, hakimiyyət tərəf olaraq qalib gəlir? [/b] - Azərbaycanda demokratik, ədalətli seçkilər keçirilərsə, kimin qazanan tərəf olduğunu deyə bilərik. Amma anti-demokratik seçkilərdə demokratik müxalifətin böyük nailiyyətlər əldə etməsi gülüncdür. Demokratik seki keçirilər, onda kimin güclü olduğu ortaya çıxar. [b]- Belə çıxır ki, demokratik seçki keçirilməyənə qədər Siz bu bəyanatları təkrarlayacaqsınız... [/b] - Demokratik seçki keçirmək üçün lazım olan addımları atmalıyıq. Amma bu gün dünyada qloballaşma gedir, hər hansı bir ölkədə demokratikləşmə yalnız daxili qüvvələrin işi deyil. Ona görə də burada həm beynəlxalq güclər, həm müxalifət, həm də iqtidarın özü demokratikləşməyə doğru addım atmalıdır. Demokratikləşən cəmiyyətlərin hamısında proses yuxarıdan gəlib. Yəni buna iqtidarların özləri başlamalıdırlar. [b]- Sərdar bəy, bir müddət əvvəl hakimiyyətlə dialoq təklifini irəli sürmüşdünüz. Seçki ilində hakimiyyətlə dialoqun gündəmə gətirilməsini... [/b] [i]- (Sözümüzü kəsərək) [/i]Biz öz tərəfimizdən siyasi dialoqun bir tərəfi kimi üzərimizə düşən bütün işləri yerinə yetirmişik və bu gündən sonra da yerinə yetirməyə hazırıq. Yəni millətin, dövlətin problemləri ilə bağlı hakimiyyətlə əlaqələr yaratmağa çalışırıq, təkliflərimizi göndəririk, köməyimizi təklif edirik. Düzdür, iqtidar tərəfindən belə bir addım atılmır. Bunun da bizə aidiyyatı yoxdur, məsuliyyəti iqtidar mənsubları daşıyır. [b]- Siz hakimiyyətlə əməkdaşlığa hazır olduğunuzu desəniz də, hakim partiyanın rəsmisi Əli Əhmədov müxalifəti xarici qüvvələr işləməkdə suçlayır. Özü də İsa Qəmbərin eyni qəbildən olan ittihamlarını sitat gətirir... [/b] - Mən, İsa Qəmbərin də, Əli Əhmədovun da ittihamlarını əsassız və seçkiqabağı ziyanlı piar kampaniyası kimi dəyərləndirirəm. Bəziləri Azərbaycanın müxalifət partiyalarını xarici dövlətlərə işləməkdə ittiham edərkən məsələnin nə qədər dərin mənaya malik olduğuna fikir vermirlər. Əgər doğrudan da Azərbaycanda xaricə aşkar şəkildə işləyən partiyalar varsa, onda təhlükəsizlik orqanları hara baxır? Əli Əhmədovun əlində belə faktlar varsa, nəyə görə Milli Təhlüksizlik Nazirliyinə müraciət edib bu partiyaların fəaliyyətini dayandırmırlar? Müraciət etmirlərsə, deməli, bu cür bəyanatlar seçkiqabağı piardan başqa bir şey deyil. Özü də uğursuz piardır. [b]- Ancaq Siz də belə ittihamları səsləndirən tərəflərlə bir masa arxasına keçmək istəyirsiniz...[/b] - Bilirsiniz, Əli Əhmədov bir fərddir və Yeni Azərbaycan Partiyasının mövqeyini ifadə eləmir. Eyni məzmunda İsa Qəmbər də bəyanat vermişdi, biz indi Müsavat Partiyası ilə də əməkdaşlıq edirik. Yəni bu bəyanatları qəbul eləmirik, amma siyasi reallıq odur ki, əməkdaşlığa cəhd eləmək lazımdır. [b]Zaur ƏHMƏD[/b]