00:00 08 aprel 2026

Somali - Azərbaycan əməkdaşlığı nə vəd edir? - TƏHLİL

Somali - Azərbaycan əməkdaşlığı nə vəd edir? - TƏHLİL

SİYASƏT

13.02.2025, 17:20

Somali Federativ Respublikasının Prezidenti Hasan Şeyx Mahmud fevralın 11-də Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib. Fevralın 12-də prezidentlərin öncə təkbətək, sonra isə geniş tərkibdə görüşü olub.

Somali prezidentinin Azərbaycana səfəri indiki məqamda diqqət çəkir. Əvvəlcə deyim ki, Somali Afrika qitəsinin ən kasıb, destabilizasiya olunmuş ölkələrindən idi. Bundan başqa, ölkənin Somalilənd adlı münaqişəsi və Puntland adlı muxtar ərazisi var.

Somali xüsusilə yuxarıda qeyd etdiyim problemlərlə mübarizə üçün Türkiyədən dəstək almağa başlayıb. Türkiyə 2017-ci ildə paytaxt Moqadişuda özünün xarici ölkədəki ən böyük hərbi bazasını açıb. Bundan sonra Somali ordusu və polisi üçün təlim keçib.

Ankara bu illər ərzində məktəblər, xəstəxanalar və infrastruktur da inşa edib və somalililərin Türkiyədə təhsil alması üçün təqaüdlər ayırıb. Lakin Ankaranın Somaliyə ən böyük dəstəyi bir müddət öncə Efiopiya və Somali arasında imzalanan sazişdir. Ankara uzun illərdir münaqişə içərisində olan tərəfləri bir araya gətirərək tarixi missiyanı gerçəkləşdirdi.

Azərbaycan Suriyada olduğu kimi, Türkiyənin Somalidəki fəaliyyətini də yaxından izləyir, dəstəkləyir. Ümumiyyətlə, Bakı “yeni müttəfiqlər, yeni əməkdaşlıqlar” konsepsiyası üzrə hərəkət edir. Bu, xarici siyasətimizdə yeni yanaşmadır.

Azərbaycan Türkiyənin yaratdığı təhlükəsiz Somaliyə investisiya ayırıb, dirçəlməsinə dəstək verə bilər. Həmçinin Türkiyədə olduğu kimi, somalili gənclərin ölkəmizdə təhsil alması mümkündür: Azərbaycan universitetlərində, xüsusilə Qarabağ Universitetində pulsuz ya da təqaüdlə təhsil alması mühüm strateji addım hesab edilər. Azərbaycan neft və qaz sahəsində ixtisaslı kadrlara malikdir və Somali Bakının bu sahədəki təcrübəsindən faydalana bilər.

Somalini Azərbaycana yaxınlaşdıran ən önəmli faktor isə hərbi-strateji məsələlərdir. Somali Azərbaycan kimi uzun illər münaqişədən əziyyət çəkir. Ölkənin şimalında Somalilənd adlı təktərəfli müstəqillik elan edən qondarma qurum var. Daxili sabitliyin təmin edilməməsi bu münaqişənin həllini gecikdirirdi. Prezident Hasan Şeyx Mahmudun Türkiyə ilə hərbi sahədə əməkdaşlığı rəsmi Moqadişunun gələcəkdə həm də ərazi bütövlüyünü hərbi yolla təmin etməsini aktuallaşdırır.

Hazırda Azərbaycan ordusu ilə yanaşı, Somali ordusunun da Türkiyə modelinə uyğunlaşdırıldığını deyə bilərik. Xüsusilə bu iki ölkə Türkiyənin məşhur “Bordo Bereli” təlimlərini keçir. Azərbaycan ordusu bu təcrübəni döyüş meydanında tətbiq edən və zəfər qazanan bir qüvvədir. Xüsusilə 44 günlük İkinci Qarabağ müharibəsi, Şuşa əməliyyatı, lokal xarakterli antiterror tədbirləri kimi uğurlar buna misal ola bilər.

