Zamanın dərinliklərindən gələn real həyat nümunəsi – “Sirli gedişlər” kitabı və yazıçı Lətifə Orucun ədəbiyyatımızdakı təşəkkül izi
07-10-2025 [18:21]
2025... İstanbul...
İsti avqust günü qardaş Türkiyənin İstanbul şəhərində ənənəyə sadiq qalaraq Türk Ədəbiyyatı Vəqfini ziyarət etdim.
Budəfəki, gəlişim də mənim yüksək təltifə layiq görülməyim Uca Allahın mənə bəxş etdiyi ən müthiş mükafat idi və taleyimin ən gözəl anı...
Vəqfin sədri Serhat Kabaklı ilə qısa söhbət etdikdən sonra, vəqfin baş redaktoru İmdat Avşarın otağında çay söhbətimiz baş tutdu. Bu zaman İmdat bəy hər zamankı səmimi üslubu ilə - “Yahu Senan kardeşim, değerli bir ablamız var Latife hanım senden rica etsem onun türk diline çevrilen iki kitabını Bakü de kendisi ile buluşub vere bilirmisin?!”.
Böyük bir məmnuniyyətlə “əlbəttə” deyib, kitabları götürdüm.
Bakıya çatar-çatmaz kitabın ilk səhifələrinə maraqla nəzər keçirib Lətifə xanımla əlaqə saxladım. Olduqca səmimi bir söhbətdən sonra, Lətifə xanım kitabla bağlı fikirlərimi soruşdu. Məni ən çox təsirləndirən müəllifin Allaha olan dərin bağlılığını cümlənin ahəngində olduqca qəlbləri ovsunlayacaq şəkildə yazması olmuşdur. Məhz bu məqamı böyük bir rəğbətlə alqışlayıram. Söhbətdən sonra görüş yerini mənim ikinci evim kimi qəbul etdiyim doğma Elmlər Akademiyasının qarşısında görüşdük.
Görüşümüzdə insanların kitaba, ədəbiyyata və ən əsası poeziyaya olan marağı, insanların xüsusiyyətlərində təpər, fəhm anlayışının yeri, Lətifə xanımın zamanın çətin axarlarından keçərək irəlilədiyi mənalı ömür yolu, “Sirli Gedişlər” kitabının baş qəhrəmanı olan Leyla xarakterinin sarsılmaz mövqeyinin real həyat nümunəsi ilə harmoniyası kimi bir çox məsələləri yorulmadan təhlil və müzakirə etdik.
Lətifə xanımın “Sirli gedişlər” romanı müstəqillik dövrünün ən seçilmiş avtobioqrafik nümunələrindən biridir. Bu janr həm üstünlükləri, həm də çətinlikləri özündə cəmləyir. Müəllif, öz həyat yolunu təsvir etməklə, eyni zamanda xalqın, ölkənin və onun ətrafındakı mühitin taleyini və mənafeyini ustalıqla ümumiləşdirir. Kitab baş qəhrəmanımız olan Leylanın - yaşadığı həyatın düzgünlüyünü, ədalətlə aldığı nəfəsin tərənnümünü, ailəsinin sarsılmaz qüdrətini, keçdiyi yolun enişli-yoxuşlu axarlarını özündə təsvir edir.
Ustadım olaraq qəbul etdiyim, sakinliyi və dərindən düşünüb qərar almağı mənə öyrədən ali təhsil aldığım universitetin dosenti, texnika elmləri namizədi, poeziyanın harmoniyası ilə nəfəs alan Ağəli müəllim Quliyevin məqalələrindən özümə dərs götürdüyüm əsərlərdəki xarakterlərin qütblərinin təhlilini Lətifə xanımın şah əsəri olan “Sirli gedişlər” kitabında təhlil etmək istərdim.
Hər bir xarakteri tək-tək təhlil etmək olar amma məncə məzmunlu ifadə belə olsa daha məqsədə uyğun olar. Leylanın ailəsinin hər bir üzvü, Leylanın haqq-ədalət yoluna dəstək olanlar bu qütbün müsbət tərəfi, onun ədalət yoluna əngəllər törətmək istəyənlər isə bu qütbün ən mənfi yerinə layiqdirlər. Kitabın ən qürur mənbəyi olan hissə isə 7 bacının ali təhsil alaraq qadının elmdə rolunu olduqca gözəl təsvir etməsidir.
Kitab elə bil sadə üslub və xalq dilində yazılıb ki, səhifəni açıb oxumağa başlayan oxucu artıq onu əlindən kənara buraxmaq istəmir. Kitabda bir ana ilə oğulun və bir ailənin bir-birinə dərindən bağlılığı heç şübhəsiz oxucunun qəlbində daha dərin bir iz buraxır.
Bu kitab bir çox gənc yazara real həyat motivlətərini yazmağa cəsarət verə bilən nadir əsərlərdən biridir. Və bu əsər yazıçı Lətifə Orucun ədəbiyyatımızdakı əbədiyaşar təşəkkül izidir...
Sənan Hüseynov
MİA.AZ
SON XƏBƏRLƏR
Mühasiblər “Bahalı səhvlər”i müzakirə edəcək - Vergi və Mühasibatlıq Zirvəsinə 600-dən yuxarı mütəxəssis qatılacaq
“Kəpəz”in futbolçularına nə qədər mukafat verib? - “Qarabağ”a vurulan qola görə xüsusi jest...
Türkiyədə keçmiş bələdiyyə sədri baltalandı
Almaniyada "Amazon" cəzalandırıldı - 59 milyon avroluq cərimə ilə
"Qurtuluş"un rəhbəri azadlığa buraxılmadı
Ədəbiyyat və tarix fənnlərini birləşdirmək cəhdi yanlışlıqdır - VAHİD TAĞIYEV YAZIR
Vəzifədən çıxarılan adam təkrar geri götürülüb və... - Nazirlikdən qanunsuzluq barədə açıqlama
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
Aktyor Ufuk Özkan 8 saatlıq əməliyyatdan sonra ayıldı: "Bu qədər sevənimin olduğunu bilmirdim" (FOTO)
"Qarabağ" "Şamaxı"ya uduzub
Prezident İlham Əliyev Ərdoğana məktub göndərib - MƏTN
Arayik Harutyunyan, Arkadi Qukasyan, Bako Sahakyan... - ONLARA BAKIDA ÖMÜRLÜK HƏBS CƏZASI VERİLDİ (YENİLƏNİB)
Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatı 2.5 milyard artdı - Bir həftə içində rekord yeniləndi
Yunanıstan Baş naziri Türkiyəyə gedir - Bu tarixdə
"Oğlum dedi ki, ata, məni öz darvazalarının qabağına apardı, vurub qaçdı aralığa" - Bıçaqlanan 7 yaşlı uşağın atası danışdı
Deputat: "Camaat neyləməlidir, donmalıdır?" - VİDEO
Qadın Liderlər Zirvəsində kimlər toplaşacaq? - “Bizim təşkil etdiyimiz Zirvədə səhnəyə çıxan hər kəsin hekayəsində bir “insanlıq” var”
AYNA-nın aynada görünən tenderləri - SİYAHI VƏ...
İcra başçısı biznesmen-məmuru özünə müavin götürdü
Naxçıvanın muxtariyyəti “de-facto” ləğv edildi, növbəti addım nə oacaq? - Partiya sədrindən açıqlamalar
Əkrəm Həsənov: "Camaatda axı pul yoxdur ki, manatı dollara çevirsin”
İcra başçısının müavinindən sonra qızı da vəzifədən çıxarıldı
"Beşiktaş" Amir Murillonu heyətinə qatır
Rusiya Kiyev və Xarkova ağır zərbələr endirib - Açıqlamalar
Rəsmi Moskva: "Ukrayna ilə danışıqlarda müsbət irəliləyiş var"
Daha bir azərbaycanlı Ukraynada həlak olub
"Azərbaycan "Vahid Çin" mövqeyinə sadiqdir və..." - Ceyhun Bayramov
Tehran Ankaranı masadan necə sildi? - TƏHLİL
Ağcabədidə azyaşlı uşağa bıçaq zərbələri vurulub (Yenilənib)
Xaçmazda qatar avtomobili vurub - Sürücü hadisə yerində ölüb
Sabah Bakıda yağış yağacaq
“By Fateh” müştərilərə saxta məhsullar verilirmiş - FOTOLAR
KLİNTON və ARVADI İFADƏ VERƏCƏK - Tramp sabiq prezidentin "Epşteyn işi"nə cəlbinə belə reaksiya verdi
Kamran Əliyev prokurorluğa yeni qəbuldan danışdı: "Kriminalistik bilikləri çox aşağıdır"
TƏBİB-in vəzifəli şəxsi barədə yeni iddialar yayıldı
Gömrük Akademiyası barədə sərəncam imzalandı
Ali Məhkəmənin sədri: "Etimad və şəffaflığın gücləndirilməsi..." - "Süni intellekt nə hakimi, nə də hüquqşünası əvəz edir"
3 məktəbə direktor təyin edilib
Güclü külək Bakıda bir nəfərin ölümünə səbəb olub
Epşteyn işi və Qərb demokratiyasının iflası.. - TƏHLİL
AZAL-dan şikayət var - 3 kq artıq baqaja görə 70 avro?
İcra başçısının köməkçisi işdən çıxarıldı: Sərxoş halda... - Deputatın köməkçisi isə... + VİDEO, FOTO (YENİƏNİB)
Müğənni: "Qadın gecə saat 3-də evə gəlməz" - "Kişinin qadını, namusu, qeyrəti evdə olar"
Zelenski Ukraynanın 4 illik itkisini açıqladı: 55.000 hərbçi...