Müstəqil QHT-lərin fəaliyyətinin olmaması demokratiya, qanunun aliliyi prinsiplərini şübhə altına alacaq

25-12-2013 [11:31]

Son dövrlər Azərbaycanda Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının fəaliyyətinə əngəllər artmaqdadır. Qanunvericiliyə edilən dəyişikliklər müstəqil QHT-lərin fəaliyyəti üçün olan həlqələri daha da daraldır. Qanunvericiliyin sərtləşdirilməsi ilə yanaşı, vətəndaş cəmiyyəti institutlarının təmsilçilərinin həbsi bu sahədə vəziyyətin getdikcə daha da gərginləşəcəyindən xəbər verir. Məsələ ilə bağlı Demokratik Təsisatlar və İnsan Hüquqları İctimai Birliyinin sədri Elçin Abdullayevin fikirlərini öyrəndik. - Elçin müəllim, son dövlər QHT-lərə qarşı təzyqilər, hüquq müdafiəçiləri Pərviz Həşimlinin, Anar Məmmədlinin həbsi və qanunvericiliyə edilən dəyişikliklər nədən xəbər verir? - Dogurdan da, Anar Məmmədlinin həbsi və qanunvericiliyə edilən əlavə və dəyişkliklər ciddi narahatlıq yaradır. Anar Məmmədli beynəlxalq səviyyədə tanınmiş Azərbaycan vətəndaş cəmiyyətinin üzvüdür. Digər tərəfdən QHT-lərlə bağlı qanunlara olunan mürtəce dəyişikliklər "siyasi qərardır”. Lakin bu siyasi qərarın verilməsi həm hüquqi baxımından, həm də beynəlxalq əhəmiyyəti baxımından ən çox hakimiyyət üçün təhlükəlidir. Seçkidən sonra siyasi proseslərin səngidiyi bir məqamda hakmiyyətin bu cür ziddiyyətli siyasi qərarlarının səbəbi başadüşülən deyil. Hökumət bir tərəfdən bu qərarlarla təzyiqləri artırmaq istəyir, digər tərəfdən də ictimai narazlıq və beynəlxalq narazılığa yol açırlar. Bilirsiniz hal-hazırda ABŞ-ın, Avropanın güc dövlətlərinin və Avropa İttifaqının demokratiya və insan hüquqlarına qarşı həssaslığının artması zamanı belə qərarların verilməsi təzyiqlərin artırılmasından daha çox ictimai narazılığa və beynəlxalq narahatalığa imkan yaradır. Düşünürəm ki, hakmiyyətdə kifayət qədər ağıllı insanlar var ki, bu dövrdə bunun ziyanlı olduğunu başa düşür. - Qanunlara təklif edilən bu dəyişikliklər QHT-lərə nə vəd edir? - Bu dəyişkiliyin qəbul edilməsi müvafiq icra orqanlarının təsiri imkanlarının artırılmasına və QHT-lərin asılılığına, sərbəst fəaliyyətinin məhdudlaşdırmasına və müstəqil QHT-lərin fəaliyyətinin dayandırılmasına gətirib çıxara bilər. Digər tərəfdən yeni maddələr və ona adekvat olmayan cərmələrin tətbiq olunması qanunun siaysi sifariş olmasından xəbər verir. Qanunda göstərilən bəzi maddələrin redaksiyası qanunun digər maddələri və beynəlxalq hüquqi normativ sənədlərlə ziddiyyət təşkil edir və tam siyasi xarakter daşıyır. Məsələn, qanunun 10.5-ci maddəsinə görə, Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının icra orqanları tərəfindən təşkilatın üzvlərinin hüquqlarının pozulmasına və birləşmə hüququnun həyata keçirilməsi üçün maneələrin yaradılmasına yol verilməməlidir. Qeyri-hökumət təşkilatlarının üzvləri ilə təşkilat arasında yaranan mübahisələr məhkəmə qaydasında həll olunur. Məhkəmə tərəfindən işə baxılarkən təşkilatın üzvlərinin hüquqlarının pozulduğu və birləşmə hüququnun həyata keçirilməsi üçün maneələrin yaradıldığı müəyyən edildikdə təşkilatın üzvlərinin iddia ərizəsi əsasında qeyri-hökumət təşkilatının fəaliyyəti məhkəmə qərarı ilə bu Qanunun 31.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətə dayandırıla bilər." Hər kəs bilir ki, QHT-lər qanunla kolegial idarə olunan qurumdur. Bu maddəni şərh etsək görərik ki, 100 üzvüdən biri QHT-nin qeydiyyatının ləğvini istəsə təşkilat baglana bilər. Bu da digər 99 nəfər üzvün birləşmək hüququnun pozulmasıdir. Həmçinin "İnsan hüquqları və əsas azadlıqları haqda” Avropa Konvensiyasının 11-ci maddəsində (Yığıncaqlar və birləşmək azadlığı) pozuntusudur. Qəbul edilən qaydalara görə qanunların qəbulu Konvesiya ilə ziddiyyət təşkil etməməldir. Digər tərəfdən Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisin dekbarın 17-də qəbul etdiyi QHT fəaliyyətini məhdudlaşdıran əlavə və dəyişikliklər Azərbaycan Respublikasi Prezidentinin "Qeyri-hökumət təşkilatlarına dövlət dəstəyi Konsepsiyasının təsdiq edilməsi haqqında” 27 iyul 2007-ci il tarixli Sərəncamı və Azərbaycan Respublikasında insan hüquqlarının müdafiəsi üzrə Milli Fəaliyyət Planının təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə ziddiyyət təşkil edir. Həmçinin, bu maddələr Azərbaycanın qoşuluduğu "Açıq Hökümət Təşəbbüsü” və Avropa İttifaqinin Şərq tərafdaşlıq təşəbbüsünə də ziddidir. - Qanun artıq imzalanmaq mərhələsindədir. Bu qanunun qüvvəyə minməsi QHT üçün hansı problemləri yaradacaq? - Cəmiyyətin demokratikləşməsi və açıq cəmiyyətin formalaşmasının əsas istiqamətini təmin edən QHT-lərin fəaliyyətinin qanunla məhdudlaşdırılması ictimai imkanların və ictimai nəzarət sistemlərinin zəifləməsinə xidmət edəcək. Bu qanunun qəbulu ilə QHT-nin fəaliyyəti "çərçivəli” olacaq. Əks halda təşkilatın qeydiyyatının ləgv edilməsi təhlükəsi yaranacaq. Digər tərəfdən müstəqil QHT-lərin fəaliyyətinin olmaması yaxşı idarəçilik, iqtisadi inkişafı təşviq etmək, demokratiya, qanunun aliliyi, insan hüquqlarına və əsas azadlıqlara hörmət, bazar iqtisadiyyatı və davamlı inkişaf kimi təminatları da şübhə altına alacaq. Bu isə özlüyündə korrupsiya hallarının çoxalmasına, insan hüquqlarının pozulması hallarının kütləvi şəkildə artmasına və avtoritarizmin inkişafina yol açacaq.

Digər xəbərlər

Bakı - Brüssel: vazkeçilməz ittifaq...- TƏHLİL

WUF13-lə bağlı iclas - Dünya parlamentlərinə çağırış olunub

Hikmət Hacıyevdən İranla bağlı açıqlama: "ABŞ-nin mümkün zərbəsi..." - "Azərbaycan özünü iki qlobal münaqişə arasında hiss edir"

İcra başçısı vəzifədən niyə azad edildi? - Maraqlı iddia yayıldı

Xələf Xələfov Pakistanda XİN başçısı ilə görüşüb - Müzakirə + FOTO

ABŞ Nümayəndələr Palatasının üzvləri Azərbaycana gəlib

Zelenskidən Putinə açıq mesaj: "Ərazi bütövlüyümüz pozula bilməz, digər məsələlərdə isə..."

Hikmət Hacıyevlə BMT rəsmisi görüşüb

Ceyhun Bayramov BƏƏ-nin XİN başçısı ilə telefonda danışıb

Türkiyə PKK-nı bitirdi, CHP ittihamları isə bitmir - TƏHLİL

Ceyhun Bayramov İran XİN başçısı ilə danışdı: "Hava məkanı və ya ərazimizdən İrana qarşı istifadəyə icazə verilməyəcək"

Paşinyan: "Çox böyük potensialımız var, enerji sistemimizi Azərbaycan və Türkiyənin..." - "Əgər Rusiya istəməsə...."

SON XƏBƏRLƏR

12:45 31.01.2026

Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz

12:07 31.01.2026

Qazi 63 yaşlı anasını öldürdü, gəlini bıçaqladı, daha sonra isə... - Goranboyda dəhşətli hadisə (FOTO)

11:57 31.01.2026

Süleyman Mikayılov getdi, bəs İcra Hakimiyyətinə kim rəhbərlik edir?

11:43 31.01.2026

Türkiyədə daha bir məşhur aparıcı saxlanılıb - Narkotik ittihamı ilə

11:37 31.01.2026

“Karvan-Yevlax” azarkeşlərin üzünü güldürəcəkmi? - Baş məşqçi: “Futbolçularım fərdi səhvlər buraxır” (VİDEO)

11:19 31.01.2026

Bakı - Brüssel: vazkeçilməz ittifaq...- TƏHLİL

10:55 31.01.2026

Ağdamda ər arvadını baltalayıb

10:53 31.01.2026

"Bəzi vəkillər sosial şəbəkədə qeyri-etik davranış nümayiş etdirirlər"

10:20 31.01.2026

Bakıda Xalq artistinin oğlu döyülüb

10:00 31.01.2026

Azərbaycan neftinin qiyməti 73 dolları ötüb

09:48 31.01.2026

WUF13-lə bağlı iclas - Dünya parlamentlərinə çağırış olunub

00:11 31.01.2026

Rəsulzadənin anadan olmasından 142 il ötür

00:04 31.01.2026

Leyla Əliyeva BMT-nin Cenevrədəki ofisinin baş direktoru ilə görüşdü

00:02 31.01.2026

Bu gün sizi nə gözləyir? - BÜRCLƏR

22:01 30.01.2026

Hikmət Hacıyevdən İranla bağlı açıqlama: "ABŞ-nin mümkün zərbəsi..." - "Azərbaycan özünü iki qlobal münaqişə arasında hiss edir"

21:53 30.01.2026

TRAMPDAN TEHRANA DAHA BİR XƏBƏRDARLIQ: "Çoxlu gəmi göndəririk, əgər razılaşma əldə etsək..."

21:33 30.01.2026

Prezident onları mükafatlandırdı - SİYAHI +FOTOLAR (YENİLƏNİB)

21:16 30.01.2026

İcra başçısı vəzifədən niyə azad edildi? - Maraqlı iddia yayıldı

19:53 30.01.2026

16 İLİN İCRA BAŞÇISI YOLA SALINDI - Prezident sərəncam imzaladı

18:54 30.01.2026

Mərkəz rəhbəri və daha iki nəfər həbs edildi - Məhkəmə qərar verdi (Yenilənib)

18:35 30.01.2026

Hacıqabulda palçıq vulkanı püskürüb

18:21 30.01.2026

Livakoviçin yeni klubu bəlli oldu

18:06 30.01.2026

Xələf Xələfov Pakistanda XİN başçısı ilə görüşüb - Müzakirə + FOTO

17:58 30.01.2026

ABŞ Nümayəndələr Palatasının üzvləri Azərbaycana gəlib

17:49 30.01.2026

Ərdoğan İran XİN başçısı ilə görüşüb

17:42 30.01.2026

“Veysəloğlu” MMC-nin layihəsi çərçivəsində “OBA MMC liderləri ilə dialoq” mövzusunda panel müzakirəsi keçirilib - FOTOLAR

17:39 30.01.2026

Umud Mirzəyevin 65 illik yubileyi qeyd edilib

17:13 30.01.2026

Baş nazir İqtisadi Şura üzvlərini topladı: nələr müzakirə olunub? - FOTO

17:00 30.01.2026

Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı

16:50 30.01.2026

Futbolda mərc/qumar oyunu: daha 304 məşqçi cəzalandırılacaq

16:42 30.01.2026

Avropa Liqasının pley-off mərhələsinin püşkü atıldı - "Fənərbağça"nın rəqibi bəlli oldu

16:37 30.01.2026

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

16:27 30.01.2026

Prezident Tədbirlər Planını təsdiqlədi - DETALLAR

16:21 30.01.2026

DSMF KEÇMİŞ NAZİRİN PENSİYA PULUNA "QARMAQ" ATIB - 5858 manat pensiya alan sabiq nazir nədən narazıdır?

16:02 30.01.2026

"Bunları etməyin!" - Baş Prokurorluqdan əhaliyə çağırış oldu

15:59 30.01.2026

Riad Rəfiyev: "Yevlaxda vaxtilə məşq etdiyim meydançada gəzişdim" - "Sumqayıt"ın prezidenti Mia.az-a danışdı (VİDEO)

15:50 30.01.2026

İran XİN başçısı Hakan Fiddanla brifinqdə: "ABŞ-la müzakirəyə hazırıq" - "Müharibə bütün bölgəyə təhlükə yaradacaq"

15:24 30.01.2026

Çempionlar Liqası: pley-off mərhələsinin püşkü atıldı, "Qarabağ"ın rəqibi bəlli oldu

15:18 30.01.2026

Zelenskidən Putinə açıq mesaj: "Ərazi bütövlüyümüz pozula bilməz, digər məsələlərdə isə..."

14:55 30.01.2026

Fevral ayına olan hava proqnozu açıqlandı

14:42 30.01.2026

Bakcell Peerstack Academy-nin innovasiya tərəfdaşıdır

14:40 30.01.2026

"Nar" və Dövlət Məşğulluq Agentliyi Anlaşma Memorandumu imzaladı - FOTOLAR

14:31 30.01.2026

Hikmət Hacıyevlə BMT rəsmisi görüşüb

14:26 30.01.2026

"Apple"ın satışları 3 aya 16 faiz artıb, səhmləri isə... - Hesabat

14:21 30.01.2026

Hərbi prokurora köməkçi təyin olunub

14:15 30.01.2026

Türkiyədə 379 sosial media hesabı bloklandı

13:58 30.01.2026

Ərdoğan İran prezidenti ilə telefonda danışdı: "ABŞ-la vasitəçilik etməyə hazırıq"

13:36 30.01.2026

“Kapital Bank”da dəyişklik - Təyinat

13:29 30.01.2026

Prezident daha iki səfirin etimadnaməsini qəbul edib - FOTO (Yenilənib)

13:08 30.01.2026

Müdafiə nazirindən İrana xəbərdarlıq: "Ordu hazırdır, sözə qulaq asın!"

DAVAMINI OXU