Somali Azərbaycanın real döyüş və qələbə təcrübəsini öyrənərək gələcəkdə tətbiq edə bilər. Xüsusilə Şuşa əməliyyatının öyrənilməsi prioritet ola bilər.

Bütün bunlarla yanaşı, rəsmi Bakı Somalinin strateji önəmini yaxşı bilir. Misal üçün dəniz təhlili və məsləhət xidmətləri göstərən Lloyd’s List-ə görə, qlobal ticarətin təxminən yüzdə 12-ni təşkil edən, ildə 1 trilyon dolları aşan mallar Ədən körfəzindən, Somali sahilləri boyunca və Süveyş kanalından keçir. Bakının gələcək qlobal layihələri həm də bu regionda yerləşir. Azərbaycan həm də buna görə Somali ilə əməkdaşlıqda maraqlıdır.

Turan Rzayev

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

Milli Məclisinin İnsan hüquqları komitəsində slovakiyalı Ombudsmanla görüş keçirilib - FOTOLAR

Bugün, 15:58

Milli Məclisinin İnsan hüquqları komitəsində slovakiyalı Ombudsmanla görüş keçirilib - FOTOLAR
TRAMP QORXDU? - Şahin Cəfərli yazır

Bugün, 12:29

TRAMP QORXDU? - Şahin Cəfərli yazır
YAP-ın keçmiş təşkilat sədri hakimin suallarını cavablandırıb: \"Votsap qrupu var idi, qrupun admini TƏBİB-in mütəxəssisi idi\"

Bugün, 11:11

YAP-ın keçmiş təşkilat sədri hakimin suallarını cavablandırıb: "Votsap qrupu var idi, qrupun admini TƏBİB-in mütəxəssisi idi"
\"Təşəbbüsləri dəstəkləməyə hazırıq\" -  Rəsmi Bakıdan ABŞ-İran anlaşmasına reaksiya

Bugün, 11:04

"Təşəbbüsləri dəstəkləməyə hazırıq" -  Rəsmi Bakıdan ABŞ-İran anlaşmasına reaksiya
 Xarici İşlər Nazirliyi açıqlama yayıb

Bugün, 08:07

Xarici İşlər Nazirliyi açıqlama yayıb
Marneuli merinin qardaşı saxlanıldı - Çörək sexinin sahibini döyməsinə görə 

07.04.2026, 13:11

Marneuli merinin qardaşı saxlanıldı - Çörək sexinin sahibini döyməsinə görə

Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)

07.04.2026, 10:25

Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans... (Təhlil)
Türkiyə Ali Məhkəməsinin Baş prokuroru Azərbaycanda yubiley medalı ilə təltif olunub

06.04.2026, 15:21

Türkiyə Ali Məhkəməsinin Baş prokuroru Azərbaycanda yubiley medalı ilə təltif olunub
MHP-də nə baş verir? – Istanbul təşkilatı və 39 rayon şöbəsi buraxıldı

06.04.2026, 12:57

MHP-də nə baş verir? – Istanbul təşkilatı və 39 rayon şöbəsi buraxıldı
Diplomatik xidmətə qəbul üzrə növbəti müsabiqə başlayır

06.04.2026, 12:07

Diplomatik xidmətə qəbul üzrə növbəti müsabiqə başlayır
"Rusiya tərəfinə bir daha xatırlatmaq istərdik ki..." - Rəsmi Bakıdan Kreml sözçüsünə etiraz

05.04.2026, 18:12

"Rusiya tərəfinə bir daha xatırlatmaq istərdik ki..." - Rəsmi Bakıdan Kreml sözçüsünə etiraz
Əfqan Sadıqov polisi təhqirə görə saxlanıldı və... - O, Azərbaycana deport olundu

05.04.2026, 10:16

Əfqan Sadıqov polisi təhqirə görə saxlanıldı və... - O, Azərbaycana deport olundu

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR