00:00 12 iyul 2026

“Qorxma, buralarda adam-zad olmur” - Təbriz VƏFALI YAZIR

“Qorxma, buralarda adam-zad olmur” - Təbriz VƏFALI YAZIR

YAZARLAR

07.07.2025, 09:37

Təbriz VƏFALI

Azərbaycan İnformasiya Mərkəzinin direktoru

***

Rəhmətlik SSRİ dövründə əvvəlcə “Nazirlər Sovetinin Baş Ədəbiyyat şöbəsi”, daha sonra “Ədəbiyyat və nəşriyyat məsələləri üzrə Baş İdarə” (“Qlavlit”) yaradılmışdı.

O, ədəbi nəşrlərə nəzarət edən bir qurum idi. Bu şöbə əsasən, ədəbi əsərlərin nəşrini, senzuraya nəzarəti və ədəbi siyasətin həyata keçirilməsini təmin edirdi. 25 oktyabr 1991-ci ilədək, yəni bu qurum ləğv olunanadək kimin nə həddi var idi ağzına gələni yaza, çap etdirə, özünü şair, yazıçı və ya publicist kimi qələmə verə…

Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra respublikamızda ədəbiyyatımızın poeziya və nəsr janrlarının analarını ağlar günə qoyanlar, sözü dağın zirvəsindən endirib dərin uçuruma yuvarladanlar, ağızlarına gələnləri deyənlər və yazanlar, mənasız fikirlərlə, şablon sözlərlə, əhəmiyyətsiz ifadələrlə zəngin olan cızma-qaraları müasir və klassik poeziya və nəsr nümunələri kimi gözə soxanlar, girdirmə, geydirmə və əldəqayırma “şair”lər, “yazıçı”lar və “publicist”lər meydana çıxdı. Və onların sayı yağışdan sonra çıxan göbələklər kimi ilbəbil artmağa başladı. Ədəbi siyasət o qədər məhv edildi ki, ədəbi mühit o qədər sahibsiz, yiyəsiz və nəzarətsiz qaldı ki, sözləri, qafiyələri dalbadala düzüb-qoşaraq yazdıqlarını ictimaiyyətə təqdim edənlər, özlərini az qala xalq şairi kimi millətə sırımağa, gözlərə kül üfürməyə çalışanlar həmişə itinə tökdür…

Son günlərdə sosial şəbəkələrdə populyarlaşan bir videoda kimliyi barədə məlumat verilməyən bir gənc itkeçməz, quşötməz ağaclığa əlləri ilə işarə edərək “şeir” deyir:

“Qohumun, tanışın hardan biləcək?

Qorxma, buralarda adam-zad olmur…

Bura əvvəllər də qızla gəlmişəm,

Qorxma, buralarda adam-zad olmur…”

Azərbaycan ədəbiyyatı, poeziyası tarixinda “zad” sözünü ilk dəfə “şeir”ə daxil edən bu gənc əxlaqsızlıq təbliğ etməklə yanaşı, həm də özünü dahi “şair” sayır…

Yaxud, İbrahim adlı birisi özünü Azərbaycanda analoqu olmayan yeganə şair hesab edir. Çünki bir bənddə bütün misraları həmqafiyə olan “şeir”ləri yalnız bu əfəndi yazmağı bacarır.

Məsələn, o, “Fəsillər” adlı cızma-qarasında yazır ki:

“Bu fəsil bizləri yetirir illərə,

Uşaqlar hazırlaşır xarici dillərə.

O qara qaşların bənzər millərə,

Bizdən salam olsun Tansu Çillərə”.

İndi bu zalım oğluna deyən lazımdır ki, ay əhli-müsəlman, 1 fəsil 1 rübü, yəni 3 ayı əhatə edir. Ona görə də bir fəsil səni digər fəslə yetirə bilər, illərə deyil. Uşaqların xarici dillərə hazırlaşmasının, qara qaşların millərə bənzəməsinin, Tansu Çillərə salam göndərilməsinin fəsillərə nə dəxli var, axı?...

Bu cür bərbad və ürəkağrıdan nümunələr çoxdur, onları  saymaqla bitməz. Amma nə qədər ki ədəbi siyasətin həyata keçirilməsində qanuni tələblər müəyyənləşdirilməyib, ədəbi mühitdə senzura yenidən bərpa olunmayıb ədəbiyyatımızın üz qarası olanların sayı durmadan artacaq, sözün qüdrəti və dəyəri itəcək, poeziyamız, nəsrimiz və publisistikamız məhvə sürüklənəcək.

Girdirmə, geydirmə və əldəqayırma “şair”lərə, “yazıçı”lara və “publicist”lərə isə son söz olaraq mərhum şairimiz Mikayıl Müşfiqin bir şeirindən 2 misranı ərməğan etmək istəyirəm:

“Şairəm söyləyir, yerindən duran,

İnsanın üzündə həya gərəkdir”…  

MİA.AZ

Dİgər xəbərlər

ABŞ–İran müharibəsi: diplomatiya bitdi, risklər böyüdü - Professor yazır

09.07.2026, 14:08

ABŞ–İran müharibəsi: diplomatiya bitdi, risklər böyüdü - Professor yazır
Məcburi köçkün statusu ləğv olundu: bu şəxslərə 3 il hər ay müavinət ödəniləcək - DEPUTAT YAZIR 

30.06.2026, 19:02

Məcburi köçkün statusu ləğv olundu: bu şəxslərə 3 il hər ay müavinət ödəniləcək - DEPUTAT YAZIR

Beynəlxalq Bank, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank... - Osman Gündüz problem və yoxa çıxan pullardan yazır

25.06.2026, 12:49

Beynəlxalq Bank, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank... - Osman Gündüz problem və yoxa çıxan pullardan yazır
\"Onu ilk dəfə həbs olunduğum gecə gördüm, dedi,  “Gördün, torbanı necə tikdim?” - Jurnalist həbsdən yeni çıxan generaldan yazdı

25.06.2026, 12:41

"Onu ilk dəfə həbs olunduğum gecə gördüm, dedi,  “Gördün, torbanı necə tikdim?” - Jurnalist həbsdən yeni çıxan generaldan yazdı
Bakıda tezliklə dəyişkən iş qrafiki... - Vüqar Bayramov yazır

11.06.2026, 09:28

Bakıda tezliklə dəyişkən iş qrafiki... - Vüqar Bayramov yazır
Həmin o parazit öz mənfəətini güdüb, rahatca işləyəcək, amma...

04.06.2026, 10:47

Həmin o parazit öz mənfəətini güdüb, rahatca işləyəcək, amma...
\"Reallıqları görmədən tənqid axınına qoşulmaq doğru deyil\" - Vahid Tağıyev yazır

31.05.2026, 18:24

"Reallıqları görmədən tənqid axınına qoşulmaq doğru deyil" - Vahid Tağıyev yazır
Qarşıda növbəti ağır mərhələ var:  ya yeni yol tapılmalı, ya yeni yol salınmalıdır

25.05.2026, 01:09

Qarşıda növbəti ağır mərhələ var:  ya yeni yol tapılmalı, ya yeni yol salınmalıdır
\"ADY-də problem artıq təkcə qiymət siyasəti deyil\" - Nazirlik yanında İc­timai Şu­ra üzvü 47 milyon dolların taleyini sorğulayır

22.05.2026, 17:19

"ADY-də problem artıq təkcə qiymət siyasəti deyil" - Nazirlik yanında İc­timai Şu­ra üzvü 47 milyon dolların taleyini sorğulayır
UŞAQ PULU, YOXSA NİSYƏ DƏFTƏRİ: “Doğub, törəyib, sonra da “pulumu verin!” deyə qışqırmayın” - Mirşahin elə sözlər yazdı ki...

22.05.2026, 11:12

UŞAQ PULU, YOXSA NİSYƏ DƏFTƏRİ: “Doğub, törəyib, sonra da “pulumu verin!” deyə qışqırmayın” - Mirşahin elə sözlər yazdı ki...
GÜRCÜSTANA QATAR QİYMƏTİ: SV və kupenin qiyməti gizlədilir - Nazirlik yanında Şura üzvü ağlasığmaz qiymət siyasətindən yazdı

20.05.2026, 17:26

GÜRCÜSTANA QATAR QİYMƏTİ: SV və kupenin qiyməti gizlədilir - Nazirlik yanında Şura üzvü ağlasığmaz qiymət siyasətindən yazdı
İTV-nin, yoxsa \"Hədəf\"in sahibinin qeyri-peşəkarlığı... - Yalçın İslamzadə \"sandığı açdı\"

20.05.2026, 15:22

İTV-nin, yoxsa "Hədəf"in sahibinin qeyri-peşəkarlığı... - Yalçın İslamzadə "sandığı açdı"

SON XƏBƏRLƏR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR